Ο τόπος όπου γεννήθηκε η ιδέα που άλλαξε τον κόσμο, η Ολυμπία, καλείται σήμερα να ξαναμιλήσει στο μέλλον. Ως μνήμη και ως εμπειρία. Ως ένας τόπος που σε ταξιδεύει στο ένδοξο παρελθόν και την ιστορία αλλά και ως ένας ζωντανός οργανισμός που παράγει γνώση, αξίες και όραμα.
Κάθε χρόνο, εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες περπατούν ανάμεσα στα ερείπια του αρχαίου σταδίου, στέκονται μπροστά στα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου και φωτογραφίζονται εκεί όπου γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Φεύγουν έχοντας αγγίξει την ιστορία. Αυτό που συχνά δεν γνωρίζουν, όμως, είναι ότι λίγα μόλις μέτρα πιο πέρα, η Ολυμπία συνεχίζει να «ζει», να εκπαιδεύει και να μεταδίδει το φως του Ολυμπισμού μέσα στις εγκαταστάσεις της Διεθνούς Ολυμπιακής Ακαδημίας (ΔΟΑ), ενός πλήρως οργανωμένου διεθνούς εκπαιδευτικού campus που λειτουργεί όλο τον χρόνο.
Αυτό όμως πρόκειται να αλλάξει καθώς η ΔΟΑ, σχεδιάζει να ανοίξει αυτόν τον μέχρι σήμερα «αθέατο» κόσμο στο ευρύ κοινό, επιχειρώντας να ενώσει το παρελθόν με το παρόν και να μετατρέψει την επίσκεψη στην Ολυμπία σε μια ολοκληρωμένη εμπειρία, καθιστώντας επισκέψιμο το συνεδριακό της κέντρο και ανοίγοντάς το για το κοινό. Το concept εμπνέεται από τα διεθνή πρότυπα μεγάλων “experience hubs”, όπως αυτά των Universal Studios, όπου η γνώση δεν προσφέρεται παθητικά, αλλά μέσα από διαδραστικούς “σταθμούς εμπειρίας”.
Από την επίσκεψη… στην εμπειρία
Σήμερα, περίπου 600.000 επισκέπτες φτάνουν κάθε χρόνο στην Ολυμπία, μεγάλο μέρος αυτών μέσω της κρουαζιέρας από το Κατάκολο. Έλκονται από το brand και επισκέπτονται τους αρχαιολογικούς χώρους και τα μουσεία, φωτογραφίζονται ως αθλητές αλλά -όπως επισημαίνει ο γενικός διευθυντής της ΔΟΑ, Μάκης Ασημακόπουλος- «η εμπειρία που αποκτούν στην πραγματικότητα είναι μισή. Γνωρίζουν το παρελθόν των Ολυμπιακών Αγώνων, αλλά δεν γνωρίζουν σχεδόν τίποτα για το σύγχρονο Ολυμπιακό Κίνημα και τα ζητήματα που το απασχολούν και είναι απολύτως επίκαιρα: μιλάμε για την ισότητα, την καλή διακυβέρνηση, το περιβάλλον, την τεχνολογία, τα digital sports. Όλα αυτά απουσιάζουν από την εμπειρία που έχει σήμερα ο επισκέπτης».
Την ίδια στιγμή, η ίδια η Ακαδημία, παρότι βρίσκεται στην “καρδιά” της Ολυμπίας, παραμένει εκτός της βασικής τουριστικής διαδρομής, δεν περιλαμβάνεται στα τουριστικά πακέτα, δεν προβάλλεται ως εμπειρία και, τελικά, δεν εντάσσεται στη συνείδηση του επισκέπτη ως μέρος της επίσκεψης στην Ολυμπία.
Το άνοιγμα της ΔΟΑ στο κοινό
Το σχέδιο που επεξεργάζεται η ΔΟΑ φιλοδοξεί να αλλάξει αυτή την εικόνα. «Θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν ανοιχτό, επισκέψιμο χώρο μέσα στις εγκαταστάσεις μας, όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να αφιερώνει περίπου μία ώρα», εξηγεί ο κ. Ασημακόπουλος.
Ο χώρος αυτός θα αναπτυχθεί στο συνεδριακό κέντρο της Ακαδημίας, που βρίσκεται σε σημείο όπου μπορεί να δημιουργηθεί πρόσβαση, χωρίς κάποιος να χρειάζεται να μπει στις εγκαταστάσεις που είναι κλειστές για τους επισκέπτες. «Αυτό που σχεδιάζουμε είναι να έχει έντονα διαδραστικό χαρακτήρα. Η ιδέα είναι να δημιουργηθούν προβολές, εκθέσεις και σταθμοί εμπειρίας, ώστε ο επισκέπτης να μάθει για το σύγχρονο Ολυμπιακό Κίνημα με έναν τρόπο ελκυστικό και κατανοητό», αναφέρει.
Όπως σημειώνει, το concept κινείται στη λογική του edutainment: «μιλάμε για μια εμπειρία που θα συνδυάζει τη γνώση με την ψυχαγωγία, κάτι που βλέπουμε σε μεγάλα θεματικά πάρκα του εξωτερικού. Θέλουμε ο επισκέπτης να συμμετέχει, όχι απλώς να παρακολουθεί».
Η φιλοσοφία πίσω από αυτή την προσέγγιση είναι σαφής: «ο επισκέπτης δεν θα βλέπει μόνο πού γεννήθηκαν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, αλλά και τι σημαίνουν σήμερα και πώς εξελίσσονται».
Για να υλοποιηθεί το σχέδιο, απαιτούνται παρεμβάσεις στο συνεδριακό κέντρο, επενδύσεις και κυρίως συνεργασίες με τον τουριστικό κλάδο, ώστε ένα μέρος της υπάρχουσας ροής επισκεπτών να κατευθύνεται και προς την Ακαδημία.
Το brand “Olympia” ως τουριστικό και εκπαιδευτικό κεφάλαιο
Η Ολυμπία αποτελεί ήδη ένα από τα ισχυρότερα παγκόσμια brands. Το ζητούμενο, σύμφωνα με τη διοίκηση της ΔΟΑ, είναι η αξιοποίησή του με σύγχρονους όρους.
Η ίδια η Ακαδημία αποτελεί έναν ζωντανό οργανισμό με έντονη διεθνή δραστηριότητα. Ιδρύθηκε το 1961 και αποτελεί μέρος του Ολυμπιακού Καταστατικού Χάρτη, με αποστολή την παροχή εκπαιδευτικών προγραμμάτων μικρής διάρκειας, σεμιναρίων, συνεδρίων, συμποσίων και φόρουμ, με αντικείμενο τον Ολυμπισμό και το Ολυμπιακό Κίνημα.
Όπως εξηγεί ο κ. Ασημακόπουλος, «λειτουργούμε με έναν ετήσιο κύκλο κορυφαίων διοργανώσεων». Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται «η Διεθνής Σύνοδος Νέων από όλο τον κόσμο κάθε Ιούνιο, με συμμετοχές από όλες τις Εθνικές Ολυμπιακές Επιτροπές και παρουσία τα τελευταία χρόνια του Προέδρου της Δημοκρατίας, η σύνοδος για στελέχη Ολυμπιακών Επιτροπών και Εθνικών Ολυμπιακών Ακαδημιών κάθε Μάιο, καθώς και το μεταπτυχιακό σεμινάριο κάθε Σεπτέμβριο».
Παράλληλα, «καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους υλοποιούνται ημερίδες, εκπαιδευτικά προγράμματα για εκπαιδευτικούς και εξειδικευμένες δράσεις, ενώ φιλοξενούμε πανεπιστήμια, επιστημονικούς φορείς και διεθνείς οργανισμούς που πραγματοποιούν τα δικά τους προγράμματα εδώ».
Κομβικό ρόλο παίζει και η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου. «Υπάρχει ένα μεταπτυχιακό πρόγραμμα στο οποίο η Ακαδημία παρέχει καθηγητές, τεχνογνωσία και φιλοξενία. Στην ουσία λειτουργούμε ως ένας διεθνής κόμβος εκπαίδευσης», σημειώνει.
Οι εγκαταστάσεις της Ακαδημίας, στον Κρόνιο Λόφο, λειτουργούν ως ένα πλήρες campus: διαθέτουν 120 δωμάτια, εστιατόριο, καφετέρια, συνεδριακό κέντρο 400 θέσεων, μικρότερους συνεδριακούς χώρους και εκτεταμένες αθλητικές εγκαταστάσεις. «Είναι ένας μικρός αυτόνομος εκπαιδευτικός προορισμός», τονίζει ο κ. Ασημακόπουλος.
Κάθε χρόνο, περίπου 6.000 άτομα από όλο τον κόσμο συμμετέχουν στα διεθνή προγράμματα της Ακαδημίας, ενώ η δυναμική των σχολικών προγραμμάτων είναι ακόμη μεγαλύτερη. «Μέσα από τη συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας καλύπτονται έξοδα για έως και 2.000 μαθητές, ενώ συνολικά το 2024 υποδεχθήκαμε περίπου 24.000 παιδιά, πέραν των σχολείων που έρχονται αυτόνομα».
Οι μαθητές συμμετέχουν σε τριήμερα προγράμματα με διαμονή, εργαστήρια, ομιλίες και αθλητικές δραστηριότητες. «Εκπαιδεύονται στις βασικές Ολυμπιακές αξίες, αριστεία, φιλία, σεβασμός, αλλά και σε σύγχρονα ζητήματα όπως η συμπεριφορά, η ακεραιότητα και η προστασία των νέων», εξηγεί.
Η Ολυμπία ως πύλη για ολόκληρη την Περιφέρεια
Από την πλευρά της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, η στρατηγική είναι ξεκάθαρη: η Ολυμπία αποτελεί τον βασικό πυλώνα εξωστρέφειας.
Όπως τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Παναγιώτης Σακελλαρόπουλος, «η Αρχαία Ολυμπία δεν είναι απλώς ένας αρχαιολογικός προορισμός. Είναι ένα παγκόσμιο σύμβολο πολιτισμού, αξιών και ειρήνης και ταυτόχρονα η ισχυρότερη διεθνής ταυτότητα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας».
Η τουριστική δυναμική παραμένει ισχυρή. «Η κρουαζιέρα μέσω του λιμανιού του Κατάκολου συνεχίζει να φέρνει εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, ενώ η συνολική επισκεψιμότητα στον αρχαιολογικό χώρο και τα μουσεία διατηρεί τη δυναμική της», αναφέρει.
Ωστόσο, το ζητούμενο είναι ευρύτερο. «Για εμάς η Ολυμπία δεν είναι απλώς ένας προορισμός. Είναι η πύλη μέσα από την οποία ο κόσμος γνωρίζει τη Δυτική Ελλάδα», επισημαίνει και συνεχίζει: «Μέσα από αυτή την πύλη ανοίγεται μια ολόκληρη γη συμβόλων. Η γη του Μεσολογγίου, της Εξόδου των Ελεύθερων Πολιορκημένων, η ιστορική Βοστίτσα, η Αγία Λαύρα. Μια γη που συνδέεται με την ελευθερία, την πίστη και τον πολιτισμό».
Αυτή η ενιαία ταυτότητα αποτυπώνεται στο “Olympian Land”. «Είναι μια ταυτότητα που ενώνει την ιστορία, τον πολιτισμό, τη φύση και την ανθρώπινη εμπειρία», σημειώνει, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση και στη φιλοξενία: «η φιλοξενία των ανθρώπων μας είναι αυθεντική και βαθιά ελληνική. Δεν είναι απλώς υπηρεσία, είναι εμπειρία».
Ο ρόλος της ΔΟΑ στον σύγχρονο τουρισμό
Στο πλαίσιο αυτό, η Διεθνής Ολυμπιακή Ακαδημία αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας για την επόμενη φάση ανάπτυξης. «Η ΔΟΑ αποτελεί έναν μοναδικό παγκόσμιο πυλώνα που μπορεί να ενισχύσει τον εκπαιδευτικό και συνεδριακό τουρισμό», τονίζει ο κ. Σακελλαρόπουλος.
Όπως εξηγεί, «κάθε χρόνο φέρνει στην Ολυμπία νέους, επιστήμονες και ερευνητές από όλο τον κόσμο, δημιουργώντας ένα διεθνές δίκτυο ανθρώπων που συνδέονται με τις αξίες του Ολυμπισμού». Και αυτό έχει συγκεκριμένα οφέλη: «προσελκύει επισκέπτες όλο τον χρόνο, δημιουργεί ποιοτικό τουρισμό υψηλής προστιθέμενης αξίας και μετατρέπει τους συμμετέχοντες σε διεθνείς πρεσβευτές της Ολυμπίας».
Το επόμενο βήμα: μια Ολυμπία που ζει όλο τον χρόνο
Το όραμα που διαμορφώνεται είναι σαφές και κοινό. «Ο στόχος μας είναι ξεκάθαρος: να μετατρέψουμε την Αρχαία Ολυμπία όχι μόνο σε έναν τόπο επίσκεψης, αλλά σε ένα διεθνές κέντρο πολιτισμού, εκπαίδευσης και διαλόγου», τονίζει ο αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Δυτικής Ελλάδας.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η στρατηγική της ΔΟΑ, η οποία, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Πατρών, τον Δήμο Αρχαίας Ολυμπίας και την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, προωθεί τη δημιουργία δύο νέων προπτυχιακών πανεπιστημιακών τμημάτων, σύμφωνα με τον κ. Ασημακόπουλο: «Ένα για τη βιώσιμη διοργάνωση εκδηλώσεων και ένα που συνδέει τις ανθρωπιστικές σπουδές με την ψηφιακή εποχή».
Όπως επισημαίνει, έχει ήδη ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός των προγραμμάτων σπουδών και η σχετική μελέτη σκοπιμότητας, ενώ το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά τις εγκρίσεις και τη διασφάλιση της χρηματοδότησης για την υλοποίησή τους.
Η λειτουργία τους θα μπορούσε να ξεκινήσει το 2027 ή το 2028. «Με την ανάπτυξή τους, η Ολυμπία θα μπορεί να φιλοξενεί 600 έως 700 φοιτητές σε μόνιμη βάση», σημειώνει. Αυτό αλλάζει ριζικά το μοντέλο λειτουργίας της περιοχής. «Η Ολυμπία θα πάψει να είναι αποκλειστικά εποχικός προορισμός και θα αποκτήσει ζωή όλο τον χρόνο, από τον Σεπτέμβριο έως τον Ιούνιο», τονίζει.
Γιατί, τελικά, όπως επισημαίνεται, το πραγματικό στοίχημα δεν είναι μόνο η αύξηση της επισκεψιμότητας. Το ζητούμενο είναι η γενέτειρα των Ολυμπιακών Αγώνων, ένα παγκόσμιο σημείο αναφοράς για τον αθλητισμό, τον πολιτισμό και τις αξίες, να παραμείνει ζωντανή, ως ένας τόπος που φέρει την ανάμνηση ενός ένδοξου παρελθόντος αλλά και ως μια ενεργή “καρδιά” που συνεχίζει να παράγει ιδέες, να εκπαιδεύει και να εμπνέει τον κόσμο.
