Το βίντεο του βανδαλισμού των τεσσάρων έργων του χαράκτη Χριστόφορου Κατσαδιώτη από τον βουλευτή του κόμματος «ΝΙΚΗ» Νίκο Παπαδόπουλο, προβλήθηκε σήμερα στο αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου (ΕΠΜΑΣ), όπου η διευθύντριά της, Συραγώ Τσιάρα και επιμελήτρια της ομαδικής έκθεσης “Η Σαγήνη του Αλλόκοτου”, στην οποία συμμετείχαν τα επίμαχα έργα, απάντησε σε ερωτήσεις δημοσιογράφων.
Λίγο πριν είχε πραγματοποιηθεί από την ίδια ξενάγηση στον χώρο του Μεσοπατώματος, όπου στο πλαίσιο του προγράμματος “Ενδιάμεσος Χώρος” υλοποιείται η εν λόγω έκθεση με έργα 10 καλλιτεχνών (ανάμεσα τους και αυτά του Χ. Κατσαδιώτη) οι οποίοι, από διαφορετικές αφετηρίες, εναγκαλίζονται και εικονίζουν το αλλόκοτο, το υβριδικό, και το γκροτέσκο, “συνομιλώντας” με 80 από τα περίφημα χαρακτικά του Γκόγια (1797-98), που ανήκουν στη μόνιμη συλλογή της Πινακοθήκης και εκτίθενται αυτή την περίοδο στο -2 επίπεδο.
Στο Μεσοπάτωμα οι δημοσιογράφοι-αλλά και οι επισκέπτες της Εθνικής Πινακοθήκης εφεξής- ήρθαν σε επαφή με τις συνέπειες του βανδαλισμού: Στο πάτωμα, με σπασμένες τις γυάλινες προθήκες τους, βρίσκονται τα τέσσερα βανδαλισμένα έργα όπου θα παραμείνουν έως τη λήξη της έκθεσης. Την ίδια στιγμή μια κορδέλα εμποδίζει την επαφή με τα θραύσματα, ενώ μια πινακίδα, με τίτλο «Το σύμπτωμα», αναφέρει το γεγονός καταλήγοντας: “Η επιμελήτρια της έκθεσης και διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτέχνη αποφάσισε να διατηρήσει ορατά τα ίχνη της βίας και του βανδαλισμού ως σύμπτωμα”.
“Συνέβη μια πράξη καταδικαστέα βίας και βανδαλισμού η οποία θεωρώ, με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτέχνη, ότι θα πρέπει να καταγραφεί στη δημόσια σφαίρα ως ένα γεγονός που πρέπει να καταδικαστεί από όλους μας”, απάντησε η κ. Τσιάρα στην ερώτηση ως προς το σκεπτικό πίσω από τη συμβολική κίνηση της μη μετακίνησης των επίμαχων έργων, όπως ακριβώς τα άφησε η βέβηλη πράξη, η οποία, όταν παρουσιάστηκε στο βίντεο, άφησε εμβρόντητους τους παριστάμενους. “Οι απειλές, οι ύβρεις, οι κατάρες, ‘θα σας κάψουμε’, ‘θα βάλουμε φωτιά στην Πινακοθήκη’ και θα ‘πάτε στην κόλαση’, ξεκίνησαν από την ημερομηνία της κατάθεσης της επερώτησης στη Βουλή. Όλο το προηγούμενο διάστημα η έκθεση έρεε κανονικά, κορυφώθηκαν πριν και μετά την επίθεση και τον βανδαλισμό. Και συνεχίζονται ακόμα”, πρόσθεσε η διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ, που πληροφόρησε ότι αμέσως μετά την επίθεση έγιναν όλες οι ενδεδειγμένες νομικές πράξεις.
Απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις, η Σ. Τσιάρα είπε ότι “ζητήματα ασφάλειας μουσειακών χώρων, που σε αυτό τον βαθμό θα αρχίσουμε να συζητάμε δυστυχώς από εδώ και πέρα, δεν υπήρχαν πριν από λίγο διάστημα. Σε διεθνές επίπεδο είμαστε ενήμεροι για τις δράσεις των μουσείων του κόσμου, έχουμε ενισχύσει τα μέτρα ασφάλειας, το παρατηρήσατε και στο βίντεο, υπήρχαν δυο φύλακες, που έκαναν τη δουλειά τους με το καλύτερο δυνατό τρόπο και μέσα στα όρια των αρμοδιοτήτων τους”, επεσήμανε η διευθύντρια της ΕΠΜΑΣ, τονίζοντας ότι “μετά τις πρώτες απειλές που πήραμε ενισχύσαμε τα μέτρα των συγκεκριμένων έργων: Οι κάμερες αναπροσανατολίστηκαν, προστέθηκαν περισσότερες, γι’ αυτό σήμερα έχουμε αυτό το υλικό. Τα έργα καρφώθηκαν στον τοίχο, γι’ αυτό και το σύστημα ανάρτησης έμεινε στη θέση του”, τόνισε.
“Όλα όσα συμβαίνουν προφανώς θα μας απασχολήσουν στο μέλλον για να δούμε αν θα χρειαστεί να πάρουμε επιπλέον μέτρα ή να αλλάξουμε κάτι … Από θέση αρχής, δεν θεωρώ σωστό να λειτουργούμε σε καμία περίπτωση υπό το κράτος του φόβου του φανατισμού”, επεσήμανε, ενώ ως προς την επιλογή των συγκεκριμένων έργων εξήγησε ότι ως επιμελήτρια “προφανώς σκέφτηκα πού μπαίνουν αυτά τα έργα, στο πλαίσιο ποιας έκθεσης και σε ποιο χώρο. Το ξέρω ότι δεν είμαι διευθύντρια του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, αλλά της ΕΠΜΑΣ. Δεν σκόπευα με κανέναν τρόπο να προκαλέσω το κοινό αίσθημα. Και αν δεν υπήρχε αυτή η επίθεση, οι αντιδράσεις θα ήταν στο πλαίσιο του αναμενόμενου που θα μπορούσαν να συμβούν και σε άλλες εκθέσεις”, τόνισε, κάνοντας τέλος αναφορά στη συγκινητική στήριξη που υπήρξε σε προσωπικό και θεσμικό πλαίσιο, καθώς και στο ΥΠΠΟ, με το οποίο η συνεργασία είναι πάντα “αγαστή, αποτελεσματική και συντονισμένη”.
Στο μεταξύ, σήμερα, το Σωματείο Εργαζομένων στο Εθνικό Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (ΕΜΣΤ) εξέδωσε ανακοίνωση τονίζοντας ότι “στεκόμαστε απέναντι σε κάθε απόπειρα λογοκρισίας και βίας κατά της καλλιτεχνικής δημιουργίας” και καταγγέλλοντας “τη βίαιη επίθεση και τον βανδαλισμό έργων τέχνης στην έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», που πραγματοποιείται στην Εθνική Πινακοθήκη υπό την επιμέλεια της διευθύντριάς της, κ Συραγούς Τσιάρα … Το Σωματείο Εργαζομένων στο ΕΜΣΤ στέκεται στο πλευρό των δημιουργών και των καλλιτεχνών ενάντια σε κάθε ενέργεια που υποθάλπει τη λογοκρισία και τον βανδαλισμό έργων τέχνης. Η τέχνη είναι διαχρονικά ένα πεδίο διαπραγμάτευσης ιδεών και ελευθερίας. Σε μια δημοκρατική κοινωνία ο σεβασμός προς την καλλιτεχνική δημιουργία είναι θεμελιώδης, το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης όλων των ανθρώπων είναι αδιαπραγμάτευτο. Σε μια εποχή όπου παρατηρείται άνοδος του αυταρχισμού και εντεινόμενες προσπάθειες φίμωσης της ελεύθερης σκέψης, των συνδικαλιστικών, κοινωνικών και πολιτικών ελευθερίων είναι κρίσιμο να προστατεύσουμε τις τέχνες, αλλά και οποιαδήποτε μορφή έκφρασης από τις απόπειρες εκφοβισμού και καταστολής”, επεσήμανε η ανακοίνωση του ΔΣ του Σωματείου.
Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα 10 Μαρτίου, ο βουλευτής του κόμματος «ΝΙΚΗ», Νίκος Παπαδόπουλος επιτέθηκε σε έργα τέχνης του Χριστόφορου Κατσαδιώτη, που η Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου είχε συμπεριλάβει στην έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου». Πρόκειται για έργα με τίτλους «Εικόνισμα 1ο», «Εικόνισμα 16ο», «Εικόνισμα 17ο», «Ο ‘Αγιος Χριστόφορος», που εκτίθενται στο Μεσοπάτωμα, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ενδιάμεσος Χώρος». Ο βουλευτής μαζί με ένα ακόμα άτομο απέσπασαν τα έργα βίαια από τον τοίχο και τα πέταξαν στο δάπεδο με συνέπεια τη θραύση τους. Μετά το συμβάν το Διοικητικό Συμβούλιο της Εθνικής Πινακοθήκης-Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου συγκλήθηκε εκτάκτως και εξέδωσε ανακοίνωση όπου, μεταξύ άλλων, εξέφρασε «την εμπιστοσύνη του στη Διεύθυνση» και υποστήριξε «το εγκεκριμένο καλλιτεχνικό της πρόγραμμα», καταδικάζοντας «απερίφραστα κάθε πράξη βανδαλισμού, βίας και λογοκρισίας που πλήττει τη συνταγματικά κατοχυρωμένη ελευθερία της καλλιτεχνικής έκφρασης».
ΑΘΗΝΑ 984/ ΑΠΕ-ΜΠΕ
