Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Ιράν μπήκε σήμερα στη δεύτερη εβδομάδα, ενώ Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιχείρησαν να επαναφέρουν την Τεχεράνη στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, μετά τη δήλωση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι η απόφαση για ενδεχόμενη εμπλοκή των ΗΠΑ θα ληφθεί εντός δύο εβδομάδων.
Το Ισραήλ ξεκίνησε επιθέσεις κατά του Ιράν την προηγούμενη Παρασκευή, δηλώνοντας ότι στόχος του είναι να αποτρέψει τον μακροχρόνιο εχθρό του από την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων. Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις πυραύλων και drones στο Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι ειρηνικό.
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο 639 ανθρώπων στο Ιράν, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists. Μεταξύ των θυμάτων συγκαταλέγονται υψηλόβαθμα στελέχη του στρατού και πυρηνικοί επιστήμονες. Το Ισραήλ έχει ανακοινώσει ότι τουλάχιστον δύο δεκάδες Ισραηλινοί πολίτες έχουν σκοτωθεί από ιρανικές επιθέσεις με πυραύλους. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει ανεξάρτητα τους απολογισμούς των θυμάτων.
Το Ισραήλ έχει στοχεύσει πυρηνικές εγκαταστάσεις και πυραυλικά συστήματα, αλλά, σύμφωνα με δυτικούς και περιφερειακούς αξιωματούχους, προσπαθεί επίσης να διαλύσει την κυβέρνηση του Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.
«Στοχεύουμε στην ανατροπή του καθεστώτος; Αυτό μπορεί να είναι ένα αποτέλεσμα, αλλά εξαρτάται από τον ιρανικό λαό να ξεσηκωθεί για την ελευθερία του», δήλωσε την Πέμπτη ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Το Ιράν έχει δηλώσει ότι στοχεύει στρατιωτικές και αμυντικές εγκαταστάσεις στο Ισραήλ, ωστόσο έχει επίσης πλήξει νοσοκομείο και άλλους πολιτικούς στόχους.
Το Ισραήλ κατηγόρησε την Πέμπτη το Ιράν ότι σκόπιμα στοχεύει πολίτες με τη χρήση βομβών διασποράς, που σκορπίζουν μικρότερες βόμβες σε μεγάλη ακτίνα. Η ιρανική αποστολή στα Ηνωμένα Έθνη δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό.
Με τις δύο χώρες να μην κάνουν πίσω, οι υπουργοί Εξωτερικών της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας, μαζί με την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, πρόκειται να συναντηθούν σήμερα στη Γενεύη με τον Ιρανό ΥΠΕΞ, Αμπάς Αραγτσί, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης.
«Τώρα είναι η ώρα να σταματήσουμε τις τραγικές σκηνές στη Μέση Ανατολή και να αποτρέψουμε μια περιφερειακή κλιμάκωση που δεν θα ωφελήσει κανέναν», δήλωσε ο Βρετανός ΥΠΕΞ Ντέιβιντ Λάμι πριν από τη συνάντηση με τον Αραγτσί.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ καταδίκασαν αμφότεροι το Ισραήλ και συμφώνησαν ότι χρειάζεται αποκλιμάκωση, όπως ανακοίνωσε το Κρεμλίνο την Πέμπτη.
Ο ρόλος των ΗΠΑ παραμένει ασαφής. Την Πέμπτη, στην Ουάσινγκτον, ο Λάμι συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ στην περιοχή, Στιβ Γουίτκοφ, λέγοντας ότι συζήτησαν ενδεχόμενη συμφωνία.
Σύμφωνα με πηγές, ο Γουίτκοφ έχει μιλήσει αρκετές φορές με τον Αραγτσί από την περασμένη εβδομάδα. Ο Τραμπ, εν τω μεταξύ, εναλλάσσει απειλές προς την Τεχεράνη με εκκλήσεις για επανέναρξη των πυρηνικών διαπραγματεύσεων, που ανεστάλησαν λόγω της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει την ιδέα να πλήξει το Ιράν με “βόμβα διάτρησης οχυρών”, η οποία θα μπορούσε να καταστρέψει υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ο Λευκός Οίκος δήλωσε την Πέμπτη ότι ο Τραμπ θα αποφασίσει μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες εάν θα εμπλακεί στον πόλεμο.
Ωστόσο, αυτό μπορεί να μην είναι αυστηρή προθεσμία. Ο Τραμπ χρησιμοποιεί συχνά τη φράση “δύο εβδομάδες” για αποφάσεις, αφήνοντας συχνά να παραταθούν οικονομικές ή διπλωματικές προθεσμίες.
Καθώς η Ισλαμική Δημοκρατία αντιμετωπίζει μία από τις σοβαρότερες εξωτερικές απειλές από την επανάσταση του 1979, οποιαδήποτε άμεση πρόκληση στη 46χρονη κυριαρχία της θα απαιτούσε πιθανότατα κάποιας μορφής λαϊκή εξέγερση.
Ωστόσο, ακτιβιστές που συμμετείχαν σε προηγούμενα κύματα διαμαρτυριών δηλώνουν ότι δεν είναι διατεθειμένοι να προκαλέσουν μαζικές ταραχές, ακόμη και κατά ενός συστήματος που απεχθάνονται, όσο η χώρα τους δέχεται επίθεση.
«Πώς περιμένεις να βγουν οι άνθρωποι στους δρόμους; Μέσα σε τόσο τρομακτικές συνθήκες, ο κόσμος ενδιαφέρεται μόνο να σώσει τον εαυτό του, την οικογένειά του, τους συμπολίτες του, ακόμη και τα κατοικίδιά του», δήλωσε η γνωστή ακτιβίστρια Ατενά Νταέμι, η οποία εξέτισε έξι χρόνια φυλάκισης πριν φύγει από το Ιράν.
