Στη Σαμαρκάνδη και στο περιθώριο της 43ης Γενικής Συνέλευσης της UNESCO, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη απένειμε, στο πλαίσιο ειδικής τελετής, το Διεθνές Βραβείο UNESCO–Ελλάδας “Μελίνα Μερκούρη” 2025, για τη Διαφύλαξη και Διαχείριση Πολιτιστικού Τοπίου, στο Συμβούλιο των Πρεσβυτέρων, Wazee wa Mazingira, σε αναγνώριση των εξαιρετικών τους προσπαθειών για τη διαφύλαξη και διαχείριση του Αποθέματος της Βιόσφαιρας του Όρους Kulal, στην Κένυα.
Το βραβείο θεσπίστηκε το 1995, χάρη στη στενή συνεργασία μεταξύ της UNESCO και της Ελλάδας και φέρει το όνομα της Μελίνα Μερκούρη, η οποία ως Υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας, υπήρξε από τους πρώτους που μίλησαν για την ολοκληρωμένη προστασία της κληρονομιάς, υπογραμμίζοντας ότι δεν πρέπει να διαχωρίζεται σε «πολιτιστική» και «φυσική».
Η Λίνα Μενδώνη, μιλώντας για το σκεπτικό της θέσπισης του Διεθνούς Βραβείου από την UNESCO και την Ελλάδα, τόνισε ότι, «η Μελίνα, πίστευε ότι η ανάπτυξη δεν αφορά μόνο την οικονομική πρόοδο, αλλά, κυρίως, την ανθρώπινη εξέλιξη σε όλες τις πολιτιστικές, κοινωνικές και πνευματικές της διαστάσεις. Τα λόγια της προς τον Οργανισμό, το 1983, εξακολουθούν να ισχύουν: “Ανάπτυξη σημαίνει να εξελίσσεσαι από αυτό που είσαι’’. Αναφερόμενη στους εκπροσώπους των Wazee wa Mazingira, τόνισε ότι: «το έργο τους είναι πραγματικά υποδειγματικό. Μέσα από την κοινοτική διαχείριση των δασών και των υδάτων, την προστασία ιερών και τελετουργικών τόπων, την αναβίωση της παραδοσιακής οικολογικής γνώσης, και τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες με γειτονικές κοινότητες, οι Wazee wa Mazingira απέδειξαν ότι η τοπική σοφία, όταν ενδυναμώνεται και αναγνωρίζεται, μπορεί να αποτελέσει ακρογωνιαίο λίθο της βιωσιμότητας».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία της η Υπουργός Πολιτισμού, αφού ευχαρίστησε την UNESCO, τα μέλη της Διεθνούς Κριτικής Επιτροπής και όλους όσους κρατούν το Βραβείο ζωντανό ως διαρκή μαρτυρία της διεθνούς συνεργασίας, κατέληξε «είθε το Βραβείο ‘’Μελίνα Μερκούρη’’ να συνεχίσει να εμπνέει όλους μας —υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, επιστήμονες, καλλιτέχνες και πολίτες— ώστε να βλέπουμε σε κάθε τοπίο όχι μόνο μια κληρονομιά του παρελθόντος, αλλά και μια υπόσχεση για το μέλλον. Διότι όσο διαφυλάττουμε αυτά τα τοπία μνήμης και νοήματος, διαφυλάττουμε την ίδια την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης».
Συνάντηση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη με την εκλεγμένο Γενικό Διευθυντή της UNESCO Χάλεντ Ελ Ενάνι
Την επομένη ημέρα της πανηγυρικής εκλογής του, στην θέση του Γενικού Διευθυντή της UNESCO, ο Χάλεντ Ελ Ενάνι συναντήθηκε με την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο περιθώριο της 43ης Γενικής Συνέλευσης της UNESCO, στη Σαμαρκάνδη.
Η συνάντηση διεξήχθη σε ιδιαίτερα θερμό και φιλικό κλίμα, δοθείσης της πρότερης μεταξύ τους ουσιαστικής συνεργασίας, κατά τη διάρκεια της θητείας του Χάλεντ Ελ Ενάνι στη θέση του Υπουργού Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. Η Λίνα Μενδώνη συνεχάρη τον εκλεγμένο Γενικό Διευθυντή για την ανάδειξή του στο ανώτατο αξίωμα του Διεθνούς Οργανισμού, σημειώνοντας την ένθερμη υποστήριξη της Ελλάδας στο πρόσωπό του από την πρώτη στιγμή της κατάθεσης της υποψηφιότητάς του.
Από πλευράς του, ο Χάλεντ Ελ Ενάνι εξέφρασε τις ευχαριστίες του, αναγνωρίζοντας την αξία της ελληνικής στήριξης. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις προτεραιότητες της UNESCO, κυρίως στο πρώτο διάστημα μετά από την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του Χάλεντ Ελ Ενάνι, στις 15 Νοεμβρίου, καθώς και στην προσήλωση της χώρας μας στις αρχές και τις αξίες του Οργανισμού. Τόσο η Υπουργός Πολιτισμού, όσο και ο κ. Ελ Ενάνι αντάλλαξαν απόψεις και διατύπωσαν ιδέες για την αναβάθμιση του ρόλου της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, καθώς και την ανάληψη πρωτοβουλιών του Οργανισμού σε συνεργασία με την Ελλάδα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η εκτενής ανταλλαγή απόψεων για την διάσωση της παγκόσμιας άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω της καινοτομίας και με την υποστήριξη της σύγχρονης τεχνολογίας. Παρών στη συνάντηση ήταν ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO Γιώργος Κουμουτσάκος.
