Σημαντική μείωση στην κατανάλωση αντιβιωτικών καταγράφεται στη χώρα μας μετά την εφαρμογή της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, μέτρου που τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2020.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας του Ινστιτούτου Επιστημονικών Ερευνών του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ), πριν από την εφαρμογή του μέτρου σχεδόν τέσσερις στις δέκα συσκευασίες αντιβιωτικών χορηγούνταν χωρίς ιατρική συνταγή.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν σε συνέντευξη Τύπου από τον υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη και τους επιστημονικούς υπεύθυνους της μελέτης, αναδεικνύοντας τον καθοριστικό ρόλο της ηλεκτρονικής παρακολούθησης στη συγκράτηση της αλόγιστης χρήσης αντιβιοτικών.
Ειδικότερα, ο ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, υπογράμμισε ότι η αλόγιστη χρήση αντιβιωτικών αποτελεί σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας, επισημαίνοντας πως η υπερκατανάλωσή τους συμβάλλει σημαντικά στην αύξηση των ενδονοσοκομειακών λοιμώξεων και στην ανάπτυξη ανθεκτικών μικροβίων.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων, Σπύρος Σαπουνάς, τόνισε ότι απαιτούνται πιο στοχευμένες παρεμβάσεις τόσο σε συγκεκριμένες ιατρικές ειδικότητες όσο και στις κατηγορίες αντιβιοτικών που χορηγούνται συχνότερα. Όπως ανέφερε, εξακολουθεί να παρατηρείται το φαινόμενο χορήγησης αντιβιωτικών σε ασθενείς με γρίπη κατά τη χειμερινή περίοδο, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για ιογενή λοίμωξη στην οποία τα αντιβιωτικά δεν έχουν θεραπευτική ένδειξη.
Ο επιστημονικός υπεύθυνος της μελέτης, Νικόλαος Βαβουρανάκης, επισήμανε ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα πλέον εξελιγμένα συστήματα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης διεθνώς. Όπως σημείωσε, το σύστημα αυτό προσφέρει πολύτιμα επιδημιολογικά δεδομένα και αποτελεί βασικό εργαλείο για τον έλεγχο της κατανάλωσης αντιβιωτικών και τον περιορισμό της μικροβιακής αντοχής.
Σχεδόν ένας στους δύο Έλληνες έλαβε αντιβιωτικά το 2024
Παρά τη βελτίωση που καταγράφηκε τα τελευταία χρόνια, τα στοιχεία της έρευνας προκαλούν προβληματισμό. Σύμφωνα με τα ευρήματα, περίπου το 45% του πληθυσμού έλαβε τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιωτικού μέσα στο 2024.
Η μελέτη, η οποία αξιολόγησε δεδομένα της περιόδου 2018-2024, κατέγραψε τόσο τον αριθμό των συσκευασιών αντιβιωτικών ανά 1.000 κατοίκους όσο και τον επιπολασμό των πολιτών που έλαβαν αντιβιοτική αγωγή τουλάχιστον μία φορά μέσα στο έτος.
Η Ελλάδα παραμένει στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης
Παρά τη μείωση που επιτεύχθηκε μετά την εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, η χώρα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλή κατανάλωση αντιβιοτικών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC), η Ελλάδα παραμένει σταθερά μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη χρήση αντιβιοτικών από το 2018 έως και το 2024. Παράλληλα, υπολείπεται κατά 20% έως 25% των στόχων που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για τον περιορισμό της χρήσης τους, με στόχο την αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής. Η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες ανάπτυξης ανθεκτικών μικροβίων, τα οποία αποτελούν σήμερα μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία διεθνώς.
Ποιοι καταναλώνουν περισσότερα αντιβιωτικά
Τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν ότι η χρήση αντιβιοτικών αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία. Η μεγαλύτερη κατανάλωση καταγράφεται στις ηλικίες άνω των 55 ετών, ενώ η κορύφωση παρατηρείται στις ηλικιακές ομάδες μεταξύ 80 και 85 ετών.
Μεταξύ των συχνότερα συνταγογραφούμενων κατηγοριών αντιβιοτικών περιλαμβάνονται οι τετρακυκλίνες, η αμοξικιλλίνη και οι κεφαλοσπορίνες, οι οποίες χρησιμοποιούνται ευρέως για τη θεραπεία κοινών λοιμώξεων.
Οι περιοχές με τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη κατανάλωση
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η γεωγραφική κατανομή των συνταγογραφήσεων. Τα χαμηλότερα ποσοστά χορήγησης αντιβιοτικών καταγράφηκαν στην Ευρυτανία και τη Φωκίδα. Αντίθετα, οι υψηλότερες καταναλώσεις εντοπίστηκαν στη Λευκάδα, τη Ζάκυνθο, το Ηράκλειο, την Κόρινθο και τα Χανιά.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι νησιωτικές περιοχές εμφανίζουν γενικά υψηλότερα ποσοστά συνταγογράφησης σε σύγκριση με την ηπειρωτική χώρα.
Οι λοιμώξεις που οδηγούν στις περισσότερες συνταγές
Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος εξακολουθούν να αποτελούν τη βασικότερη αιτία χορήγησης αντιβιωτικών, αντιπροσωπεύοντας περίπου το 20% έως 25% των συνολικών συνταγών.
Σημαντικό ποσοστό αφορά επίσης λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, οι οποίες αποτελούν μία από τις συχνότερες αιτίες χορήγησης αντιβιοτικής θεραπείας.
Όσον αφορά τις ιατρικές ειδικότητες, το μεγαλύτερο μέρος των συνταγών εκδίδεται από παθολόγους και οικογενειακούς γιατρούς. Ακολουθούν οι παιδίατροι και οι οδοντίατροι, ενώ ιδιαίτερα υψηλός αριθμός συσκευασιών συνταγογραφείται από ουρολόγους, ωτορινολαρυγγολόγους, πνευμονολόγους και παιδιάτρους.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας και οι επιστήμονες συμφώνησαν ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί από το 2020 και μετά, απαιτείται περαιτέρω ενημέρωση των πολιτών και αυστηρότερη εφαρμογή των κατευθυντήριων οδηγιών, ώστε να περιοριστεί η αλόγιστη χρήση των αντιβιοτικών και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά η απειλή της μικροβιακής αντοχής.
ΠΗΓΗ: athina984.gr
