Ειδικοί από το Εθνικό Ινστιτούτο Ανθρωπολογίας και Ιστορίας (INAH) του Μεξικού ανακοίνωσαν αυτή την εβδομάδα ότι κατέγραψαν 16 πετρογλυφικά και σπηλαιογραφίες που χρονολογούνται από την Προϊστορία και την Μεσοαμερικανική Μετακλασική περίοδο (900-1521 μ.Χ.), τα οποία βρίσκονται σε δύο βράχους κοντά στον ποταμό Τούλα και στο φράγμα Λα Ρεκένα, στην πολιτεία Ιντάλγκο.
Η ανακάλυψη αυτή έρχεται σε συνέχεια άλλων πρόσφατων ανακαλύψεων αρχαιολογικών χώρων και αντικειμένων της Μεσοαμερικανικής και της αποικιακής εποχής, κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών εργασιών διάσωσης που σχετίζονται με τον σχεδιασμό μιας νέας σιδηροδρομικής γραμμής επιβατών μήκους 232 χλμ. μεταξύ της Πόλης του Μεξικού και του Κερέταρο. Νωρίτερα αυτό το μήνα, το INAH έκανε γνωστή την ανακάλυψη ενός 1.000 ετών βωμού σε κοντινή απόσταση, στον αρχαιολογικό χώρο της Τούλα Τσίκο.
Ο χώρος της πιο πρόσφατης ανακάλυψης βραχογραφιών είναι μία από τις τέσσερις ενεργές ανασκαφές κατά μήκος της διαδρομής του Κερέταρο, όπου η κατασκευή ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2025, με την τρέχουσα πρόοδο να ανέρχεται σε περίπου 10% του συνολικού έργου. Τον Οκτώβριο του 2025, η πρόεδρος του Μεξικού Κλαούντια Σέινμπαουμ Πάρντο ανακοίνωσε μια αλλαγή στη διαδρομή του σιδηροδρόμου για τη διατήρηση αυτού του μνημείου πολιτιστικής κληρονομιάς, δεδομένης της αδυναμίας μεταφοράς των σχεδίου σε μουσείο.
Ο χώρος καταγράφηκε τη δεκαετία του 1970 στο πλαίσιο του Αρχαιολογικού Προγράμματος της Τούλα, όταν βρέθηκε ένα ζωγραφισμένο στοιχείο που απεικόνιζε ένα ελάφι, και έκτοτε ονομάζεται «El Venado». Σε δήλωσή του, εκπρόσωπος του INAH ανέφερε: «Η θέση του έργου τέχνης υποδηλώνει μυθοθρησκευτικό σκοπό, ίσως σχετικό με αστρονομικά ή ημερολογιακά φαινόμενα».
Οι μορφές που απεικονίζονται σε βράχους στο Μεξικό
Οι μορφές που βρέθηκαν σε αυτό που το INAH περιγράφει ως βραχοσκεπή είναι εντυπωσιακές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται μια μορφή που κρατάει κάτι που μοιάζει με ένα είδος ρόπαλου και έχει χαρακτηριστικά που θυμίζουν τον Τλάλοκ, τον αζτέκικο θεό της βροχής, των καταιγίδων και της γονιμότητας, ο οποίος συχνά συνδέεται με σπηλιές και πηγές.
Στο ίδιο βραχώδες καταφύγιο, το ινστιτούτο εντόπισε τη στυλιζαρισμένη εικόνα μιας ανθρωπόμορφης μορφής αποδοσμένης με κόκκινο χρώμα, καθώς και μια εικόνα που μοιάζει με φίδι ή αστραπή. Οι ζωγραφιές δημιουργήθηκαν με ορυκτά ή φυτικά χρωστικά, ενώ τα πετρογλυφικά δημιουργήθηκαν με τη χρήση του πουαντιγισμού. Σύμφωνα με το INAH, μερικά από τα έργα τέχνης είναι ηλικίας άνω των 4.000 ετών.
Οι αρχαιολόγοι της ομάδας διάσωσης αναφέρουν ότι οι ζωγραφιές βρίσκονται σε καλή κατάσταση. Εκτιμούν ότι εκείνες προ-ισπανικής προέλευσης σχετίζονται πιθανώς με το τελικό στάδιο της Τούλα, μία περιοχή που άφησε πίσω της τεράστια ερείπια γεμάτα μνημεία και καλλιτεχνικούς θησαυρούς.
Μεταξύ των μορφών που βρέθηκαν κοντά στον ποταμό Τούλα περιλαμβάνονται η απεικόνιση ενός ελαφιού και μια μορφή με κυνόδοντες και κεραίες, παρόμοια με εκείνη του Τλάλοκ, με πόδια που μοιάζουν με πτηνά.
Εντοπίστηκε επίσης μια μορφή με ανθρωπόμορφο πρόσωπο και μαλλιά, με τέσσερα πόδια που μοιάζουν με αυτά ενός πουλιού ή με τις οπλές ενός αλόγου, η οποία πιθανώς χρονολογείται από την εποχή της επαφής με τους Ισπανούς. Αν και οι ζωγραφιές και τα πετρογλυφικά αναγνωρίστηκαν επίσημα μόλις πρόσφατα, σύμφωνα με το INHA, ήταν ήδη γνωστά στις τοπικές κοινότητες της περιοχής.
Μία ανακάλυψη-«ορόσημο»
Σύμφωνα με τον Χοσέ-Μιγκέλ Πέρες Γκόμεθ, ειδικό στη λατινοαμερικανική βραχογραφία, η ανακάλυψη αυτή αποτελεί «ένα ορόσημο που θα μεταμορφώσει την μεξικανική αρχαιολογία και τις μελέτες της βραχογραφίας».
Τα ευρήματα είναι εξαιρετικά σημαντικά, δηλώνει στην εφημερίδα The Art Newspaper, λόγω της «τεράστιας χρονολογικής τους έκτασης, καθώς τεκμηριώνουν την ανθρώπινη δραστηριότητα για πάνω από 4.000 χρόνια πριν, κατά τη διάρκεια της Μεσοαμερικανικής Μετακλασικής περιόδου και μέχρι τις αρχές της αποικιακής περιόδου. Παρέχοντας μια συνεχή καταγραφή της πολιτισμικής εξέλιξης», λέει, «ο αρχαιολογικός χώρος επιτρέπει στους ερευνητές να αναλύσουν τη μετάβαση των συμβολικών γλωσσών και των καλλιτεχνικών τεχνικών μέσα σε ένα ενιαίο γεωγραφικό πλαίσιο».
Ο Πέρες Γκόμεθ προσθέτει ότι η εικονογραφία του χώρου «υποδηλώνει βαθιά ριζωμένες πολιτισμικές ανταλλαγές μεταξύ του κεντρικού Μεξικού και των πολιτισμών Mogollon του βορρά. Βρίσκεται κοντά στον ποταμό Τούλα, ο χώρος λειτουργεί ως λίθινο αρχείο της τελετουργικής ζωής και της αλληλεπίδρασης με το περιβάλλον. Αυτή η ανακάλυψη όχι μόνο εμπλουτίζει την κατανόησή μας για την περιφερειακή προ-ισπανική κληρονομιά, αλλά και ενισχύει το καθεστώς της κοιλάδας Τούλα ως κρίσιμου διαδρόμου για μακροπρόθεσμη πολιτισμική σύνθεση και πνευματική έκφραση».
