Αρχαιολόγοι έχουν ανασκάψει έναν περίπλοκα λαξευμένο και ζωγραφισμένο τάφο στη βόρεια Αίγυπτο και πιστεύουν ότι ο ταφικός θάλαμος 4.100 ετών ανήκε σε έναν εξέχοντα, πολυτάλαντο βασιλικό γιατρό: έναν γιατρό που υπηρετούσε αρχαίους Αιγύπτιους βασιλιάδες ως ειδικός στα φαρμακευτικά φυτά, την οδοντιατρική και δηλητηριώδη δαγκώματα.
Μια ομάδα Γάλλων και Ελβετών ερευνητών ανακάλυψε τον τάφο στη Σακκάρα, τη νεκρόπολη της αρχαίας Μέμφιδος, σύμφωνα με δήλωση του Υπουργείου Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου. «Αυτό το απίστευτο εύρημα προσθέτει στην πλούσια κληρονομιά της Σακκάρα ως έναν από τους πιο σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους της Αιγύπτου», γράφει το υπουργείο. «Ο τάφος είναι στολισμένος με εκπληκτικά γλυπτά και ζωηρά έργα τέχνης, συμπεριλαμβανομένης μιας όμορφα ζωγραφισμένης ψεύτικης πόρτας και σκηνών νεκρικών αναθημάτων».
Μέσα στον τάφο, οι ερευνητές βρήκαν μια πέτρινη σαρκοφάγο που έφερε το όνομα «Τετινεμπέφου» σε ιερογλυφικά. Οι επιγραφές δείχνουν επίσης ότι ήταν ο επικεφαλής γιατρός του παλατιού, ιερέας, επικεφαλής οδοντίατρος, διευθυντής φαρμακευτικών φυτών και μάγος της θεάς Σέλκιδος – μιας αιγυπτιακής θεότητας γνωστής για τη θεραπεία των δηλητηριωδών τσιμπημάτων από φίδια και σκορπιούς.
Ο γιατρός μπορεί να υπηρέτησε υπό τον Πέπι Β’, έναν φαραώ του Παλαιού Βασιλείου της αρχαίας Αιγύπτου γύρω στον 23ο αιώνα π.Χ.. Στέφθηκε ως παιδί και διατήρησε τον θρόνο για 60 έως 90 χρόνια. Όταν πέθανε, θάφτηκε και αυτός στη Σακκάρα, ενταφιασμένος σε μια πυραμίδα.
Η νεκρόπολη της Σακκάρα έχει λεηλατηθεί εκτενώς κατά τη διάρκεια των χιλιετιών. Οι αρχαιολόγοι βρήκαν μόνο μικρά θραύσματα ταφικών υλικών, αλλά οι ζωγραφισμένοι τοίχοι έκαναν την ανακάλυψη «εξαιρετική». Όπως αναφέρει ο Owen Jarus του Live Science, οι πίνακες απεικονίζουν στην πραγματικότητα αντικείμενα που μπορεί να είχε χρησιμοποιήσει ο γιατρός, όπως βάζα και δοχεία.
Ο τίτλος του γιατρού του «επιστήμονα της θεάς Σέλκιδος» σημαίνει ότι ήταν «ειδικός στα δηλητηριώδη δαγκώματα», όπως λέει στο Live Science ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας Philippe Collombert, αιγυπτιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης. Οι άλλοι τίτλοι στη σαρκοφάγο είναι αρκετά σπάνιοι: Ο τίτλος «επικεφαλής των φαρμακευτικών φυτών» βρέθηκε μόνο σε ένα άλλο αρχαίο αιγυπτιακό τεχνούργημα και ο «αρχαίος οδοντίατρος» είναι επίσης πολύ ασυνήθιστος, λέει ο Collombert. «Τα στοιχεία για τους αρχαίους Αιγύπτιους ‘οδοντιάτρους’ είναι εξαιρετικά σπάνια», όπως λέει στο Live Science ο Roger Forshaw, αιγυπτιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είναι γνωστοί για τις προόδους τους στην ιατρική επιστήμη και διέθεταν εκτεταμένη γνώση της ανθρώπινης ανατομίας. Πριν από χιλιάδες χρόνια, αντιμετώπιζαν τον καρκίνο του εγκεφάλου μέσω χειρουργικής επέμβασης, διαγιγνώσκοντας την πάθηση που σήμερα είναι γνωστή ως διαβήτης και κατασκευάζοντας προσθετικά. «Μιλάμε για μια κοινωνία που είχε τότε την πιο προηγμένη ιατρική που υπήρχε ποτέ», όπως είπε ο Edgard Camarós, παλαιοπαθολόγος στο πανεπιστήμιο του Santiago de Compostela της Ισπανίας.
Πολλοί αρχαίοι Αιγύπτιοι γιατροί ήταν ειδικοί, εστιάζοντας σε ένα μόνο μέρος του σώματος ή σε μια ασθένεια, σύμφωνα με τον Ηρόδοτο. Έγραψε : «Όλη η χώρα είναι γεμάτη από γιατρούς, μερικοί για τα μάτια, μερικοί για τα δόντια, μερικοί γι’ αυτά που σχετίζονται με την κοιλιά και άλλοι για τις κρυφές ασθένειες». Ως εκ τούτου, οι πολυάριθμοι και σπάνιοι τίτλοι του τάφου του «Τετινενμπέφου» δείχνουν ότι κατείχε υψηλή θέση κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Πέπι Β’. Όπως λέει ο Collombert στο Live Science: «Ήταν σίγουρα ο κύριος γιατρός στη βασιλική αυλή, επομένως θα είχε θεραπεύσει ο ίδιος τον Φαραώ».
