Το εμβληματικό έργο της ανάπλασης του ιστορικού κέντρου του Λαυρίου προχωρά με ταχείς ρυθμούς, μετασχηματίζοντας την πόλη και αναδεικνύοντας την πλούσια πολιτιστική της κληρονομιά. Η ολοκληρωμένη παρέμβαση, που αποτέλεσε στρατηγική δέσμευση της δημοτικής αρχής υλοποιείται με πλήρη σεβασμό στην ιστορική ταυτότητα της πόλης και με γνώμονα τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Μέσω του προσεκτικού σχεδιασμού, επιτυγχάνεται η ενοποίηση των κοινόχρηστων χώρων πρασίνου με το θαλάσσιο μέτωπο στο λιμάνι, δημιουργώντας ένα ενιαίο, λειτουργικό και αισθητικά αναβαθμισμένο περιβάλλον.
Για την υλοποίηση του έργου εκπονήθηκαν και εγκρίθηκαν από τους αρμόδιους φορείς ολοκληρωμένες μελέτες. Αξίζει να σημειωθεί ότι η μελέτη έχει εγκριθεί ομόφωνα από το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής Ανατολικής Αττικής, το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεότερων Μνημείων, ενώ η εφαρμογή της στο πεδίο παρακολουθείται συστηματικά από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ανατολικής Αττικής.
Η ανάδειξη της σιδηροδρομικής κληρονομιάς – Η περιοχή του ορύγματος
Κεντρικό στοιχείο της ανάπλασης αποτελεί η ανάδειξη και προστασία της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής, που αποτελεί σημαντικό κομμάτι της βιομηχανικής ιστορίας της πόλης. Αντίθετα με το παρελθόν, όπου μέρος της σιδηροδρομικής γραμμής βρισκόταν θαμμένο κάτω από άσφαλτο, το νέο έργο επαναφέρει στο προσκήνιο αυτό το σημαντικό στοιχείο της πολιτιστικής ταυτότητας του Λαυρίου.
Ειδικότερα, στην περιοχή του ορύγματος, όπου η γραμμή μετά τον κόμβο του διατηρητέου σχολείου είναι επιχωμένη σε βάθος τουλάχιστον 1,00 μ, ακολουθούνται πιστά οι οδηγίες της Εφορείας Νεωτέρων Μνημείων: διατηρείται η υφιστάμενη υψομετρικά διαδρομή μέχρι τον ανοικτό κοινόχρηστο χώρο και μετατρέπεται σε πεζόδρομο-ποδηλατόδρομο με φυσικό υλικό (πατημένο χώμα), ενώ προβλέπεται σύγχρονη τεχνική διευθέτηση των πρανών και στηθαίων καθώς και φύτευση.
Από την κάλυψη στην ανάδειξη: Η μεταμόρφωση της περιοχής
Η δημοτική αρχή έχει προχωρήσει σε συγκεκριμένες εργασίες για την προστασία και ανάδειξη της σιδηροδρομικής γραμμής, όπως την αφαίρεση της ασφάλτου που κάλυπτε τμήματα της παλαιάς γραμμής, την προστασία της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής με ειδικό υλικό, την τοποθέτηση υλικών υποδομής.
Αξίζει να επισημανθεί ότι στα σημεία όπου η παλαιά σιδηροδρομική γραμμή βρίσκεται στην υφιστάμενη υψομετρικά διαδρομή, αυτή θα παραμείνει ως έχει, διατηρώντας την αυθεντικότητά της.
Καινοτόμες παρεμβάσεις για την ανάδειξη της ιστορικής διαδρομής
Στο πλαίσιο του συνολικού έργου, υλοποιούνται πέντε καινοτόμες παρεμβάσεις για την ολοκληρωμένη ανάδειξη της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής:
- Αφηγηματικό-θεματικό δάπεδο
Προβλέπεται η χρήση εργαλείων αφηγηματικού-θεματικού δαπέδου που θα περιλαμβάνει δύο είδη παρεμβάσεων ανά κλάδο στη διπλή ενότητα πεζοδρόμων που διατρέχει εγκάρσια προς το παραλιακό μέτωπο τον χώρο. - Γραμμικά στοιχεία στον Ανατολικό πεζόδρομο
Στον Ανατολικό πεζόδρομο προβλέπεται η ανάπτυξη παράλληλων γραμμικών στοιχείων (ράγες) κατά μήκος της ιστορικής πορείας της κύριας γραμμής που οδηγούσε από την έξοδο του ορύγματος προς τον σταθμό. - Γραμμικές μεταλλικές πλάκες
Θα τοποθετηθούν γραμμικές μεταλλικές πλάκες με καταγραφή της πορείας της γραμμής από την αφετηρία στους Αγίους Αναργύρους μέχρι τον τερματικό σταθμό Λαυρίου. Σε αυτές θα περιέχεται ονομαστική καταγραφή σταθμών της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής σε γεωγραφικές ενότητες με χωροθέτηση από Βορρά προς Νότο. - Θεματικές πλάκες αναπαράστασης
Θα δημιουργηθούν θεματικές πλάκες με ανάγλυφο σχέδιο αναπαράστασης των διατηρητέων κτιρίων αλλά και των μη σωζόμενων πλέον, κατά μήκος της διαδρομής, με χρήση εικόνων από ιστορικές φωτογραφίες. - Διατήρηση αυθεντικών στοιχείων περιβάλλοντος χώρου
Τοπικά γύρω από τα διατηρητέα κτίρια προβλέπεται η διατήρηση των κύριων προσβάσεων σε εισόδους με πλακοστρώσεις από απλές βοτσαλόπλακες.
Όλες οι παραπάνω παρεμβάσεις αποσκοπούν στην ουσιαστική ανάδειξη της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής και της πλούσιας ιστορίας της περιοχής. Η δημοτική αρχή υλοποιεί με συνέπεια το όραμά της για έναν τόπο που σέβεται την κληρονομιά του, προστατεύει το περιβάλλον και βελτιώνει την ποιότητα ζωής των κατοίκων του.
