Εικοσιέξι χώρες δήλωσαν έτοιμες να συμμετάσχουν στη στρατιωτική δύναμη εγγύησης της ειρήνης και της ασφάλειας στην Ουκρανία δήλωσε ο Εμανουέλ Μακρόν λίγο μετά το πέρας της συνεδρίασης για το ουκρανικό στο Παρίσι. Ο Γάλλος πρόεδρος επεσήμανε ότι αναμένει να είναι θετική ως προς τις εγγυήσεις ασφαλείας και η στάση των ΗΠΑ, προσθέτοντας ότι η χώρα του και οι σύμμαχοί της είναι έτοιμοι να συντονίσουν περαιτέρω κυρώσεις κατά της Ρωσίας σε συνεργασία με τις ΗΠΑ.
Οι “πρόθυμες χώρες” θα είναι παρούσες είτε με χερσαίες, είτε με θαλάσσιες, είτε με εναέριες στρατιωτικές δυνάμεις, είπε ο Μακρόν διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η βούλησή τους δεν είναι να κάνουν πόλεμο με τη Μόσχα.
Ο πρόεδρος Μακρόν ανέφερε ακόμα ότι τελεί εν αναμονή της αποσαφήνισης του τρόπου με τον οποίο θα υλοποιηθεί η συνδρομή των ΗΠΑ προς αυτήν την κατεύθυνση, υπογραμμίζοντας επίσης ότι αν η Ρωσία εξακολουθήσει να αρνείται συγκεκριμένες διαβουλεύσεις για την επίτευξη της ειρήνης, τότε θα υιοθετηθούν νέες κυρώσεις σε βάρος της.
Συμπλήρωσε, δε, ότι το στρατόπεδο της ειρήνης βρίσκεται στο Κίεβο, στην Ουάσιγκτον και σε όλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ότι η Ρωσία το μόνο που έχει κάνει τον τελευταίο καιρό είναι να κερδίζει χρόνο.
«26 χώρες πρόθυμες να αναπτύξουν δύναμη στο έδαφος, στον αέρα ή στη θάλασσα»
«Είκοσι έξι χώρες είναι πρόθυμες να αναπτύξουν δύναμη στο έδαφος, στον αέρα ή στη θάλασσα», στο πλαίσιο μιας εκεχειρίας ή ειρηνευτικής συμφωνίας, δήλωσε και η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μετά την ολοκλήρωση των εργασιών της Συνόδου της «Συμμαχίας των Προθύμων», στην οποία συμμετείχε από το Παρίσι. Σε αυτές τις «δυνάμεις διασφάλισης», θα περιλαμβάνεται και η υποστήριξη των ΗΠΑ, σύμφωνα με την Πρόεδρο της Επιτροπής.
Πέρα από τις «δυνάμεις διασφάλισης», η Φον ντερ Λάιεν επισημαίνει ότι «η πρώτη και ισχυρότερη γραμμή εγγυήσεων ασφαλείας είναι οι ισχυρές ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις χωρίς περιορισμούς». Αυτό σημαίνει «μόνιμες ένοπλες δυνάμεις που είναι ισχυρές, καλά εξοπλισμένες και σύγχρονες», εξηγεί στη δήλωσή της και τονίζει: «Πρέπει να μετατρέψουμε την Ουκρανία σε ένα ατσάλινο σκαντζόχοιρο, άπεπτο για τους τωρινούς και μελλοντικούς επιτιθέμενους». Παράλληλα, προσθέτει ότι η Ευρώπη θα συνεχίσει να εκπαιδεύει Ουκρανούς στρατιώτες, σχεδόν 90.000 έχουν ήδη εκπαιδευτεί
Για την Πρόεδρο της Επιτροπής, «εγγύηση ασφαλείας» αποτελεί και η «ισχυρή και αξιόπιστη ευρωπαϊκή αμυντική στάση». «Χρειαζόμαστε αύξηση των αμυντικών επενδύσεων», τονίζει, υπενθυμίζοντας ότι στο «SAFE», το ευρωπαϊκό αμυντικό ταμείο ύψους 150 δισεκατομμυρίων ευρώ, συμμετέχουν 19 κράτη μέλη, τα περισσότερα εκ των οποίων δεν θα επενδύσουν μόνο στις δικές τους βιομηχανικές βάσεις στον τομέα της άμυνας, αλλά και στις βάσεις της Ουκρανίας.
Καταλήγοντας, η Πρόεδρος της Επιτροπής, τονίζει ότι «οι κυρώσεις» είναι ένα ισχυρό μέσο πίεσης προς τη Ρωσία για να εγκαταλείψει το πεδίο της μάχης και «να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων».
Ξεκάθαρες οι ΗΠΑ για την «προθυμία τους να συμμετάσχουν στις εγγυήσεις ασφαλείας»
Ο Γάλλος πρόεδρος δήλωσε ότι οι ΗΠΑ ήταν «πολύ ξεκάθαρες» για την «προθυμία τους να συμμετάσχουν στις εγγυήσεις ασφαλείας» για την Ουκρανία, ύστερα από μια μελλοντική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Κιέβου και Ρωσίας, προσθέτοντας ότι οι σχετικές εργασίες σχεδιασμού αναμένεται να οριστικοποιηθούν με την Ουάσινγκτον.
«Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία», τόνισε ο Μακρόν μετά τη σύνοδο της «Συμμαχίας των Προθύμων», κυρίως ευρωπαϊκών χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία, και έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ Ευρωπαίων ηγετών και του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
«Έχει ειπωθεί, μεταξύ άλλων δημόσια από τον Πρόεδρο Τραμπ, και έχει επαναληφθεί από τον υπουργό Εξωτερικών (Μάρκο Ρούμπιο) (…) τώρα είναι οι εργασίες σχεδιασμού που θα οριστικοποιηθούν με τις ΗΠΑ», συμπλήρωσε.
«Είχαμε τηλεφωνική συνομιλία με τον πρόεδρο Τραμπ (…). Τα συμπεράσματα αυτής της συνομιλίας είναι απλά: μέσα στις επόμενες μέρες, θα οριστικοποιήσουμε την αμερικανική υποστήριξη και αυτές τις εγγυήσεις ασφαλείας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες, όπως έχω πει, έχουν συμμετάσχει σε κάθε φάση της διαδικασίας» τόνισε ο Μακρόν σε δημοσιογράφους.
Στη συνάντηση του Παρισιού συμμετείχαν ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ ως συμπροεδρεύοντες, καθώς και ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
Εκτός του Μακρόν και του Ζελένσκι, στη γαλλική πρωτεύουσα βρέθηκαν επίσης ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και η επικεφαλής της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο πρόεδρος της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν και ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ.
Στις 14:00 (15:00 ώρα Ελλάδας) έγινε η τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ και στη συνέχεια η συνέντευξη Τύπου στο γαλλικό προεδρικό μεγαρο.
Το πιο περίπλοκο ζήτημα είναι η ανάπτυξη πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία. Για να είναι αξιόπιστη, θα έπρεπε να αριθμεί τουλάχιστον 30.000 στρατιώτες, λειτουργώντας διαφορετικά από μια κλασική ειρηνευτική αποστολή, αφού δεν θα παρακολουθούσαν το μέτωπο αλλά θα βρίσκονταν στα μετόπισθεν, έτοιμοι να στηρίξουν τον ουκρανικό στρατό σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης. Στρατηγικά μπορεί να έχει νόημα, πολιτικά όμως είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό.
Τρεις προσεγγίσεις εκ διαμέτρου αντίθετες
Τρεις είναι οι προσεγγίσεις για το θέμα . Η πρώτη αφορά εκείνους που είναι πρόθυμοι να αναπτύξουν στρατεύματα, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας. Η δεύτερη προσέγγιση αφορά εκείνους που έχουν αποφασίσει να τεθούν κατά, όπως η Ιταλία και τέλος αυτοί εκείνοι που εξακολουθούν να μην έχουν πάρει τελικές αποφάσεις, όπως η Γερμανία. Αξιωματούχοι στο Βερολίνο αντέδρασαν αρνητικά σε πρόσφατα σχόλια που έκανε αυτή την εβδομάδα η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπή δήλωσε στους Financial Times ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες επεξεργάζονται «αρκετά ακριβή σχέδια» για πιθανές στρατιωτικές αναπτύξεις στην Ουκρανία με «σαφή οδικό χάρτη».
Σημειώνεται ότι ακόμη και χώρες που έχουν δηλώσει ότι είναι έτοιμες να αναπτύξουν δυνάμεις στην Ουκρανία δεν έχουν ακόμη απάντηση σε κρίσιμα ερωτήματα, όπως πόσα στρατεύματα θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν και το σημαντικότερο πώς θα αντιδρούσαν σε οποιαδήποτε ρωσική παραβίαση.
Ευρωπαίοι αρχηγοί ενόπλων δυνάμεων και σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας, συγκεκριμένα από τη Βρετανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία, έχουν συζητήσει διάφορα σενάρια σε αρκετές τηλεφωνικές κλήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Αξιωματούχος του Ελιζέ επιμένει ότι οι χώρες που είναι πρόθυμες και ικανές να παράσχουν εγγυήσεις ασφαλείας έχουν ολοκληρώσει την τεχνική εργασία. «Έχουμε αρκετές συνεισφορές για να μπορέσουμε να πούμε στους Αμερικανούς ότι είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε τις ευθύνες μας, υπό την προϋπόθεση ότι θα αναλάβουν τις δικές τους», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Από την πλευρά του ο υπουργός Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου, Τζον Χίλι,δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο «εξετάζει τα επίπεδα ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων του και επιταχύνει τη χρηματοδότηση ώστε να είναι έτοιμο για οποιαδήποτε ανάπτυξη στην Ουκρανία»
Κανένας δυτικός ηγέτης δεν παίρνει ελαφρά την απόφαση να στείλει στρατεύματα στο εξωτερικό εκτός ΝΑΤΟ. Μέχρι στιγμής, οι μόνοι πρόθυμοι φαίνεται να είναι ο Μακρόν και ο Στάρμερ – αν και ο δεύτερος έχει «παγώσει» τον ενθουσιασμό των προηγούμενων μηνών. Αντίθετα, Ιταλία, Γερμανία και κυρίως οι ΗΠΑ είναι κατά. Η Ουάσιγκτον προσφέρει ασαφή στήριξη-«δίχτυ ασφαλείας», όμως χωρίς αυτήν οι υπόλοιποι δηλώνουν πως δεν μπορούν να προχωρήσουν.
Οι δυσκολίες φάνηκαν ξεκάθαρα, όταν ο Γερμανός υπουργός Άμυνας, Μπόρις Πιστόριους, επέκρινε δριμύτατα την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για πρόωρες δηλώσεις. Σε συνέντευξή της στη Financial Times είχε πει ότι καταρτίζονται «πολύ συγκεκριμένα σχέδια» για μελλοντική εμπλοκή, περιλαμβάνοντας και χερσαίες δυνάμεις. Για το Βερολίνο, αυτό ήταν «βήμα παραπάνω». Ο Πιστόριους τόνισε ότι «η Ε.Ε. δεν έχει καμία ευθύνη ή αρμοδιότητα για ανάπτυξη στρατευμάτων» και συμβούλεψε την πρόεδρο της Κομισιόν «να μην επιβεβαιώνει ή σχολιάζει τέτοιες σκέψεις». Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε ότι «κανείς δεν μιλάει για χερσαία στρατεύματα στο τρέχον στάδιο».
Μια πιο «εύπεπτη» πολιτικά λύση θα μπορούσε να είναι η παροχή αεροπορικής και υλικοτεχνικής στήριξης, καθώς και ανταλλαγή πληροφοριών και εκπαίδευση του ουκρανικού στρατού, όπως υπαινίχθηκε η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ε.Ε. Κάγια Κάλας. Η στρατηγική που όλοι αποδέχονται είναι να καταστεί η Ουκρανία ένα «ατσάλινο σκαθάρι» (steel porcupine), με ενισχυμένο στρατό που θα είναι «αχώνευτος» για κάθε επίδοξο επιτιθέμενο.
Εν τω μεταξύ, η Μόσχα χαρακτήρισε σήμερα τις προτάσεις της Ουκρανίας για «εγγυήσεις ασφαλείας» ως «εγγυήσεις κινδύνου για την Ευρώπη». Η εκπρόσωπος του ρωσικού ΥΠΕΞ Μαρία Ζαχάροβα δήλωσε ότι οι όροι που ζητά ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι είναι «απολύτως απαράδεκτοι» και επανέλαβε ότι η Μόσχα δεν θα δεχθεί ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων στο ουκρανικό έδαφος.
Οι δηλώσεις της έγιναν στον απόηχο της αναφοράς της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στη Financial Times ότι η Ε.Ε. επεξεργάζεται σχέδια για αποστολή πολυεθνικής δύναμης στην Ουκρανία με στήριξη από τις ΗΠΑ.
Παράλληλα οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν να διασφαλίσουν και την εμπλοκή και άλλων χωρών, συμπεριλαμβανομένου του Καναδά, της Τουρκίας και της Ιαπωνίας, σύμφωνα με διπλωμάτες. Ειδικότερα η Τουρκία θεωρείται ότι μπορεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην ασφάλεια της Μαύρης Θάλασσας.
«Υπάρχουν επιλογές, αλλά το θέμα είναι ότι πρέπει να τις πιστέψουμε», δήλωσε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης, σημειώνοντας ότι ο Τραμπ και άλλοι ηγέτες έχουν απορρίψει την επιθυμία του Κιέβου να ενταχθεί στη συμμαχία.
«Ξέρουν ότι δεν θέλουν να δώσουν στην Ουκρανία πραγματικό ΝΑΤΟ… Όλοι γνωρίζουν ότι κανείς δεν θέλει να εμπλακεί σε μια ανταλλαγή πυροβολισμών με τη Ρωσία», προσθέτει.
