Με πολυπρόσωπη αποστολή από συμβούλους των δημοτικών παρατάξεων και, φυσικά, τον δήμαρχο της πόλης, Νίκο Μπάμπαλο, ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής εκπροσωπήθηκε στο κρίσιμο, ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος που έλαβε χώρα τις προηγούμενες ημέρες στην Αλεξανδρούπολη.
Στην τοποθέτησή του ο δήμαρχος – ως πρόεδρος και της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων της Αττικής – τόνισε την ανάγκη η Αυτοδιοίκηση να έχει τη δύναμη, τους πόρους και τα εργαλεία για να υπηρετεί αποτελεσματικά τον πολίτη.
«Ο στόχος μας δεν είναι να αντικαταστήσουμε το κράτος· είναι να φέρουμε το κράτος πιο κοντά στον πολίτη, μέσα από ισχυρούς Δήμους, με θεσμική κατοχύρωση και πραγματική αυτονομία. Γιατί μια ισχυρή, θεσμικά κατοχυρωμένη και οικονομικά βιώσιμη Αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς αίτημα των Δημάρχων. Είναι προϋπόθεση για μια δημοκρατική, δίκαιη και προοδευτική Ελλάδα», υπογράμμισε ο Νίκος Μπάμπαλος.
Επιπλέον, ο δήμαρχος εξέφρασε την ικανοποίησή του για την εξαγγελλία από βήματος συνεδρίου του υπουργού Εσωτερικών για την θεσμοθέτηση της δυνατότητας χορήγησης επιδόματος πρώτου παιδιού για όλους, πλέον, τους δήμους της χώρας.
«Χαρά, ικανοποίηση αλλά και δικαίωση γιατί ήμασταν ο πρώτος Δήμος στην Ελλάδα που, με πρωτοβουλία της δημοτικής μας αρχής, το σκεφτήκαμε και το υλοποιήσαμε, ανοίγοντας ουσιαστικά τον δρόμο για την σημερινή θεσμοθέτηση», δηλώνει ο Νίκος Μπάμπαλος και συμπληρώνει: «Στο δικό μας Δήμο έχουμε ήδη βοηθήσει δεκάδες οικογένειες στα πρώτα τους βήματα. Χαίρομαι που κάναμε την αρχή για μπορέσουν να έχουν την ίδια τύχη και χιλιάδες άλλες σε όλη τη χώρα».
Ολόκληρη η παρέμβαση του Νίκου Μπάμπαλου:
«Αγαπητές και αγαπητοί συνάδελφοι,
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση δεν είναι ούτε παράρτημα του κράτους ούτε απλός διαχειριστής αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού.
Είναι ο πρώτος και πιο ουσιαστικός βαθμός εξουσίας, ο θεσμός που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη, γνωρίζει τις ανάγκες του, τις ζει και παλεύει καθημερινά να τις αντιμετωπίσει.
Η Αυτοδιοίκηση έχει αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί με ευθύνη, αποτελεσματικότητα και κοινωνική ευαισθησία.
Όμως για να συνεχίσει να το κάνει, χρειάζεται θεσμική κατοχύρωση, οικονομική ανεξαρτησία και πραγματική αυτοτέλεια.
Ως πρόεδρος της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων της Αττικής επιτρέψτε μου να μοιραστώ κάποιες σκέψεις και προτάσεις στο Συνέδριο, σύμφωνα με όσα έχουμε επεξεργαστεί και δουλέψει με τα υπόλοιπα, άξια μέλη της Επιτροπής.
Για μια νέα σχέση εμπιστοσύνης με τον πολίτη
Η Αυτοδιοίκηση του 21ου αιώνα πρέπει να κάνει ένα αποφασιστικό βήμα μπροστά.
Να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με τον πολίτη, όχι μόνο ως διοικητικός θεσμός, αλλά ως θεσμός συμμετοχής, διαλόγου και εμπιστοσύνης.
Θέλουμε έναν ανοιχτό και συμμετοχικό Δήμο, όπου ο δημότης δεν είναι απλός αποδέκτης, αλλά ενεργός συμμέτοχος στη λήψη αποφάσεων.
Η τεχνολογία μάς δίνει τα εργαλεία — ηλεκτρονικές διαβουλεύσεις, τοπικά δημοψηφίσματα, διαδραστικούς χάρτες προβλημάτων — για να φέρουμε τη φωνή του πολίτη στο επίκεντρο.
Όμως καμία συμμετοχή, καμία καινοτομία, δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς βιώσιμους Δήμους.
Η συμμετοχική δημοκρατία προϋποθέτει διοίκηση με επάρκεια πόρων, υποδομών και ανθρώπινου δυναμικού.
Για τη θεσμική κατοχύρωση και την προστασία των αιρετών
Η Αυτοδιοίκηση είναι θεσμός δημοκρατίας και λογοδοσίας, αλλά οι άνθρωποί της —οι αιρετοί— πρέπει να έχουν σαφή θεσμική θωράκιση.
Οι Δήμαρχοι, οι Αντιδήμαρχοι και οι Δημοτικοί Σύμβουλοι δεν είναι διοικητικοί υπάλληλοι, αλλά εκλεγμένοι εκπρόσωποι των πολιτών, που λειτουργούν υπό το φως της δημοκρατικής εντολής.
Η άσκηση των καθηκόντων τους απαιτεί προστασία, σεβασμό και ασφάλεια δικαίου.
Δεν μπορεί κάθε υπογραφή, κάθε απόφαση, να συνοδεύεται από φόβο, ανασφάλεια ή απειλή ποινικοποίησης.
Η θεσμική κατοχύρωση των αιρετών είναι όρος πολιτικής σταθερότητας και διαφάνειας.
Γιατί χωρίς ελεύθερους και κατοχυρωμένους αιρετούς, δεν υπάρχει πρωτοβουλία, δεν υπάρχει πρόοδος, δεν υπάρχει δυνατότητα για τα βήματα παρακάτω.
Για να μπορούν οι Δήμοι και οι αιρετοί να λειτουργούν με κύρος, ασφάλεια και θεσμική ισχύ, προς όφελος των πολιτών και της τοπικής δημοκρατίας.
- Η ενίσχυση της καταστατικής θέσης των αιρετών, ώστε να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία και η αποτελεσματικότητα του ρόλου τους.
- Η επαναφορά του θεσμού της χορηγίας για τους Δημάρχους που έχουν εκλεγεί μετά το 2013, με τη σχετική δαπάνη να καλύπτεται από τον δημοτικό προϋπολογισμό.
Για την ουσιαστική οικονομική αυτοτέλεια
Η οικονομική αυτοτέλεια δεν είναι πολυτέλεια — είναι θεμέλιο δημοκρατίας.
Κανένας Δήμος δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς σταθερούς, επαρκείς και θεσμοθετημένους πόρους.
Η μεταφορά αρμοδιοτήτων από το κράτος στην Αυτοδιοίκηση πρέπει υποχρεωτικά να συνοδεύεται από τη μεταφορά των αντίστοιχων οικονομικών και ανθρώπινων πόρων.
Η αποκέντρωση χωρίς χρηματοδότηση δεν είναι μεταρρύθμιση· είναι μετακύλιση ευθυνών χωρίς μέσα.
Δεν μπορεί να ζητούμε από τους Δήμους να αναλαμβάνουν κρίσιμους τομείς — όπως πολεοδομία, περιβάλλον, πρόνοια — χωρίς επαρκές προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση.
Και δεν μπορεί να θεωρείται “ενίσχυση” η μεταφορά εσόδων που ήδη ανήκουν στην Αυτοδιοίκηση ούτε να παρουσιάζεται ως προοπτική η αύξηση των δημοτικών φόρων.
Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται χρηματοδότηση σταθερή, επαρκή και θεσμικά διασφαλισμένη, ώστε να υπάρχει προγραμματισμός, συνέχεια και αναπτυξιακή προοπτική.
Για τη θεσμική σταθερότητα και τη λειτουργική διοίκηση
Η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να πορεύεται σε καθεστώς συνεχούς θεσμικής ρευστότητας.
Οι συνεχείς αλλαγές εκλογικών συστημάτων, ο κατακερματισμός αρμοδιοτήτων και η γραφειοκρατία υπονομεύουν την αποτελεσματικότητα των Δήμων.
Χρειαζόμαστε σταθερό εκλογικό πλαίσιο, σαφείς αρμοδιότητες και ουσιαστική διοικητική αυτοτέλεια.
Οι Δήμοι πρέπει να μπορούν να προσλαμβάνουν προσωπικό όπου υπάρχει ανάγκη, να διαχειρίζονται τους ανθρώπινους πόρους τους με ευθύνη και τεκμηρίωση.
Καμία μετακίνηση ή μετάταξη δεν μπορεί να γίνεται χωρίς τη γνώμη του Δημάρχου — εκείνου που γνωρίζει τι πραγματικά χρειάζεται η πόλη του.
Η αλήθεια πίσω από τις εξαγγελίες
Πρόσφατα, ανακοινώθηκε ότι “ενισχύεται” η Αυτοδιοίκηση.
Η πραγματικότητα, όμως, είναι διαφορετική.
Τα λειτουργικά έξοδα των Δήμων έχουν αυξηθεί δραματικά.
Το ενεργειακό κόστος, οι τιμές των υλικών, οι συμβάσεις και η μισθοδοσία έχουν δημιουργήσει δημοσιονομικό βάρος άνω του 1,5 δισ. ευρώ από το 2019.
Η πρόσθετη χρηματοδότηση που δόθηκε δεν επαρκεί ούτε για τη βασική κάλυψη λειτουργικών αναγκών.
Οι εξαγγελίες για επιχορηγήσεις και “προγράμματα στήριξης” απλώς ανακυκλώνουν πόρους που ήδη ανήκουν στους Δήμους.
Η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται ουσιαστική οικονομική στήριξη και θεσμικές λύσεις, όχι επικοινωνιακές δηλώσεις και ευχολόγια.
Επίσης, ακούσαμε για τις προσλήψεις που ζητάμε: «τουλάχιστον στις ανταποδοτικές υπηρεσίες μπορείτε να κάνετε ό,τι θέλετε». Όχι δεν μπορούμε! Μόνο συμβασιούχους μπορούμε να πάρουμε με ολιγόμηνες συμβάσεις. Συνάδελφοι δεν χρειάζεται να πούμε εάν λειτουργεί ή όχι αυτό το σύστημα.
Εμείς διεκδικούμε μόνιμο προσωπικό που θα μας επιτρέψει να προσφέρουμε να συνέπεια και συνέχεια της υπηρεσίας μας στον δημότη.
Θα μου επιτρέψετε
να κάνω και μια ειδική αναφορά, για να μην λέμε μόνο τα στραβά.
Χάρηκα που άκουσα τον υπουργό χθες να εξαγγέλλει την θεσμοθέτηση της δυνατότητας στους δήμους να χορηγούν επίδομα γέννησης στους δημότες του.
Είναι ένα μέτρο που ο Δήμος μας, ο Δήμος Ηρακλείου Αττικής εφαρμόζει από το 2020, έχω δεν την εντύπωση ότι ήμασταν ο πρώτος στην Ελλάδα που το έκανε.
Και το λέω γιατί, για να υλοποιήσουμε αυτή μας την ιδέα, παλέψαμε με γραφειοκρατία και διαδικασίες, κινηθήκαμε σε αχαρτογράφητα νερά αλλά τελικά τα καταφέραμε.
5 χρόνια τώρα χορηγούμε 1000 ευρώ εφάπαξ βοήθημα σε κάθε οικογένεια κατοίκων της πόλης που φέρνουν στον κόσμο το πρώτο τους παιδί.
Μέχρι σήμερα έχουμε βοηθήσει με αυτόν τον τρόπο δεκάδες νέα ζευγάρια. Χαίρομαι που ανοίξαμε τον δρόμο για να γίνουν χιλιάδες σε όλη την χώρα πλέον.
Είναι μια ισχυρή απάντηση στο πώς μπορεί να συνεισφέρει η Αυτοδιοίκηση σε μέγιστα προβλήματα όπως το δημογραφικό όταν της το επιτρέπουν.
Κλείνοντας
Η Αυτοδιοίκηση δεν ζητά προνόμια· ζητά δικαιοσύνη, ισοτιμία και σεβασμό.
Ζητά να έχει τη δύναμη, τους πόρους και τα εργαλεία για να υπηρετεί αποτελεσματικά τον πολίτη.
Ο στόχος μας δεν είναι να αντικαταστήσουμε το κράτος· είναι να φέρουμε το κράτος πιο κοντά στον πολίτη, μέσα από ισχυρούς Δήμους, με θεσμική κατοχύρωση και πραγματική αυτονομία.
Γιατί μια ισχυρή, θεσμικά κατοχυρωμένη και οικονομικά βιώσιμη Αυτοδιοίκηση δεν είναι απλώς αίτημα των Δημάρχων.
Είναι προϋπόθεση για μια δημοκρατική, δίκαιη και προοδευτική Ελλάδα.»
