Καθώς ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προχωρά σε εμπορικές συμφωνίες με το Ηνωμένο Βασίλειο και ακόμα και με την «αιώνια αντίπαλο» Κίνα, η Ευρωπαϊκή Ένωση μένει στο περιθώριο — αποκαλύπτοντας το βαθύ ρήγμα ανάμεσα σε άλλοτε στενούς συμμάχους, γράφει το Politico.
Παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες της ΕΕ να διαπραγματευτεί με την Ουάσιγκτον για την άρση των δασμών του Τραμπ σε ευρωπαϊκά προϊόντα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή —που διαχειρίζεται την εμπορική πολιτική εκ μέρους των 27 κρατών-μελών— δεν έχει καταφέρει μέχρι στιγμής κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Ο Τραμπ επέβαλε βασικό δασμό 10% στις αρχές Απριλίου, μαζί με πρόσθετους δασμούς 25% σε αυτοκίνητα και μέταλλα. Αν οι δύο πλευρές δεν καταλήξουν σε συμφωνία μέχρι τις αρχές Ιουλίου, προβλέπεται νέα αύξηση στο 20%, στο πλαίσιο των προσπαθειών του Τραμπ να μειώσει το διατλαντικό εμπορικό έλλειμμα, το οποίο αποδίδει στην ΕΕ.
«Η Ευρώπη δεν αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ. Δεν νομίζω ότι σε κανένα τομέα — είτε πρόκειται για εμπόριο, είτε για άμυνα, είτε για οτιδήποτε άλλο — η Ευρώπη είναι προτεραιότητα. Και αυτό φυσικά αποτελεί έκπληξη για τους Ευρωπαίους κατά τις συνομιλίες τους με Αμερικανούς αξιωματούχους», δήλωσε η Agathe Demarais, ανώτερη πολιτική αναλύτρια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.
Ο Τραμπ έκλεισε συμφωνία με τον Βρετανό Πρωθυπουργό, Κιρ Στάρμερ, την προηγούμενη εβδομάδα για μείωση των δασμών σε βρετανικά αυτοκίνητα και χάλυβα — η πρώτη τέτοια συμφωνία από τότε που επέβαλε παγκόσμιους δασμούς τον Απρίλιο.
Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ και η Κίνα κατέληξαν σε δική τους εμπορική συμφωνία τη Δευτέρα, μειώνοντας τους αμοιβαίους δασμούς σε 30% και 10% αντίστοιχα.
Λίγες ώρες αργότερα, ο Τραμπ αποκάλεσε την ΕΕ «χειρότερη από την Κίνα». Η εχθρότητά του συνεχίζεται: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση δημιουργήθηκε για να εκμεταλλευτεί τις Ηνωμένες Πολιτείες», είχε δηλώσει τον Μάρτιο, προτού εξαπολύσει τον εμπορικό του πόλεμο.
Καθώς η Ουάσιγκτον κλείνει συμφωνίες με φίλους και αντιπάλους, τα αιτήματα των Βρυξελλών για ανακούφιση από τους δασμούς αγνοούνται. Η ΕΕ —και η διατλαντική εμπορική σχέση των 1,6 τρισ. ευρώ— βρίσκονται στο τέλος της λίστας.
«Χώρες όπως η Ινδία, η Ιαπωνία, ακόμα και το Βιετνάμ, βρίσκονται πιο ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων των ΗΠΑ αυτή τη στιγμή απ’ ό,τι η ΕΕ, επειδή ξέρουν ότι είναι δύσκολη υπόθεση και επιδιώκουν γρήγορες νίκες», δήλωσε ο Josh Lipsky, διευθυντής του Atlantic Council στην Ουάσιγκτον.
Δύσκολο να προχωρήσει
Από την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο, ο επικεφαλής διαπραγματευτής της Επιτροπής, Μαρός Σέφτσοβιτς, έχει συναντηθεί τρεις φορές με Αμερικανούς αξιωματούχους. Παρά τα χαμόγελα στις φωτογραφίες, οι συνομιλίες έχουν προκαλέσει σύγχυση.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εκφράζουν απογοήτευση, θεωρώντας ότι οι Αμερικανοί δεν έχουν σαφείς διαπραγματευτικούς στόχους και αλλάζουν συνεχώς κατεύθυνση.
«Είναι γελοίο», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος με γνώση των συνομιλιών.
«Θα περάσουν μερικές εβδομάδες μέχρι να υπάρξει πιθανότητα συμφωνίας, γιατί οι ΗΠΑ αλλάζουν διαρκώς εστίαση», πρόσθεσε, υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Καθώς ουσιαστικές διαπραγματεύσεις δεν έχουν ξεκινήσει, η ΕΕ αναγκάζεται να κινείται προσεκτικά απέναντι στις συνεχείς εναλλαγές στάσης του κυριότερου εμπορικού της εταίρου — χωρίς αποτέλεσμα.
«Δεν με νοιάζει τι λένε οι συνομιλητές για το ότι δεν ξέρουν τι θέλουμε», είπε ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Μπιλ Χάγκερτι. Ο εμπορικός αντιπρόσωπος των ΗΠΑ, Γκριρ, πρόσθεσε ότι ο Χάγκερτι «ήταν ξεκάθαρος με τις απαιτήσεις μας».
Σε μια προσπάθεια να σπάσει το αδιέξοδο, η Κομισιόν προσέφερε προτάσεις — όπως ρυθμιστική ευελιξία και κοινές πρωτοβουλίες κατά της κινεζικής υπερπαραγωγής.
Έθεσε επίσης στο τραπέζι αντίμετρα δασμών ύψους 95 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα, πολύ κάτω από την εκτίμηση των 549 δισ. ευρώ για τους δασμούς του Τραμπ.
Ο εμπορικός σύμβουλος του Τραμπ, Πίτερ Ναβάρο, χαρακτήρισε την κίνηση της ΕΕ μη εποικοδομητική και προκλητική.
Ωστόσο, η κυβέρνηση Τραμπ δείχνει αισιοδοξία για πρόοδο στις διατλαντικές σχέσεις.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεχίζουν να σημειώνουν πρόοδο σε αμοιβαίες διαπραγματεύσεις με πολλούς πρόθυμους εταίρους. Έχουμε επίσης συχνές επαφές με την ΕΕ και τα κράτη-μέλη της για μια πιο δίκαιη και αμοιβαία εμπορική σχέση», ανέφερε Αμερικανός αξιωματούχος.
Ανηφορικός δρόμος
Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ πανηγύρισε την πρώτη εμπορική της «συμφωνία» — μια συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο για άνοιγμα της αγοράς σε αμερικανικά προϊόντα με αντάλλαγμα χαμηλότερους δασμούς — ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: Οι ΗΠΑ σκοπεύουν να διατηρήσουν τον βασικό δασμό.
Αυτό σημαίνει πως κάθε χώρα θα πρέπει να διαπραγματευτεί ξεχωριστά για τους επιμέρους τομείς (όπως αυτοκίνητα, χάλυβας, αλουμίνιο), με επερχόμενους δασμούς και σε φαρμακευτικά, μικροτσίπ, κρίσιμα ορυκτά και ξυλεία.
Η Επιτροπή βλέπει μεγαλύτερη ευελιξία στο βασικό δασμό 10% απ’ ό,τι στους επιμέρους δασμούς 25%.
«Η αίσθησή μας είναι ότι οι ΗΠΑ δείχνουν κάποια ευελιξία στο 10%. Όμως τα 25% στους τομείς όπως τα αυτοκίνητα ή τα μέταλλα συνδέονται με την πολιτική επαναβιομηχάνισης και αναδιάρθρωσης της οικονομίας τους», δήλωσε Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα δεχθεί συνάντηση με τον Τραμπ μόνο αν υπάρχει ένα «συγκεκριμένο» πακέτο διαπραγμάτευσης.
Παρότι η διπλωματική ψύχρα δείχνει την περιορισμένη επιρροή της ΕΕ στα μάτια του Τραμπ, η Ένωση σκοπεύει να τη μετατρέψει σε πλεονέκτημα — υιοθετώντας μια στρατηγική «υπομονής».
«Κανένας εταίρος των ΗΠΑ δεν έχει προχωρήσει τόσο πολύ στον καθορισμό των θέσεών του όσο η ΕΕ», είπε άλλος αξιωματούχος. «Με βάση αυτό, δεν θα ξεκινήσουμε από το μηδέν όταν οι Αμερικανοί είναι έτοιμοι για σοβαρές συνομιλίες».
ΑΘΗΝΑ 984
