Του Γιώργου Μισιάκα
Το νέο εκλογικό σύστημα στους δήμους, που εισάγει η κυβέρνηση μέσω του υπό ψήφιση «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης», φέρνει ριζικές αλλαγές, με κυριότερη την κατάργηση του δεύτερου γύρου των εκλογών και την καθιέρωση της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας.
Όταν τον Νοέμβρη του 2024 ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος γνωστοποίησε τις σκέψεις του στους ανθρώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, από το βήμα του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ στη Ρόδο, αρκετοί ήταν οι δήμαρχοι που θεώρησαν πως απλά πέταξε παραπέτασμα καπνού, προκειμένου να αποφύγει να μιλήσει για τα πραγματικά προβλήματα, με κυριότερο όλων την υποχρηματοδότηση και την υποστελέχωση των ΟΤΑ.
Μέσα στους 20 περίπου μήνες που μεσολάβησαν μέχρι σήμερα, ο υπουργός κατάφερε με εξαντλητικό διάλογο μεν, αλλά με ολιγάριθμη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης στην αρμόδια Επιτροπή, να συντάξει έναν Κώδικα Μπεν Χουρ, που όλοι συνομολογούν ότι βάζει τάξη στο χάος εκατοντάδων κείμενων διατάξεων, αλλά απέχει πολύ από το να χαρακτηριστεί Μεταρρύθμιση.
Το κορυφαίο συλλογικό όργανο των δημάρχων, η ΚΕΔΕ, αρχικά φάνηκε να μην βλέπει με καλό μάτι τις προθέσεις της Κυβέρνησης, αλλά ως είθισται ο χρόνος που κύλησε βοήθησε να περιοριστούν οι αντιδράσεις στους αντιπολιτευόμενους δημάρχους, αλλά και σε μία μερίδα αιρετών που αισθάνονται περισσότερο δήμαρχοι παρά κομματικά φερέφωνα.
Στις ερχόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές, λοιπόν, η ανάδειξη δημάρχων και περιφερειαρχών θα γίνει πλέον σε μία μόνο Κυριακή. Για την απευθείας εκλογή απαιτείται το 42% των έγκυρων ψηφοδελτίων. Αν κανένας συνδυασμός δεν υπερβεί αυτό το όριο τότε το αρμόδιο δικαστήριο προβαίνει στο δεύτερο στάδιο προσμέτρησης, στις ψήφους των δύο πρώτων συνδυασμών αθροίζονται, ανά συνδυασμό, οι εναλλακτικές ψήφοι που τους αντιστοιχούν, από τα ψηφοδέλτια των λοιπών συνδυασμών, οι οποίοι δεν μετέχουν στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης. Επιτυχών συνδυασμός ανακηρύσσεται ο συνδυασμός, που έλαβε στο δεύτερο στάδιο της προσμέτρησης την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία.
Η θητεία της κάθε δημοτικής/περιφερειακής αρχής είναι πενταετής και οι εκλογές θα διεξάγονται κάθε φορά την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου. Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα προαιρετικής ηλεκτρονικής ψηφοφορίας σε ειδικά εκλογικά κέντρα, παρουσία δικαστικού αντιπροσώπου.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Υπουργείου Εσωτερικών και του αρμόδιου υπουργού Θοδωρή Λιβάνιου για εκσυγχρονισμό και εξοικονόμηση πόρων, το νομοσχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ενώ οι περισσότεροι αιρετοί αδυνατούν να εκτιμήσουν από τώρα ποιον συμφέρει το νέο εκλογικό σύστημα. Κύρια σημεία τριβής εστιάζονται επίσης στο αδιάβλητο της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας, στην πιθανή αλλοίωση της βούλησης των τοπικών κοινωνιών λόγω της κατάργησης της δεύτερης Κυριακής, καθώς και στην ψηφιακή ετοιμότητα των ηλικιωμένων ψηφοφόρων.
Οι επόμενες εβδομάδες στη Βουλή αναμένονται θερμές, Ιούνης γαρ, καθώς το νομοσχέδιο θα τεθεί προς ψήφιση, ενώ δεν είναι λίγοι όσοι πιστεύουν πως το αποτέλεσμα των εθνικών εκλογών, που σίγουρα θα προηγηθούν, θα κρίνει εντέλει με ποιο εκλογικό σύστημα θα εκλεγούν οι επόμενοι τοπικοί μας άρχοντες…!
