Μεγάλες καθυστερήσεις καταγράφονται, έναν χρόνο μετά τις κυβερνητικές εξαγγελίες και τρεις και πλέον μήνες μετά το κλείσιμο της πλατφόρμας, στο εμβληματικό πρόγραμμα «Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα». Ουσιαστικά οι δικαιούχοι δεν έχουν λάβει ακόμη τα vouchers για να τρέξει η αγορά, αν και σύμφωνα με τον οδηγό του προγράμματος η ημερομηνία ολοκλήρωσης του προγράμματος είχε οριστεί η 23η Σεπτεμβρίου 2025.
Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει συνθήκες ασφυξίας στην αγορά ηλιακών θερμοσιφώνων, που παραμένει καθηλωμένη με σοβαρές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα πολλών επιχειρήσεων του κλάδου από τη βιομηχανία και τις εταιρείες εισαγωγής μέχρι τα καταστήματα λιανικής και τους εγκαταστάτες, σύμφωνα με την Ενωση Βιομηχανιών Ηλιακής Ενέργειας, η οποία εκπροσωπεί τον κλάδο παραγωγής θερμικών ηλιακών.
Λίγο πριν, λοιπόν, τις εξαγγελίες της ΔΕΘ και τη σχετική προσπάθεια της κυβέρνησης να στείλει μήνυμα επανεκκίνησης, σε σχετική ανακοίνωσή της, “προσγειώνει” στην πραγματικότητα και αναφέρει ότι η πλειοψηφία των βιομηχανιών παραγωγής θερμικών ηλιακών υπολειτουργεί με το 50% της δυναμικότητάς της.
Εκπέμπει, δηλαδή, SOS για την αγορά σημειώνοντας ότι στο επόμενο διάστημα αναμένονται οι πρώτες απολύσεις προσωπικού σε μια περίοδο δε που υπάρχει δυσκολία εύρεσης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. «Οι αρνητικές εξελίξεις στον τομέα της παραγωγής συμπαρασύρουν και τις πολλές ελληνικές βιομηχανίες παραγωγής πρώτων υλών για την κατασκευή ηλιακών θερμοσίφωνων, δεδομένου ότι οι παραγγελίες έχουν μειωθεί περίπου 50%» αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, τονίζει, πάνω από 120.000 ελληνικά νοικοκυριά, στην πλειοψηφία τους ευάλωτα και στα όρια της ενεργειακής φτώχιας, παραμένουν σε καθεστώς ομηρίας αναμένοντας την υλοποίηση του προγράμματος προκειμένου να αποκτήσουν έναν ηλιακό θερμοσίφωνα και την δυνατότητα να έχουν δωρεάν από τον Ζεστό Νερό Χρήσης. Μέχρι σήμερα εξακολουθούν να πληρώνουν ακριβά την χρήση ηλεκτρικού ρεύματος σε μια χώρα που εμφανίζει από τα υψηλότερα ποσοστά ηλιοφάνειας στον πλανήτη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, από τα 93,7 εκατ. ευρώ που δαπανήθηκαν συνολικά στο πρόγραμμα «Αλλάζω θερμοσίφωνα» πάνω από 87 εκατ. ευρώ παρέμειναν στην χώρα. Ενώ σχεδόν 68.000 νοικοκυριά που εντάχθηκαν στο πρόγραμμα θα εξοικονομούν σε ετήσια βάση περίπου 480 ευρώ, χρήματα που μπορούν να διαθέσουν στην εθνική οικονομία καλύπτοντας άλλες βασικές του ανάγκες. Τέλος οι εγκατεστημένοι μέσω του προγράμματος ηλιακοί θερμοσίφωνες αναμένεται να αποτρέψουν την έκλυση περισσότερων από 98.000 tnCO2 σε ετήσια βάση).
Όπως αναφέρει η Ένωση στην ανακοίνωσή της εκφράζοντας την απογοήτευσή της για τις καθυστερήσεις, όταν εξαγγέλθηκε το πρόγραμμα από το βήμα της ΔΕΘ, θεωρήθηκε ότι η υλοποίηση του νέου προγράμματος θα ήταν εύκολη υπόθεση, αφού λίγο καιρό πριν είχε ολοκληρωθεί με μεγάλη επιτυχία το «Ανακυκλώνω – Αλλάζω θερμοσίφωνα». Υπήρχαν ήδη έτοιμοι ο οδηγός, η πλατφόρμα, οι κατάλογοι εγκεκριμένων προϊόντων και προμηθευτών, καθώς και οι αιτήσεις χιλιάδων επιλαχόντων που θα είχαν προτεραιότητα.
«Παρ’ όλα αυτά, χρειάστηκαν τρεις μήνες για να επικαιροποιηθεί και να δημοσιευθεί ο νέος οδηγός (ΦΕΚ 6969Β/19.12.2024), ενώ αποφασίστηκε η ανάπτυξη νέας πλατφόρμας, με αποτέλεσμα εκ νέου καταχωρήσεις προϊόντων, αλλεπάλληλα τεχνικά λάθη και μεγάλες καθυστερήσεις. Το πιο ενδεικτικό: ενώ η καταληκτική ημερομηνία ολοκλήρωσης του προγράμματος έχει οριστεί για τις 23 Σεπτεμβρίου 2025, μέχρι σήμερα δεν έχει ξεκινήσει ούτε καν η αποστολή των vouchers. Με άλλα λόγια, μέσα στις επόμενες 20 ημέρες θα πρέπει να αποσταλούν τα vouchers, να κατασκευαστούν, να αγοραστούν και να εγκατασταθούν 120.000 ηλιακοί θερμοσίφωνες – κάτι απολύτως ανέφικτο» σημειώνει.
Την ίδια ώρα τονίζει ότι οι καθυστερήσεις μπορεί να συνδέονται με το ενδεχόμενο οι πάροχοι ενέργειας να αναλαμβάνουν και τα προγράμματα εξοικονόμησης.
«Η εμφάνιση φημών στην δημόσια συζήτηση για την πρόθεση του ΥΠΕΝ να αναθέσει την υλοποίηση των προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας στους παρόχους ενέργειας, τροφοδοτεί την καχυποψία των επιχειρήσεων του κλάδου για εσκεμμένες καθυστερήσεις με στόχο την ματαίωση του προγράμματος».
Εκφράζει δε την κατηγορηματική της αντίθεση στην ανάθεση υλοποίησης των προγραμμάτων εξοικονόμησης ενέργειας στους παρόχους ενέργειας. «Κάτι τέτοιο θα αποτελούσε ξεκάθαρη παρέμβαση στην αγορά και θα οδηγούσε πολλές επιχειρήσεις (βιομηχανίες, καταστήματα λιανικής και εγκαταστάτες) σε κλείσιμο» τονίζει προσθέτοντας αμφιβολίες για το αποτέλεσμα που θα λάβουν οι πολίτες.
