Σαν σήμερα…
Στις 8 Δεκεμβρίου 1911 γεννήθηκε στην Ασέα της Αρκαδίας ο Νίκος Γκάτσος…
«Μια Κυριακή του Μάρτη και μια Σαρακοστή κρεμάσαμε στο χάρτη μια κόκκινη κλωστή…»
Το 1972, δυο χρόνια μετά την «Πόλη μας», ο Λουκιανός Κηλαηδόνης συνεργάστηκε ξανά με τον Μανώλη Μητσιά κι έχοντας αυτή τη φορά στην παρέα τους τη Δήμητρα Γαλάνη, ηχογράφησαν τα δεκατρία τραγούδια με στίχους του Νίκου Γκάτσου, που αποτέλεσαν το υλικό του δίσκου «Η κόκκινη κλωστή», που κυκλοφόρησε από την Columbia, με την αγαπημένη του Λουκιανού, ετικέτα της His master’s voice. O δίσκος αυτός σηματοδότησε την έναρξη της συνεργασίας του Λουκιανού με τον Νίκο Γκάτσο, που, μέχρι το 1976, απέφερε δυο μεγάλους δίσκους και αρκετά «σκόρπια» τραγούδια, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 45 στροφών…
Μπουζούκια έπαιξε το αναντικατάστατο δίδυμο της Columbia Κώστας Παπαδόπουλος και Λάκης Καρνέζης.
Τα τραγούδια του δίσκου
1) Το σπίτι μου – Μανώλης Μητσιάς
2) Ήρθατε σαν κύματα – Μανώλης Μητσιάς
3) Μια Κυριακή του Μάρτη – Δήμητρα Γαλάνη
4) Μικρή Ζακυνθινιά – Μανώλης Μητσιάς
5) Νυχτώθηκα στην πόρτα σου – Δήμητρα Γαλάνη
6) Μίλα Κατερίνα – Μανώλης Μητσιάς
7) Μια Κεφαλονίτισσα – Μανώλης Μητσιάς
8) Καλοκαίρια και βροχές – Μανώλης Μητσιάς
9) Με γαρύφαλλο και πέτο – Δήμητρα Γαλάνη
10) Γκρεμός και βράχος – Μανώλης Μητσιάς
11) Δεκαπέντε του Αλωνάρη – Μανώλης Μητσιάς
12) Κάθε χρόνο – κάθε χρόνο – Μανώλης Μητσιάς
13) Ψαλμός – Δήμητρα Γαλάνη
Ο δίσκος γνώρισε την ανταπόκριση του κοινού κι έβγαλε επιτυχίες, όπως «Το σπίτι μου», «Μια Κυριακή του Μάρτη», «Με γαρύφαλλο στο πέτο», «Ήρθατε σαν κύματα» και η «Κεφαλονίτισσα», που κυκλοφόρησε παράλληλα σε δίσκο 45 στροφών, με την ετικέτα της His master’s voice.
Λίγο μετά την κυκλοφορία του, το τραγούδι, με ενορχήστρωση του Θόδωρου Δερβενιώτη, ηχογραφήθηκε από τον Κώστα Σμοκοβίτη για την Minos, αποτελώντας μια από τις δυο πρώτες ηχογραφήσεις του ερμηνευτή (το δεύτερο ήταν «Ο χάρος βγήκε παγανιά» των Δήμου Μούτση & Μάνου Ελευθερίου) και εκδόθηκε σε δίσκο 45 στροφών.
Στη συνέχεια πραγματοποιήθηκε και μια δεύτερη ηχογράφηση με τον Μητσιά (με το ίδιο playback της ορχήστρας), που κυκλοφόρησε σε 45άρι με την μπλε ετικέτα της Columbia, καθώς και στο δεύτερο προσωπικό δίσκο του Μητσιά (και αργότερα και στο cd), που είχε τον τίτλο «Μανώλης Μητσιάς Νο 2». (Σύμφωνα με τους κωδικούς των μικρών δίσκων, η «Κεφαλονίτισσα» στην πρώτη εκτέλεση της «Κόκκινης κλωστής», ενδέχεται να έχει κυκλοφορήσει και σε δισκάκι με την ετικέτα της Columbia, όπως επίσης να υπάρχει και μια δεύτερη εκτέλεση του τραγουδιού «Το σπίτι μου» σε 45άρι με την ετικέτα της Columbia. Δυστυχώς όμως δεν έχω όλα τα πρωτότυπα 45άρια στη διάθεσή μου, έτσι ώστε να έχω προσωπική, ακουστική άποψη).
Εκτός από τα δυο προαναφερθέντα τραγούδια, εκείνη την εποχή κυκλοφόρησαν σε 45άρια το «Μια Κυριακή του Μάρτη» μαζί με το «Ήρθατε σαν κύματα».
Όπως είναι γνωστό, κάποια από τα τραγούδια αυτά είχαν ήδη ηχογραφηθεί με τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, αλλά δεν κυκλοφόρησαν τότε, παρά μόνο το 1985 και το 1987 σε συλλογές τραγουδιών του Μπιθικώτση και του Κηλαηδόνη αντίστοιχα.
Στο πλαίσιο μιας μεγάλης συνέντευξης που μου παραχώρησε ο Λουκιανός Κηλαηδόνης τον Αύγουστο του 2008, αναφέρθηκε εκτενώς σε αυτή την ιστορία: (Αυτούσια αποσπάσματα από τη συγκεκριμένη συνέντευξη χρησιμοποιήθηκαν αργότερα σε άρθρα, ιστοσελίδες και ραδιοφωνικές εκπομπές χωρίς την αυτονόητη αναφορά της αρχικής «πηγής»).
Ήθελα να γυρίσουμε πίσω στο 1972 και στην «Κόκκινη κλωστή». Ο δίσκος αυτός κυκλοφόρησε με το Μητσιά και τη Γαλάνη, αλλά πέντε από αυτά τα τραγούδια είχαν ηχογραφηθεί και με τον Μπιθικώτση. Πολύ αργότερα , το 1987, κυκλοφόρησαν στο μεγάλο δίσκο «Λουκιανός Κηλαηδόνης-Πρώτες εκτελέσεις». Τι συνέβη και δεν βγήκαν τότε με τον Μπιθικώτση;
Δεν έπρεπε να βγούνε… Εγώ έκανα την πρώτη συνεργασία με την Columbia και πήγα σ’ αυτήν γιατί αγαπούσα πάρα πολύ τη φωνή του Μπιθικώτση. Όταν λοιπόν ήταν να κάνουμε το δίσκο με τη Ραλλού Μάνου («Η πόλη μας») , όπου ο Μανώλης θα τραγουδούσε και ζωντανά στην παράσταση , είπα στο Λαμπρόπουλο πως εγώ θέλω τα τραγούδια με τον Μπιθικώτση. Μου έφερνε δυσκολίες… Ο Λαμπρόπουλος διέβλεπε ένα τέλος της «χροιάς Μπιθικώτση». Κι ήθελε να προετοιμάσει τον διάδοχο. Έτσι λοιπόν μου έφερνε διάφορες προφάσεις, όμως μέσα σ’ όλα αυτά ήθελε κι ο Μπιθικώτσης να πάει στην Αμερική τουρνέ και δεν τον είχα… Τέλος πάντων όταν φτάνουμε στην «Κόκκινη κλωστή» του λέω «Θέλω τον Μπιθικώτση» και μου λέει «Πάρτον». Πάω λοιπόν στο Γρηγόρη και του βάζω τα τραγούδια… «Ωραία…» λέει «…ο καινούργιος Θεοδωράκης…» κλπ , του άρεσε το «Σπίτι μου με τ’ άσπρα σου γιασεμιά», το «Τι να σου κάνει ο άνθρωπος» και ξεκινάμε με τον Μπιθικώτση. Κάνουμε δυο προβούλες , πάμε στο στούντιο, λέει πέντε τραγούδια σε μια ώρα μέσα… Παίρνω ένα αντίγραφο, πάω σπίτι, τα ακούω την άλλη μέρα και αντιλαμβάνομαι πως δεν υπήρχε πια το «μέταλλο» της φωνής του Μπιθικώτση, είχε «σπάσει». Δεν το ’χα αντιληφθεί… Είχε βγάλει το «Μια γυναίκα φεύγει» , είχε γίνει «μπελ κάντο», έχασε εκείνο το «μέταλλο» που αγαπήσαμε και ήταν ένας τραγουδιστής πιο «μαλακός» κι από τον Κόκοτα, πώς να σου πω, ένα πράγμα «μπελ κάντο». Τηλεφωνώ στο Λαμπρόπουλο και του λέω «Κύριε Λαμπρόπουλε , με συγχωρείτε πάρα πολύ, εκτίθεται ο Γρηγόρης μ’ αυτά τα τραγούδια , να μην τα πει ο Γρηγόρης , ας τα πει ο Μητσιάς». Απ’ αυτά λοιπόν, είχα εγώ ένα αντίγραφο στα χέρια μου , είχε μείνει κι ένα στην Columbia.Το βρήκανε ο Φαληρέας με τον Κυβέλο, δεν ξέρω κι εγώ πού διάολο το βρήκανε και τα βγάλανε… Εγώ δεν τα ’βγαζα ποτέ για να «προστατέψω» το Γρηγόρη…
Θα μου επιτρέψεις να διαφωνήσω. Εγώ είμαι της άποψης πως κάποια πράγματα, όπως αυτά, δεν πρέπει να μένουν στα συρτάρια και καλώς βγαίνουνε…
Εντάξει, είναι ένα ντοκουμέντο, κάτι τέτοιο. Αλλά αν βάλεις αυτά τα τραγούδια και βάλεις, ας πούμε, το Γρηγόρη του ’63, θα καταλάβεις τη διαφορά… Εγώ για κείνον το Γρηγόρη πήγα κι όταν τον έφτασα , βρήκα πια έναν άλλον Γρηγόρη…
Όντως αποτελεί είναι ένα μεγάλο θέμα, το αν θα πρέπει να κυκλοφορούν ή όχι όλα όσα έχουν ηχογραφηθεί κατά καιρούς και παραμένουν κλεισμένα στα συρτάρια… Όντως, ο Μπιθικώτσης του ’72 δεν είχε σχέση με τον Μπιθικώτση του 60, παρέμενε όμως ένας μεγάλος λαϊκός τραγουδιστής… Και πολύ καλώς, το 1985 στη συλλογή τραγουδιών «Γρηγόρης Μπιθικώτσης Για πάντα – Νο 1» έγινε η αρχή με το «Μια Κεφαλονίτισσα», ενώ δυο χρόνια αργότερα, στη συλλογή «Λουκιανός Κηλαηδόνης – Πρώτες εκτελέσεις» συμπεριλήφθηκαν τα «Μικρή Ζακυνθινιά», «Το σπίτι μου» , «Γκρεμός και βράχος» και «Κάθε χρόνο, κάθε χρόνο» στις πρώτες εγγραφές τους με τη φωνή του Μπιθικώτση. Πολλά χρόνια αργότερα, αναρτήθηκε, μεταξύ άλλων, στο YouTube κι ένα μικρό απόσπασμα από το refrain του «Μίλα Κατερίνα» με τη φωνή του Μπιθικώτση, που σημαίνει πως, εκτός από τα πέντε τραγούδια που κυκλοφόρησαν στις συλλογές, ενδεχομένως να ηχογραφήθηκαν περισσότερα τραγούδια με τον Μπιθικώτση.
Στην ίδια συνέντευξη ο Λουκιανός αναφέρθηκε στο πώς γεννήθηκε η συνεργασία του με τον Νίκο Γκάτσο.
Μπουζούκια στην «Πόλη μας» παίζουν ο Παπαδόπουλος με τον Καρνέζη;
Ναι. Αυτοί ήταν «αποκλειστικοί» του Λαμπρόπουλου, ηχογραφούσαν μόνο για τον Λαμπρόπουλο. Ο Μάτσας είχε νομίζω το Ζαφειρίου…
Και στη συνέχεια τον Νικολόπουλο με τον Πολυκανδριώτη…
Έτσι ακριβώς. Ενώ στα άλλα όργανα η κάθε εταιρεία ήταν «ανοιχτή»… Δηλαδή το ακορντεόν ή το μεταλλόφωνο για παράδειγμα ήταν ένα, αλλά έπαιζε και για τις δυο εταιρείες, αλλά τα μπουζούκια τα θέλανε «αποκλειστικά». Όπως «αποκλειστικός» υπήρξε ο Γκάτσος για το Λαμπρόπουλο , με όσους δηλαδή συνεργάστηκε ο Γκάτσος, ήταν συνθέτες της Columbia. Το «Όσο αγαπιόμαστε τα δυο» λοιπόν, συνέπεσε να είναι μαζί με το «Μη χτυπάς» και πούλησε πολύ σαν μικρό δισκάκι , πούλησαν και κάνα δυο άλλα μικρά αλλά αυτό πήγε εξαιρετικά, γιατί παίζανε και τα δυο τραγούδια…Τότε υπήρχαν χιλιάδες juke-box στην Ελλάδα και μόνο ότι μπήκε στα juke-box, σήμαινε 100.000 κομμάτια. Αυτό έκανε το Λαμπρόπουλο να πει «Θα σου δώσω στην επόμενη συνεργασία τον Γκάτσο». Κι έγινε η «Κόκκινη κλωστή»…
Μίλησε επίσης για την αιώνια γνωριμία του με την Άννα Βαγενά, που πραγματοποιήθηκε την εποχή της δημιουργίας της «Κόκκινης Κλωστής»:
Η γνωριμία με την Άννα Βαγενά πότε γίνεται;
Με την Άννα γνωριστήκαμε το ’72, τον καιρό που έκανα την «Κόκκινη κλωστή» και η Άννα είχε τελειώσει το «Προξενιό της Άννας». Πήγαμε μαζί στη Θεσσαλονίκη στο Φεστιβάλ, στο οποίο η Άννα πήρε το πρώτο βραβείο για το «Προξενιό» κι εγώ άκουγα μαζί της, σ’ ένα παγκάκι, στο πανεπιστήμιο απ’ έξω, τις πρώτες μεταδόσεις από την «Κόκκινη κλωστή»…
Στο video μπορείτε να ακούσετε όλα τα τραγούδια της «Κόκκινης κλωστής» στο YouTube…
