Η ίδρυση, διοίκηση και διαχείριση των κοιμητηρίων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των δήμων, επιβεβαίωσε ρητά το υπουργείο Εσωτερικών απαντώντας σε σχετικό ερώτημα του δήμου Μυτιλήνης.
Στην απάντηση του υπουργείου σημειώνεται ότι οποιαδήποτε ανάθεση ή διαχείριση κοιμητηρίων από τρίτους φορείς, όπως εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα ή φιλανθρωπικά καταστήματα, είναι νομικά αβάσιμη και μη σύννομη. Το υπουργείο καλεί τους δήμους να εφαρμόσουν τη νομοθεσία και να αναλάβουν πλήρως τις αρμοδιότητές τους, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα και τη σωστή λειτουργία των κοιμητηρίων.
Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, η ίδρυση, διοίκηση και διαχείριση των κοιμητηρίων αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα των Δήμων και Κοινοτήτων. Αυτό καθορίζεται από τον Αναγκαστικό Νόμο 582/1968, ο οποίος στο άρθρο 1 ορίζει: «Η ίδρυσις και συντήρησις κοιμητηρίων (νεκροταφείων) ανήκει εις την αποκλειστικήν αρμοδιότητα των δήμων και κοινοτήτων» . Το άρθρο 2 του ίδιου νόμου προσθέτει: «Πάντα τα κοιμητήρια ανήκουν ως προς την διοίκησιν και διαχείρισιν εις τους Δήμους και τας Κοινότητας».
Η ανωτέρω νομοθεσία ενισχύεται και από τη γνωμοδότηση 316/1995 του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, η οποία επιβεβαιώνει ότι η διοίκηση και διαχείριση όλων των νεκροταφείων, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που ιδρύθηκαν από εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα, ανήκει στους οικείους δήμους και κοινότητες.
Η αποκλειστική αυτή αρμοδιότητα των δήμων διασφαλίζει την ορθή λειτουργία των κοιμητηρίων, την τήρηση των υγειονομικών και περιβαλλοντικών προδιαγραφών, καθώς και την παροχή υπηρεσιών στους πολίτες με διαφάνεια και λογοδοσία.
Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στη Δημοτική Ενότητα Μυτιλήνης, παρατηρείται ότι τα κοιμητήρια βρίσκονται υπό τον έλεγχο άλλων φορέων, όπως φιλανθρωπικά καταστήματα ή η Εκκλησία. Αυτό έρχεται σε αντίθεση με την ισχύουσα νομοθεσία και έχει προκαλέσει αντιδράσεις από δημοτικές αρχές και πολίτες που ζητούν την εφαρμογή του νόμου και την επιστροφή της διαχείρισης των κοιμητηρίων στους δήμους .
Η ανάγκη για την τήρηση της νομιμότητας και την ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση των κοιμητηρίων είναι επιτακτική. Οι δήμοι οφείλουν να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να διασφαλίσουν ότι τα κοιμητήρια λειτουργούν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διατάξεις, προς όφελος των πολιτών και με σεβασμό στη μνήμη των εκλιπόντων.
