Η ακρίβεια επιστρέφει δριμύτερη στις καθημερινές συναλλαγές των ελληνικών νοικοκυριών, απειλώντας να εξουδετερώσει κάθε προσπάθεια συγκράτησης του κόστους διαβίωσης και να ανατρέψει τους σχεδιασμούς του κυβερνητικού οικονομικού επιτελείου.
Ο πληθωρισμός, τον Αύγουστο του 2026, σκαρφάλωσε στο 3,8%, τροφοδοτούμενος κυρίως από τις διεθνείς αυξήσεις στην ενέργεια. Οι ανατιμήσεις στα καύσιμα, το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο θέρμανσης απειλούν να εξανεμίσουν τις κρατικές παρεμβάσεις.
Η νέα έξαρση των τιμών στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τα καύσιμα δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ πληθωριστικών πιέσεων, το οποίο απλώνεται ραγδαία σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα. Από το καλάθι του σουπερμάρκετ μέχρι τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και το κόστος μετακίνησης, οι ανατιμήσεις «ροκανίζουν» το διαθέσιμο εισόδημα, καθιστώντας αβέβαιο το εύρος και τη διάρκεια των μέτρων ελάφρυνσης σε βασικά προϊόντα.
Το ενεργειακό κόστος «τρέφει» την ακρίβεια
Αιχμή του δόρατος στη νέα αυτή οικονομική δοκιμασία είναι η κατακόρυφη αύξηση του ενεργειακού κόστους. Όταν οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται, η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στα πρατήρια ή τους λογαριασμούς ρεύματος. Μεταφέρεται αυτόματα σε όλο το μήκος της παραγωγικής διαδικασίας, από τις βιομηχανίες τροφίμων έως τις εταιρείες logistics και τα τοπικά σημεία λιανικής πώλησης.
Αυτή η δομική πίεση καθιστά εξαιρετικά εύθραυστες τις όποιες πρωτοβουλίες για συγκράτηση των τιμών στο ράφι. Ακόμη και οι εθελοντικές μειώσεις ή οι στοχευμένες κυβερνητικές παρεμβάσεις κινδυνεύουν να απορροφηθούν πλήρως από το αυξημένο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Τα στοιχεία της στατιστικής υπηρεσίας αποτυπώνουν με σαφήνεια τις κατηγορίες που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση. Η στέγαση, οι μεταφορές και τα βασικά είδη διατροφής αποτελούν τους βασικούς μοχλούς ανόδου του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή.
Ο κίνδυνος για το «καλάθι» του καταναλωτή
Η «Εθνική Πρωτοβουλία για τη Μείωση Τιμών» και οι προσπάθειες συγκράτησης του κόστους στα βασικά καταναλωτικά αγαθά βρίσκονται πλέον σε τεντωμένο σχοινί. Η άνοδος των τιμών στα καύσιμα κίνησης (πετρέλαιο και βενζίνη) απειλεί να καταστήσει τις όποιες μειώσεις τιμών εντελώς προσωρινές. Όταν μια εταιρεία τροφίμων καλείται να πληρώσει σημαντικά υψηλότερα ναύλα για τη μεταφορά των προϊόντων της, το όφελος των αρχικών εκπτώσεων εξανεμίζεται πριν καν φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Επιπλέον, βασικά διατροφικά είδη όπως το κρέας, τα αρτοσκευάσματα και τα γαλακτοκομικά συνεχίζουν να καταγράφουν αυξητικές τάσεις, εξουδετερώνοντας τις μεμονωμένες υποχωρήσεις τιμών σε άλλα είδη, όπως το ελαιόλαδο ή τα νωπά φρούτα. Το γεγονός αυτό επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, στα οποία η δαπάνη για τρόφιμα αντιπροσωπεύει το μεγαλύτερο ποσοστό του μηνιαίου εισοδήματος.
Ενόψει χειμώνα: Το στοίχημα της θέρμανσης
Καθώς πλησιάζουμε στη χειμερινή περίοδο, η ανησυχία για το κόστος θέρμανσης κορυφώνεται. Η αβεβαιότητα στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου Brent και του φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τις γεωπολιτικές αναταράξεις, δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο το επίδομα θέρμανσης και οι λοιπές κρατικές επιδοτήσεις θα επαρκέσουν για να καλύψουν τη διαφορά.
Για μια μέση οικογένεια ή μια πολυκατοικία, η πιθανότητα σημαντικής αύξησης της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά σημαίνει πρόσθετη δαπάνη εκατοντάδων ευρώ. Το επιπλέον αυτό βάρος έρχεται να προστεθεί στα ήδη αυξημένα ενοίκια και τους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια ελιγμών των οικογενειών.
Τα σενάρια για τις κυβερνητικές παρεμβάσεις
Απέναντι σε αυτό το σκηνικό, το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, αναζητώντας τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και την ανάγκη στήριξης της κοινωνίας. Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια παρεμβάσεων ωστόσο, δεν έχουν υπάρξει ακόμα ανακοινώσεις.
Η ανησυχία στην κυβέρνηση είναι έκδηλη κάτι που αποτυπώνεται και σε πρόσφατες δηλώσεις (ΕΡΤ) του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου στη σκιά των στοιχείων που έδωσε η ΕΛΣΤΑΤ στη δημοσιότητα για τον πληθωρισμό, τα οποία έδειξαν πως τον Αύγουστο οι τιμές σε φυσικό αέριο, πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης… απογειώθηκαν.
Συγκεκριμένα, ο δείκτης τιμών καταναλωτή (ΔΤΚ) αυξήθηκε τον Αύγουστο στο 3,8% ετησίως μετά την επιβράδυνση σε ρυθμό 3,4% τον Ιούλιο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία καταγράφεται αύξηση 11,5% στις τιμές σε αρνί, κατσίκι και στα ψάρια. Αύξηση 30,6% παρουσιάζει η τιμή του πετρελαίου κίνησης, 40,2% το φυσικό αέριο, 53,6% το πετρέλαιο θέρμανσης ενώ η τιμή της βενζίνης ανήλθε σε 15,3%. Τα ενοίκια ανατιμήθηκαν κατά 6,2%.
Φόβοι για έναν «πολύ δύσκολο χειμώνα»
Ο υπουργός εκτίμησε πως μπορεί να βρεθούμε αντιμέτωποι με έναν «πολύ δύσκολο χειμώνα», δεδομένου πως οι εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή μαίνονται ανεξέλεγκτες, κάτι που έχει ως συνέπεια οι τιμές του «μαύρου χρυσού» να κυμαίνονται ξανά πέριξ των 100 δολαρίων το βαρέλι.
«Θέλω να προειδοποιήσω πως οι περαιτέρω ανατιμήσεις τους θα έχουν πολύ σοβαρές συνέπειες και στις τιμές των τροφίμων» τόνισε ο υπουργός και εξήγησε πως «όταν αυξάνεται η τιμή των καυσίμων είναι προφανές πως αυτό μεταφέρεται και σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα και στα προϊόντα, τα οποία είναι στο τραπέζι μας, ή είναι βασικά είδη διαβίωσης και συντήρησης του νοικοκυριού».
Ο κ. Θεοδωρικάκος πάντως προανήγγειλε πως εάν συνεχιστούν οι δύο πόλεμοι, στη Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, θα υπάρξουν έκτακτα μέτρα ενίσχυσης των πολιτών.
«Αν αυτό συμβεί θα χρειαστούν έκτακτα μέτρα» δήλωσε ο υπουργός και τόνισε πως θα πρέπει να υπάρξει ευρωπαϊκή πρωτοβουλία, καθώς αυτό είναι μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο μια χώρα.
Η πρόκληση για τους επόμενους μήνες παραμένει τεράστια. Αν οι διεθνείς ενεργειακές πιέσεις δεν αποκλιμακωθούν, ο κίνδυνος ενός νέου σπιράλ πληθωρισμού είναι υπαρκτός, καθιστώντας την προστασία της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών το πλέον κρίσιμο στοίχημα της οικονομικής πολιτικής.
πηγή: in.gr
