Καρδινάλιοι από ολόκληρο τον κόσμο θα ξεκινήσουν το απόγευμα να ψηφίζουν για την εκλογή του νέου Πάπα κάτω από τη φημισμένη τοιχογραφία της «Τελικής Κρίσης» του Μιχαήλ Άγγελου στην Καπέλα Σιξτίνα, σε μια σύνοδο που χαρακτηρίζεται ως η μεγαλύτερη και πιθανώς πιο απρόβλεπτη στην ιστορία της Καθολικής Εκκλησίας.
Συγκεκριμένα, στις 16:30 (τοπική ώρα) θα πραγματοποιηθεί η είσοδος στο Κονκλάβιο των εκλεκτόρων καρδιναλίων και η ορκωμοσία τους πριν το Extra omnes, δηλαδή τη στιγμή κατά την οποία οι πόρτες της Καπέλα Σιξτίνα θα κλείσουν για την έναρξη των ψηφοφοριών. Κατόπιν, η αναμονή για τις καπνοδόχους: μία στο τέλος του πρωινού και μία στο τέλος της ημέρας, αν είναι μαύρες· ή και στα μέσα του πρωινού ή του απογεύματος, αν από την καμινάδα της Σιξτίνας υψωθεί ο λευκός καπνός που θα αναγγείλει στον κόσμο την εκλογή του νέου Πάπα.
Η παρακαταθήκη που άφησε ο Πάπας Φραγκίσκος — ο οποίος πέθανε τον περασμένο μήνα σε ηλικία 88 ετών — είναι ένα ιδιαίτερα ποικιλόμορφο αλλά διχασμένο σώμα καρδιναλίων. Κάποιοι ασπάζονται την προοδευτική του πορεία, ενώ άλλοι επιδιώκουν να ανατρέψουν τις αλλαγές του και να επιστρέψουν σε μια πιο παραδοσιακή εκκλησία.
Οι 133 καρδινάλιοι με δικαίωμα ψήφου συναντώνται καθημερινά από τις 28 Απριλίου σε προκαταρκτικές συνεδριάσεις, ανταλλάσσοντας απόψεις για το μέλλον της Εκκλησίας. Ωστόσο, η δυσκολία της διαδικασίας αποτυπώθηκε στα λόγια του αρχιεπισκόπου της Τζακάρτα, Ιγνάτιου Σουχάριο Χαρντζοατμότζο, ο οποίος έφτασε τελευταίος στη Ρώμη: «Υπάρχει μεγάλη σύγχυση. Έχουμε ακούσει πολλές φωνές, δεν είναι εύκολο να εξαχθούν συμπεράσματα».
Την Τρίτη οι καρδινάλιοι συναντήθηκαν για τελευταία φορά πριν εισέλθουν στην Καζα Σάντα Μαρία, όπου θα παραδώσουν τα κινητά τους και θα απομονωθούν από τον έξω κόσμο έως την εκλογή του νέου Πάπα, κυκλοφορώντας μόνο με το λεωφορείο μεταξύ ξενώνα και Καπέλας Σιξτίνα. Όλοι οι συμμετέχοντες, από μάγειρες μέχρι γιατρούς, ορκίζονται μυστικότητα.
Υπάρχουν δύο γύροι ψηφοφορίας κάθε μέρα, ένας το πρωί και ένας το απόγευμα. Καπνός εκπέμπεται από την καμινάδα που έχει εγκατασταθεί στην κορυφή της Καπέλα Σιξτίνα στο τέλος κάθε συνεδρίας ψηφοφορίας — αν είναι μαύρος, σημαίνει ότι η ψήφος δεν απέδωσε απόφαση· αν είναι λευκός, τότε έχει επιλεγεί νέος Πάπας. Αν η εκλογή καθυστερήσει, οι καρδινάλιοι θα πάρουν μια μέρα ρεπό για περισυλλογή μετά από τρεις πλήρεις ημέρες ψηφοφορίας.
Οι εικασίες για το ποιος θα διαδεχθεί τον Φραγκίσκο ήταν έντονες ακόμη και πριν τον θάνατό του, και με κάθε μέρα που περνά προστίθεται ένα νέο papabile (υποψήφιος για παπική εκλογή) στη λίστα των πάνω από 20 πιθανών Παπών. Το ανερχόμενο αστέρι των τελευταίων ημερών είναι ο Ρόμπερτ Πρέβοστ, ένας μετριοπαθής καρδινάλιος από τις ΗΠΑ γνωστός για την «σταθερή του κρίση και την οξεία ικανότητα να ακούει», σύμφωνα με την καθολική εφημερίδα Crux.
Ο Πρέβοστ φαίνεται να έχει κλέψει τη λάμψη από έναν άλλον μετριοπαθή πρωτοπόρο, τον Πιέτρο Παρολίν, γραμματέα του Βατικανού, ο οποίος θεωρείται εξαιρετικός διπλωμάτης αλλά ίσως πολύ βαρετός για να ηγηθεί των 1,4 δισεκατομμυρίων Καθολικών στον κόσμο. Ένας ακόμη αγαπημένος είναι ο Λουίς Αντόνιο Τάγκλε, ένας μεταρρυθμιστής από τις Φιλιππίνες με το παρατσούκλι «ο Ασιάτης Φραγκίσκος». Όμως, μαζί με τον Παρολίν, έχει επικριθεί για τον κακό χειρισμό περιπτώσεων ιερατικής σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.
Μαζί με τον Τάγκλε, άλλοι στο προοδευτικό στρατόπεδο περιλαμβάνουν τους Ιταλούς καρδινάλιους Ματέο Τζούπι και Πιερμπατίστα Πιτζαμπάλα — έναν ειρηνοποιό που ζει επί χρόνια στην Ιερουσαλήμ — καθώς και τους Ζαν-Κλοντ Ολερίχ από το Λουξεμβούργο, Τίμοθι Ράντκλιφ από το Ηνωμένο Βασίλειο και Μάικλ Τσέρνι από τον Καναδά.
Στο παραδοσιακό στρατόπεδο βρίσκονται ο Πέτερ Ερντό από την Ουγγαρία και ο Ρόμπερτ Σάρα, καρδινάλιος από τη Γουινέα που είχε επικρίνει το παποσύνη του Φραγκίσκου. Αν και δεν βρίσκονται στη λίστα των πρωτοπόρων, ανάμεσα σε αυτούς που πιέζουν για έναν συντηρητικό διάδοχο του Φραγκίσκου είναι ο Ρέιμοντ Μπερκ, ένας επίσκοπος των ΗΠΑ που υποστηρίζει τον Ντόναλντ Τραμπ, και ο Γκέρχαρντ Μίλερ, ένας Γερμανός που προειδοποίησε ότι η Εκκλησία θα μπορούσε να διασπαστεί αν δεν εκλεγεί ένας ορθόδοξος Πάπας.
Όμως, όπως λέει το παλιό ρητό για την παπική εκλογή, «όποιος μπαίνει στο κονκλάβιο ως Πάπας, βγαίνει ως καρδινάλιος» — λίγοι από τους πρωτοπόρους στην αρχή της διαδικασίας καταφέρνουν να αντέξουν στους διαδοχικούς γύρους ψηφοφορίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Χόρχε Μάριο Μπεργκόλιο, ο οποίος το 2013 δεν θεωρείτο υποψήφιος αλλά στο τέλος του κονκλαβίου έγινε ο Πάπας Φραγκίσκος.
Ένα πράγμα στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν οι καρδινάλιοι πριν το κονκλάβιο είναι η ανάγκη ο νέος Πάπας να είναι ικανός να «είναι μια γέφυρα και οδηγός για μια αποπροσανατολισμένη ανθρωπότητα που έχει σημαδευτεί από την κρίση της παγκόσμιας τάξης», ενώ παράλληλα επαναβεβαιώνουν τη δέσμευσή τους να «στηρίξουν τον νέο Πάπα», όπως δήλωσε ένας αξιωματούχος του Βατικανού κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου τη Δευτέρα.
Συμφωνία φαίνεται να υπάρχει στην ανάγκη για έναν Πάπα-γέφυρα, έναν ηγέτη ικανό να καθοδηγήσει την ανθρωπότητα μέσα σε μια περίοδο κρίσης και αποπροσανατολισμού, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Βατικανού. Όπως ανέφερε η ανταποκρίτρια του ολλανδικού NOS, Αντρέα Βρέεντε, «πιστεύουν ότι ο Θεός έχει ήδη επιλέξει τον επόμενο Πάπα — αυτοί απλώς καλούνται να ανακαλύψουν ποιος είναι».
Όλοι συμφωνούν και σε κάτι ακόμη: το κονκλάβιο δεν πρέπει να τραβήξει σε μάκρος. Οι περισσότεροι ελπίζουν να ολοκληρωθεί μέσα σε τρεις έως τέσσερις ημέρες.
«Νομίζω πως ήδη έχουν κάποιον στο μυαλό τους», ανέφερε η δημοσιογράφος Σεβερίνα Μπαρτονίτσκεκ. «Το σημαντικότερο καθήκον του νέου Πάπα θα είναι να ενώσει την Εκκλησία. Η αντιμετώπιση των σεξουαλικών σκανδάλων θα είναι κρίσιμη. Χρειαζόμαστε έναν Πάπα που δεν θα φοβηθεί να συγκρουστεί».
ΑΘΗΝΑ 984
