Αξονικές τομογραφίες αποκαλύπτουν τα πρόσωπα, τις ασθένειες και τα μυστικά δύο αιγυπτιακών μουμιών 2.000 ετών
Ακτινολόγοι του Keck Medicine of USC χρησιμοποίησαν αξονική τομογραφία υψηλής ανάλυσης για να εξετάσουν δύο αρχαίες αιγυπτιακές μούμιες, προσφέροντας μια πρωτοφανή εικόνα ανθρώπινων σωμάτων που διατηρήθηκαν για περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια. Το ερευνητικό έργο επικεντρώθηκε σε δύο ιερείς: τον Nes Min, που χρονολογείται περίπου στο 330 π.Χ., και τον Nes Hor, περίπου στο 190 π.Χ. Κάθε σώμα σαρώθηκε ενώ παρέμενε τοποθετημένο στο κάτω τμήμα μιας βαριάς σαρκοφάγου, βάρους περίπου 90 κιλών.
Ο αξονικός τομογράφος κατέγραψε εξαιρετικά λεπτές τομές σε ολόκληρο το σώμα. Στη συνέχεια, οι ειδικοί συνέθεσαν εκατοντάδες επιμέρους εικόνες σε τρισδιάστατα ψηφιακά μοντέλα. Τα μοντέλα αυτά ανέδειξαν λεπτομέρειες που σπάνια είναι ορατές σε μούμιες, όπως βλέφαρα, χείλη και τη δομή των οστών του προσώπου, επιτρέποντας μια πιο άμεση αίσθηση της ατομικής εμφάνισης των ανθρώπων πίσω από τα περιτυλίγματα.
#TheMoment Egyptian mummies got a CT scan
Οι σαρώσεις κατέγραψαν επίσης ενδείξεις γήρανσης και ασθενειών. Στον Nes Min εντοπίστηκε σοβαρή βλάβη στη χαμηλή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, με κατάρρευση ενός οσφυϊκού σπονδύλου — εικόνα που συνδέεται με μακροχρόνια καταπόνηση και εκφυλιστική φθορά, παρόμοια με αυτή που παρατηρείται σήμερα σε ηλικιωμένους με χρόνιο πόνο στη μέση. Ο Nes Hor παρουσίαζε διαφορετικό προφίλ προβλημάτων: προχωρημένη τερηδόνα σε αρκετά δόντια και έντονη φθορά σε μία άρθρωση του ισχίου, βλάβες που πιθανότατα προκαλούσαν πόνο και δυσκολία στη βάδιση. Η συνολική κατάσταση των οστών δείχνει ότι ο Nes Hor έφτασε σε μεγαλύτερη ηλικία κατά τον θάνατό του σε σύγκριση με τον Nes Min.
Στις εικόνες αποτυπώθηκαν και τα ταφικά κτερίσματα. Ο Nes Min είχε ταφεί με μικρά αντικείμενα σε σχήμα σκαραβαίου και ψαριού, τοποθετημένα μέσα στα περιτυλίγματα και αόρατα για περισσότερα από 2.000 χρόνια. Τα δεδομένα της αξονικής επέτρεψαν τη μέτρηση και τη μελέτη των αντικειμένων αυτών χωρίς καμία επέμβαση στη μούμια.
Μετά την απεικόνιση, ειδικοί στην οπτικοποίηση δημιούργησαν ψηφιακές ανακατασκευές των σκελετών και επιλεγμένων ευρημάτων. Ακολούθως παρήχθησαν εκτυπώσεις φυσικού μεγέθους κρανίων, σπονδυλικών στηλών, ισχίων και ταφικών αντικειμένων με ιατρικού τύπου τρισδιάστατους εκτυπωτές. Τα αντίγραφα θα παρουσιαστούν στο κοινό στο California Science Center, δίπλα στις ίδιες τις μούμιες και σε ψηφιακές εφαρμογές, στο πλαίσιο της έκθεσης Mummies of the World, η οποία ανοίγει στις 7 Φεβρουαρίου.
Η ίδια διαδικασία απεικόνισης και τρισδιάστατης εκτύπωσης αξιοποιείται ευρέως και στη σύγχρονη ιατρική. Νοσοκομεία χρησιμοποιούν αξονικές ή μαγνητικές τομογραφίες για τη δημιουργία ψηφιακών 3D μοντέλων οργάνων, όπως το ήπαρ, η καρδιά ή η πύελος, τα οποία μελετούν οι χειρουργοί πριν από πολύπλοκες επεμβάσεις. Τα φυσικά αντίγραφα βοηθούν στον σχεδιασμό τομών, στην επιλογή εμφυτευμάτων και στην εξάσκηση κρίσιμων σταδίων. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζει το USC Center for Innovation in Medical Visualization, το οποίο διαθέτει σχεδόν δύο δωδεκάδες εκτυπωτές που εξυπηρετούν τόσο την κλινική πράξη όσο και ερευνητικά έργα, όπως η μελέτη των μουμιών.
Κλείσιμο
Σύμφωνα με τους γιατρούς, η επαφή των ασθενών με ένα φυσικό τρισδιάστατο μοντέλο βοηθά στην καλύτερη κατανόηση της ανατομίας και των προτεινόμενων επεμβάσεων, διευκολύνοντας την επικοινωνία. Το συγκεκριμένο ερευνητικό πρόγραμμα δείχνει πώς τεχνολογίες σχεδιασμένες για τη φροντίδα ζωντανών ασθενών μπορούν να φωτίσουν και τη ζωή ανθρώπων της αρχαιότητας, διατηρώντας τα εύθραυστα λείψανα άθικτα και αποκαλύπτοντας στοιχεία για την υγεία, τους τραυματισμούς και την καθημερινότητα στην αρχαία Αίγυπτο.
