O διαγωνισμός τραγουδιού της Eurovision βρίσκεται αντιμέτωπος με μια κρίσιμη απόφαση, ενόψει της «καθοριστικής σημασίας» συνεδρίασης που θα πραγματοποιηθεί σήμερα Πέμπτη στη Γενεύη.
Οι διοργανωτές και οι συμμετέχουσες χώρες θα συζητήσουν εάν το Ισραήλ θα πρέπει να συνεχίσει να συμμετέχει στον διαγωνισμό, εν μέσω αντιδράσεων για τον τρόπο που η κυβέρνησή του διεξήγαγε τον πόλεμο στη Γάζα και κατηγοριών περί αθέμιτων πρακτικών στην ψηφοφορία.
Χώρες όπως η Ιρλανδία, η Ισπανία, η Ολλανδία και η Σλοβενία έχουν δηλώσει ότι θα μποϊκοτάρουν την Eurovision εάν το Ισραήλ λάβει μέρος. Η Γερμανία, αντιθέτως, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα αποχωρήσει αν το Ισραήλ αποκλειστεί.
Η συνεδρίαση διεξάγεται μετά τις προσπάθειες φιλοπαλαιστινίων διαδηλωτών να παρεμποδίσουν τόσο τον διαγωνισμό του 2024 όσο και του 2025, αντιδρώντας στον αριθμό των Παλαιστινίων θυμάτων στη Γάζα.
Στον φετινό τελικό στη Βασιλεία της Ελβετίας, δύο άτομα προσπάθησαν να εισβάλουν στη σκηνή και να πετάξουν μπογιά στον εκπρόσωπο του Ισραήλ, Γιουβάλ Ραφαέλ. Μέλη της ασφάλειας τα σταμάτησαν και στη συνέχεια συνελήφθησαν. Μάλιστα, ο Ραφαέλ κατέκτησε τελικά τη δεύτερη θέση, μετά από ευρεία νίκη στην ψηφοφορία του κοινού.
Ωστόσο, το αποτέλεσμα προκάλεσε έντονη αντίδραση από άλλες χώρες, οι οποίες υποστήριξαν ότι η ισραηλινή κυβέρνηση ενίσχυσε τεχνητά τη θέση της χώρας μέσω εκτεταμένης και πληρωμένης διαφημιστικής καμπάνιας, με την οποία ζητούσε από πολίτες σε όλη την Ευρώπη να ψηφίσουν το τραγούδι της.
Το Ισραήλ δεν έχει απαντήσει σε αυτές τις κατηγορίες, αλλά συχνά υποστηρίζει ότι βρίσκεται αντιμέτωπο με μια παγκόσμια εκστρατεία δυσφήμισης.
Τον περασμένο μήνα, οι διοργανωτές της Eurovision ανακοίνωσαν αυστηροποίηση των κανόνων ψηφοφορίας, ώστε να περιοριστεί η επιρροή κυβερνήσεων στα αποτελέσματα.
Χωρίς να κατονομάζει το Ισραήλ, η Ευρωπαϊκή Ραδιοτηλεοπτική Ένωση (EBU) δήλωσε ότι θα «αποθαρρύνει δυσανάλογες καμπάνιες προώθησης», ιδιαίτερα όταν «διεξάγονται ή υποστηρίζονται από τρίτους, συμπεριλαμβανομένων κυβερνήσεων ή κρατικών φορέων».
Ανακοινώθηκε ακόμη πως οι λάτρεις του διαγωνισμού θα μπορούν πλέον να δώσουν μόνο 10 ψήφους ο καθένας, αντί για 20, και ότι θα ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της ανίχνευσης «παράτυπης ή συντονισμένης ψηφοφορίας».
«Ελπίζουμε πραγματικά ότι το πακέτο μέτρων θα διαβεβαιώσει τα μέλη ότι λάβαμε ισχυρή δράση για να προστατεύσουμε την ουδετερότητα και την αμεροληψία του διαγωνισμού», σημείωσε η EBU.
«Σημείο κρίσης»
Εκτιμάται ότι οι νέοι κανόνες θα αμβλύνουν τις ανησυχίες των συμμετεχόντων σχετικά με την παρουσία του Ισραήλ στη διοργάνωση.
Το πακέτο μέτρων θα τεθεί προς έγκριση στα μέλη της EBU — μεταξύ των οποίων και ο γενικός διευθυντής του BBC, Τιμ Ντέιβι — στη διμηνιαία γενική συνέλευση της Πέμπτης.
Αν δεν πειστούν ότι οι αλλαγές είναι επαρκείς, τότε θα ακολουθήσει ψηφοφορία για το μέλλον της συμμετοχής του Ισραήλ.
Η Ναταλία Γκορσάτσκα, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου της σλοβενικής δημόσιας τηλεόρασης RTV, δήλωσε ότι αναμένει η ψηφοφορία να είναι υπέρ της παραμονής του Ισραήλ. Εάν συμβεί αυτό, η Σλοβενία θα αρνηθεί να συμμετάσχει ή να μεταδώσει τον διαγωνισμό.
«Ξέρω ότι οι θαυμαστές στη Σλοβενία είναι απογοητευμένοι», είπε. «Κι εγώ είμαι θαυμάστρια, και είναι κρίμα γιατί η Βιέννη είναι τόσο κοντά μας και δεν θα μπορέσουμε να πάμε. Αλλά πρέπει να μείνουμε πιστοί στις αρχές μας. Κάποιες φορές πρέπει να βρισκόμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας, και θεωρώ ότι αυτή είναι μια τέτοια στιγμή».
Ο ειδικός της Eurovision Πολ Τζόρνταν χαρακτήρισε την κατάσταση «πραγματικό σημείο κρίσης» για την Eurovision και την EBU. «Δεν υπάρχουν νικητές εδώ. Και είναι κρίμα που κάτι που υποτίθεται πως είναι απολιτικό έχει μετατραπεί σε πολιτικό παιχνίδι.»
Ψηφοφορία για τη συμμετοχή του Ισραήλ είχε αρχικά προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο, αλλά ακυρώθηκε μετά την ανακοίνωση κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα στις 10 Οκτωβρίου.
Ο Ρόλαντ Βάισμαν, γενικός διευθυντής του αυστριακού ραδιοτηλεοπτικού οργανισμού ORF — ο οποίος θα φιλοξενήσει τον επόμενο διαγωνισμό στη Βιέννη — ταξίδεψε στη συνέχεια στο Ισραήλ για να συναντηθεί με την ισραηλινή αποστολή και τον πρόεδρο της χώρας, Ισαάκ Χέρτσογκ.
Εκεί δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι το Ισραήλ αποτελεί «αναπόσπαστο μέρος της Eurovision».
Η Ισπανία, μία από τις «Big Five» χώρες που συμβάλλουν σημαντικά στη χρηματοδότηση και στο κοινό του διαγωνισμού, έχει δεσμευτεί να αποχωρήσει εάν συμμετάσχει το Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η χώρα εργαλειοποίησε πολιτικά τη διοργάνωση.
Μιλώντας σε κοινοβουλευτική επιτροπή, ο πρόεδρος της ισπανικής δημόσιας τηλεόρασης RTVE δήλωσε ότι θεωρεί τη συμμετοχή του Ισραήλ «απαράδεκτη», χαρακτηρίζοντας τις ενέργειές του στη Γάζα «γενοκτονία».
«Ως πρόεδρος της RTVE εξακολουθώ να πιστεύω ότι η Eurovision είναι ένας διαγωνισμός, αλλά τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι διαγωνισμός», τόνισε.
Το Ισραήλ έχει επανειλημμένα αρνηθεί τις κατηγορίες περί γενοκτονίας στη Γάζα, όπου — σύμφωνα με τις υγειονομικές αρχές της Χαμάς — ο αριθμός των νεκρών έχει ξεπεράσει τους 70.000.
Αν η ψηφοφορία καταλήξει σε αποκλεισμό του Ισραήλ, η Γερμανία πιθανότατα θα αποχωρήσει και δεν θα μεταδώσει τον διαγωνισμό, ανέφερε πηγή της ραδιοτηλεοπτικής βιομηχανίας στο πρακτορείο Reuters.
Πηγές στο ισραηλινό δίκτυο KAN ανέφεραν ότι θεωρούν αδικαιολόγητη οποιαδήποτε συζήτηση περί αποκλεισμού, υποστηρίζοντας ότι ο οργανισμός συμμορφώνεται πλήρως με τους κανόνες της EBU.
Την Τετάρτη, ενόψει της γενικής συνέλευσης της EBU, ο KAN εξέδωσε ανακοίνωση επιβεβαιώνοντας ότι συνεχίζει κανονικά τις προετοιμασίες του για τον διαγωνισμό του 2026.
