Λίγες ημέρες πριν από τη συμπλήρωση τριών ετών από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επικοινώνησε τηλεφωνικά χθες Τετάρτη με τον ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν, με τον οποίο είπε ότι συμφώνησαν να ξεκινήσουν «αμέσως» διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και να προγραμματίσουν συναντήσεις.
Η επιτάχυνση των συνομιλιών μεταξύ Ουάσιγκτον και Μόσχας προκάλεσε έκπληξη και ανησυχία στην Ευρώπη και την Ουκρανία που παρακολουθούν τις εξελίξεις που αφορούν το μέλλον της ηπείρου χωρίς να συμμετέχουν σε αυτές. Είναι η στιγμή που οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί φοβόντουσαν για μήνες, αν όχι χρόνια σημειώνει στο κεντρικό του αρθρο το Politico.
«Θα έρθει εδώ, θα πάω εκεί, και θα ιδωθούμε πιθανόν στη Σαουδική Αραβία την πρώτη φορά», είπε ο Τραμπ σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, χωρίς να αναφέρει συγκεκριμένη ημερομηνία, υποστηρίζοντας επίσης πως θα κηρυχθεί κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία στο «όχι και πολύ μακρινό μέλλον».
Ο Ντόναλντ Τραμπ έκρινε επίσης ότι η ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ –την οποία ζητεί το Κίεβο, αλλά είναι κόκκινη γραμμή για τη Μόσχα– δεν θα ήταν «ρεαλιστική».
Είπε επίσης ότι «κάποια στιγμή πρέπει να γίνουν εκλογές» στην Ουκρανία.
Αν δεν είχε επιβληθεί στρατιωτικός νόμος, τον Φεβρουάριο του 2022, που εμποδίζει τη διεξαγωγή εκλογών, οι προεδρικές εκλογές στην Ουκρανία θα διεξάγονταν τον Μάρτιο του 2024.
Η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν «αμέσως» διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ανήγγειλε νωρίτερα ο αμερικανός πρόεδρος μέσω Truth Social, κάνοντας λόγο για «πολύ παραγωγική» συζήτηση με τον ρώσο ομόλογό του.
Από την πλευρά του, ο Πούτιν είπε στον Τραμπ ότι επιθυμεί την εξεύρεση «μακροπρόθεσμης λύσης» στη σύγκρουση στην Ουκρανία μέσω «ειρηνευτικών συνομιλιών», ανακοίνωσε το Κρεμλίνο σχετικά με την τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ των δύο ηγετών που διήρκεσε σχεδόν μιάμιση ώρα.
Ακολούθως, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενημέρωσε τον ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Το γεγονός ότι ο Τραμπ επικοινώνησε πρώτα με τον Πούτιν και μετά με τον Ζελένσκι, όπως και ο τόνος του, είναι ενδείξεις ρήξης με την πολιτική που ακολουθούσε ο προκάτοχός του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο.
Επί προεδρίας Μπάιντεν, η Ουάσινγκτον ήταν ο κύριος υποστηρικτής της Ουκρανίας σε στρατιωτικό και οικονομικό επίπεδο και συντονιστής της αντίδρασης της Δύσης στη ρωσική εισβολή του Φεβρουαρίου του 2022. Ο Δημοκρατικός πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ κατήγγειλε επανειλημμένως την «επίθεση» της Ρωσίας, λέξη που απουσιάζει από τη φρασεολογία που χρησιμοποιεί ο Ρεπουμπλικάνος διάδοχός του στον Λευκό Οίκο.
«Η συζήτηση πήγε πολύ καλά. (Ο Ζελένσκι), όπως και ο πρόεδρος Πούτιν, θέλει ειρήνη», έγραψε ο Τραμπ, συμπληρώνοντας ότι ο ουκρανός πρόεδρος θα συναντηθεί αύριο Παρασκευή στο Μόναχο της Γερμανίας με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς και με τον επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας Μάρκο Ρούμπιο.
Από την πλευρά του, ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι ανέφερε ότι συζήτησε «εκτενώς» με τον ομόλογό του Τραμπ για «τις πιθανότητες επίτευξης ειρήνης».
Από τις Βρυξέλλες, όπου συμμετείχε σε συνεδρίαση ομολόγων του στο ΝΑΤΟ, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ είχε ήδη αναφερθεί στα σχέδια της Ουάσινγκτον. Ο Πιτ Χέγκσεθ έκρινε πως δεν είναι ρεαλιστική η προοπτική επιστροφής στα σύνορα της Ουκρανίας πριν από το 2014, δηλαδή την χερσόνησο της Κριμαίας να ανήκει στην ουκρανική επικράτεια. Οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να συνεισφέρουν μελλοντικά το μεγαλύτερο μερίδιο της βοήθειας προς την Ουκρανία, συμπλήρωσε, σημειώνοντας πως ενδεχόμενη ανάπτυξη ειρηνευτικής στρατιωτικής δύναμης δεν θα μπορούσε να γίνει υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ.
Κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στο Παρίσι, οι υπουργοί Εξωτερικών της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Ισπανίας τόνισαν για ακόμη μια φορά ότι καμία απόφαση για την Ουκρανία δεν πρέπει να ληφθεί «χωρίς το Κίεβο» και χωρίς συμμετοχή των Ευρωπαίων. «Γιατί η κυβέρνηση Τραμπ κάνει δώρα στον Πούτιν –ουκρανικά εδάφη και “όχι” στην ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ– προτού ακόμη ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις;», διερωτήθηκε έκπληκτος μέσω Χ (του πρώην Twitter) ο Μάικλ ΜακΦολ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στη Ρωσία (2012-2014).
Δεν υπήρξε κανένα άμεσο σχόλιο από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen. Ο επικεφαλής διπλωμάτης του μπλοκ, Κάγια Κάλλας, ανάρτησε αργότερα στο X ότι «σε οποιαδήποτε διαπραγμάτευση, η Ευρώπη πρέπει να έχει κεντρικό ρόλο», προσθέτοντας: «Η ανεξαρτησία και η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας είναι άνευ όρων. Προτεραιότητά μας πρέπει τώρα να είναι η ενίσχυση της Ουκρανίας και η παροχή ισχυρών εγγυήσεων ασφαλείας».
Μερικοί από τους συμμάχους της Ουκρανίας σε άλλα μέρη της Ευρώπης ήταν πιο ειλικρινείς στην απόρριψη της προσέγγισης του Τραμπ, ειδικά της απόφασής του να καταστρώσει ένα ειρηνευτικό σχέδιο απευθείας με τον Πούτιν, και προφανώς να εμπλέξει μόνο τον ηγέτη της Ουκρανίας εκ των υστέρων. «Πάντα υπογραμμίζαμε ότι… δεν θα ληφθεί απόφαση για την Ουκρανία χωρίς την Ουκρανία», δήλωσε στους δημοσιογράφους η Γερμανίδα υπουργός Εξωτερικών Ανναλένα Μπάερμποκ. «Η ειρήνη μπορεί να επιτευχθεί μόνο συλλογικά. Και αυτό σημαίνει: με την Ουκρανία και με τους Ευρωπαίους».
Μιλώντας στο POLITICO, ο υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας Μπαίμπα Μπράζε είπε: «Η ουκρανική υπηρεσία σε οποιεσδήποτε ειρηνευτικές συνομιλίες είναι ζωτικής σημασίας».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Πολωνίας Ράντοσλαβ Σικόρσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία χρειάζεται περισσότερη στρατιωτική υποστήριξη πριν ξεκινήσει συνομιλίες με τον Πούτιν. «Η Πολωνία θα επιδιώξει αταλάντευτα εντατική στρατιωτική υποστήριξη για την Ουκρανία», είπε. «Η ενίσχυση των δυνατοτήτων της Ουκρανίας πριν από πιθανές συζητήσεις με τη Ρωσία είναι ζωτικής σημασίας για την ήπειρό μας».
Η Γαλλία βρισκόταν επίσης σε αντίθεση με την αμερικανική θέση, επιμένοντας ότι η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει σε έναν δρόμο για την ένταξη στο ΝΑΤΟ. Νωρίτερα, ο Χέγκσεθ είχε ουσιαστικά αποκλείσει κάτι τέτοιο, τουλάχιστον ως μέρος οποιασδήποτε εγγύησης ασφάλειας που συνοδεύει μια ειρηνευτική συμφωνία. Απέκλεισε επίσης τη συμμετοχή αμερικανικών στρατευμάτων σε οποιαδήποτε ειρηνευτική αποστολή και είπε ότι το ΝΑΤΟ ως οργανισμός δεν πρέπει να εμπλακεί.
«Είμαστε πολύ προσκολλημένοι σε μια πορεία της Ουκρανίας προς το ΝΑΤΟ. Εάν υπάρχει ειρήνη, χρειαζόμαστε εγγυήσεις ασφαλείας, ώστε να είναι δίκαιη και διαρκής», δήλωσε ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό, υπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας. «Είναι η ευρωπαϊκή ασφάλεια που διακυβεύεται με αυτόν τον επιθετικό πόλεμο – που έχει αναστατώσει την παγκόσμια τάξη και σημαίνει ότι δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στον κόσμο πριν από την εισβολή».
Βρετανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι συμφώνησαν ότι η Ευρώπη πρέπει να κάνει περισσότερα. «Σας ακούμε», είπε ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι, απαντώντας στα σχόλια του Χέγκσεθ.
Ο Μπαράκ Ομπάμα ήταν ο τελευταίος πρόεδρος των ΗΠΑ που επισκέφθηκε τη Ρωσία για να συμμετάσχει στη σύνοδο της G20 που διεξήχθη το 2013 στην Αγία Πετρούπολη.
Η πιο πρόσφατη συνάντηση Τραμπ-Πούτιν έγινε το 2018 στο Ελσίνκι της Φινλανδίας. Η χθεσινή τηλεφωνική επικοινωνία τους έγινε την επομένη της αποφυλάκισης του Αμερικανού Μαρκ Φόγκελ, καταδικασθέντα στη Ρωσία για κατοχή ναρκωτικών. Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ συμφώνησαν να απελευθερώσουν τον Ρώσο Αλεξάντερ Βίνικ, που είχε καταδικαστεί για εγκλήματα που σχετίζονται με κρυπτονομίσματα.
Χθες Τετάρτη, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε επίσης πως αφέθηκαν ελεύθεροι τρεις κρατούμενοι στη Λευκορωσία, συμπεριλαμβανομένου ενός Αμερικανού.
Είναι η στιγμή που οι Ευρωπαίοι και οι Ουκρανοί φοβόντουσαν για μήνες, αν όχι χρόνια σημειώνει στο κεντρικό του αρθρο το Politico υπογραμμίζοντας οτι οι ραγδαίες εξελίξεις συμβαίνουν χωρίς τη συμμετοχή των Ευρωπαίων και σε συνδυασμό με την στάση που κράτησε στην πρώτη του επίσκεψη στην Ευρώπη ο νέος υπουργός Αμυνας των ΗΠΑ
“Οταν η στιγμή αυτή ήρθε, ένα χειμωνιάτικο απόγευμα, καθώς το Κίεβο πάγωνε σε παγωμένες θερμοκρασίες, ο αιφνιδιασμός και η κλίμακα του ειρηνευτικού σχεδίου του Ντόναλντ Τραμπ άφησαν ακόμα σοκαρισμένους τους συμμάχους της Ουκρανίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ουσιαστικά διέκοψαν την υποστήριξή τους προς την Ουκρανία σημειώνει το Politico, με τον Τραμπ να ανακοινώνει άμεσες διαπραγματεύσεις με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και να λέει στον ηγέτη της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι να εγκαταλείψει την ελπίδα να πάρει πίσω όλα τα εδάφη που έχει καταλάβει η Ρωσία.”
Δεν μπορεί να υπάρξει «δίκαιη ειρήνη» χωρίς συμμετοχή των Ευρωπαίων
Ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Νοέλ Μπαρό δήλωσε σήμερα ότι η Ευρώπη θα παράσχει εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία, ακόμη και στην περίπτωση που καθυστερήσει η ένταξη της χώρας στο ΝΑΤΟ. Σε συνάντηση ΥΠΕΞ για τις εξελίξεις στην Ουκρανία, η οποία έγινε σήμερα στο Παρίσι, ο Μπαρό τόνισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει «δίκαιη ειρήνη» χωρίς συμμετοχή των Ευρωπαίων στις διαπραγματεύσεις και ότι εναπόκειται στους Ουκρανούς να αποφασίσουν τις παραμέτρους μιας ειρηνευτικής συμφωνίας.
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν οι δηλώσεις του ισπανού υπουργού Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες, ο οποίος είπε πως τίποτα δεν μπορεί να αποφασιστεί για την Ουκρανία «χωρίς την Ουκρανία και την Ευρώπη». Χρειαζόμαστε μια «δίκαιη ειρήνη για όλους» υπογράμμισε, συμπληρώνοντας πως δεν πρέπει να επιτρέψουμε να στεφθεί με επιτυχία ένας επιθετικός πόλεμος.
Ο πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι διαβεβαίωσε ότι θα συνεχιστεί η ακλόνητη υποστήριξη της Βαρσοβίας στο Κίεβο, υπογραμμίζοντας πως είναι εξόχως σημαντική η συνεργασία με την αμερικανική κυβέρνηση.
Ζελένσκι: Συζητήσαμε με Τραμπ τις «πιθανότητες επίτευξης ειρήνης»
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε απόψε ότι είχε τηλεφωνική επικοινωνία, διάρκειας περίπου μίας ώρας, με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ, με τον οποίο συζήτησε τις «πιθανότητες επίτευξης ειρήνης» στη χώρα του.
Είχε προηγηθεί η τηλεφωνική επικοινωνία του Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
«Μιλήσαμε επί μακρόν για τις ευκαιρίες επίτευξης ειρήνης, συζητήσαμε την ετοιμότητά μας να συνεργαστούμε σε επίπεδο ομάδων (εργασίας) και τις τεχνολογικές δυνατότητες της Ουκρανίας» συμπεριλαμβανομένων των μη επανδρωμένων αεροσκαφών και άλλων προηγμένων τεχνολογιών, ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ ο Ζελένσκι.
Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε «ουσιαστική» τη συνομιλία, διευκρινίζοντας ότι συζητήθηκε η προετοιμασία ενός εγγράφου σχετικού με την συνεργασία των δύο χωρών στους τομείς της ασφάλειας και της οικονομίας.
Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, ο Τραμπ μοιράστηκε μαζί του «λεπτομέρειες από τη συζήτησή του με τον Πούτιν» και «συμφώνησαν να διατηρήσουν τις επαφές και να σχεδιάσουν μελλοντικές συναντήσεις».
Ο Ουκρανός πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι συζήτησαν και τις επαφές που είχε σήμερα στο Κίεβο με τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, οι οποίες επικεντρώθηκαν σε μια ενδεχόμενη συμφωνία για τα ορυκτά της Ουκρανίας.
Ο Τραμπ, στη δική του ανάρτηση στο Truth Social, επιβεβαίωσε ότι συνομίλησε με τον Ζελένσκι για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. «Η συζήτηση πήγε πολύ καλά. Και αυτός, όπως ο πρόεδρος Πούτιν, θέλει να κάνει ειρήνη» ανέφερε.
Πρόσθεσε ότι μίλησε στον Ζελένσκι για τη συνάντηση που θα έχει o Ουκρανός πρόεδρος την Παρασκευή, στη διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια, με την αμερικανική αντιπροσωπεία, της οποίας θα ηγούνται ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
ΑΘΗΝΑ 984
