Ο πλούτος ενός μικρού αριθμού δισεκατομμυριούχων και εκατομμυριούχων αυξάνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο από αυτόν του πλούτου δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο που αντιμετωπίζουν μια επίμονη οικονομική κρίση.
Ο συνολικός αριθμός των δισεκατομμυριούχων σε όλο τον κόσμο έφτασε σε νέα ύψη, εν μέρει λόγω των αυξανόμενων αποτιμήσεων των τεχνολογικών εταιρειών. Ο συγκεκριμένος αριθμός θα μπορούσε να φτάσει σχεδόν τους 4.000 έως το 2031, σύμφωνα με στοιχεία, καθώς οι υπερπλούσιοι συσσωρεύουν πλούτο με επιταχυνόμενο ρυθμό.
Τα στοιχεία αυτά, μόνο θετικά δεν είναι για το σύνολο του παγκόσμιου πληθυσμού. Ο κίνδυνος που κρύβεται πίσω από τους αριθμούς, είναι μεγάλος.
Οι νεοφιλελεύθερες οικονομικές πολιτικές της ελεύθερης αγοράς δημιουργούν μια άνευ προηγουμένου συγκέντρωση πλούτου και εξουσίας στα χέρια λίγων, αφήνοντας την πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού με ελάχιστα ή καθόλου μέσα για να ζήσει μια αξιοπρεπή ζωή και σχεδόν καμία εξουσία πάνω στο πεπρωμένο της, αναφέρει η τελευταία Παγκόσμια Έκθεση για την Ανισότητα του 2026.
Η συγκέντρωση του πλούτου στα χέρια λίγων δεν είναι απλώς επιζήμια για την οικονομία της κάθε χώρας. Διαβρώνει τα πολιτεύματα. Όταν οι πλούσιοι με τα λεφτά τους μπορούν να αγοράσουν και να ελέγχουν το πολιτικό σύστημα, οι απλοί άνθρωποι δεν έχουν φωνή. Το αποτέλεσμα; Η δημαγωγία και η διαφθορά που βλέπουμε σήμερα.
Η τεχνολογία η αιτία της αύξησης των δισεκατομμυριούχων
Σύμφωνα με ανάλυση του μεσιτικού γραφείου Knight Frank, υπάρχουν πλέον 3.110 δισεκατομμυριούχοι παγκοσμίως. Ο αριθμός αυτός προβλέπεται να αυξηθεί κατά 25% τα επόμενα πέντε χρόνια, ανεβάζοντας το σύνολο στους 3.915.
Η τάξη των πολυεκατομμυριούχων επεκτείνεται επίσης ραγδαία, με τον αριθμό των ανθρώπων με περιουσία τουλάχιστον 30 εκατομμύρια δολάρια σε όλο τον κόσμο να αυξάνεται από 162.191 το 2021 σε 713.626 σήμερα – μια αύξηση άνω του 300%, σύμφωνα με την Knight Frank.
Ο Λίαμ Μπέιλι, επικεφαλής έρευνας στο μεσιτικό γραφείο, δήλωσε στον Guardian, ότι ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων και των εκατομμυριούχων είχε «υπερτροφοδοτηθεί» από τα κέρδη από τον κόσμο της τεχνολογίας, ιδίως από την τεχνητή νοημοσύνη.
«Η ικανότητα κλιμάκωσης μιας επιχείρησης δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη», είπε. «Αυτό έχει συμβάλει στην ικανότητα να δημιουργούνται μεγάλες περιουσίες γρήγορα, ενισχυμένες από την τεχνολογία και την τεχνητή νοημοσύνη».
Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων αναμένεται να αυξηθεί με τον ταχύτερο ρυθμό στην πλούσια σε πετρέλαιο Σαουδική Αραβία , σύμφωνα με την έρευνα, υπερδιπλασιάζοντας τον αριθμό τους από 23 το 2026 σε 65 το 2031.
Ο πληθυσμός των δισεκατομμυριούχων στην Πολωνία αναμένεται επίσης να υπερδιπλασιαστεί από 13 σε 29 κατά την ίδια περίοδο, με αύξηση 81% στη Σουηδία, από 32 σε 58.
Αυτό συμβαίνει καθώς το χάσμα μεταξύ των πλουσιότερων και των φτωχότερων του κόσμου συνεχίζει να διευρύνεται.
Πέρυσι, η έκθεση για την Παγκόσμια Ανισότητα διαπίστωσε ότι λιγότεροι από 60.000 άνθρωποι – το 0,001% του παγκόσμιου πληθυσμού – ελέγχουν τρεις φορές περισσότερο πλούτο από ολόκληρο το φτωχότερο μισό της ανθρωπότητας.
Οι πλουσιότεροι αγοράζουν πολιτική επιρροή
Υπάρχουν αυξανόμενες εκκλήσεις προς τους παγκόσμιους ηγέτες να αυξήσουν τους φόρους στους υπερπλούσιους, εν μέσω ανησυχιών ότι οι πλουσιότεροι στην κοινωνία αγοράζουν επίσης πολιτική επιρροή.
Η φιλανθρωπική οργάνωση Oxfam διαπίστωσε ότι πέρυσι δημιουργήθηκε αριθμός ρεκόρ δισεκατομμυριούχων , φτάνοντας το σύνολο πάνω από 3.000 για πρώτη φορά. Ανέφερε ότι οι δισεκατομμυριούχοι έχουν συνολικό πλούτο 18,3 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Tesla, Έλον Μασκ, είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, με καθαρή περιουσία 785,5 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τη λίστα του Forbes με τους πλουσιότερους ανθρώπους.
Στη λίστα κατατάσσεται ο Λάρι Πέιτζ, ένας από τους ιδρυτές της Google, δεύτερος, με καθαρή περιουσία 272,5 δισεκατομμύρια δολάρια, και ο ιδρυτής της Amazon, Τζεφ Μπέζος , τρίτος, με καθαρή περιουσία 259 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Ρόρι Πεν, επικεφαλής του τμήματος ιδιωτικών γραφείων της Knight Frank, δήλωσε ότι η δημιουργία πλούτου αυξάνεται σε ένα «πιο σύνθετο παγκόσμιο οικονομικό πλαίσιο».
Είπε χαρακτηριστικά ότι «οι υπερπλούσιοι γίνονται αισθητά πιο κινητικοί, ωστόσο η λίστα των αγορών όπου αισθάνονται πραγματικά άνετα να επενδύσουν ή να στεγάσουν τις οικογένειές τους έχει περιοριστεί».
Η Βόρεια Αμερική φιλοξενεί λίγο λιγότερο από το ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού δισεκατομμυριούχων, σύμφωνα με την Knight Frank – ωστόσο, οι προβλέψεις της δείχνουν ότι θα ξεπεραστεί από την περιοχή Ασίας-Ειρηνικού έως το 2031.
Μέχρι τότε, οι δισεκατομμυριούχοι από αυτήν την περιοχή αναμένεται να αντιπροσωπεύουν το 37,5% του συνόλου, σε σύγκριση με το 27,8% από τη Βόρεια Αμερική.
Η τελευταία έκθεση του ΟΗΕ
Προς το παρόν οι πλούσιοι πληρώνουν ένα δυσανάλογα μικρότερο μέρος του εισοδήματός τους σε φόρους από ό,τι τα φτωχότερα νοικοκυριά, σύμφωνα με την τελευταία Παγκόσμια Έκθεση για την Ανισότητα του 2026.
Η έκθεση που δημοσιεύεται κάθε τέσσερα χρόνια από το 2018 από το World Inequality Lab με έδρα το Παρίσι, σε συνεργασία με το Πρόγραμμα Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών (UNDP).
Σύμφωνα με την φετινή έκθεση, η ανισότητα πλούτου και εισοδήματος αυξάνεται σε όλο τον κόσμο, με το πλουσιότερο 10% του παγκόσμιου πληθυσμού να κατέχει τα τρία τέταρτα του συνόλου του προσωπικού πλούτου και περισσότερο από το μισό (53%) του συνολικού εισοδήματος.
Σε όλες σχεδόν τις περιοχές του κόσμου, το πλουσιότερο 1% του πληθυσμού είναι πλουσιότερο από το συνολικό 90%. Η ανισότητα πλούτου αυξάνεται περαιτέρω μέρα με τη μέρα, κυρίως λόγω της έλλειψης πολιτικής βούλησης για να την σταματήσουν.
Η έκθεση σημειώνει ότι σήμερα το φτωχότερο 50% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει μόνο το 2% του συνολικού πλούτου και λιγότερο από το 10% του συνολικού εισοδήματος. Ένας μεγάλος αριθμός του φτωχότερου μισού, στην πραγματικότητα, δεν κατέχει τίποτα άλλο παρά χρέη και αγωνίζεται να βγάλει αρκετά χρήματα κάθε μέρα για να επιβιώσει.
Ο πλούτος ενός μικρού αριθμού δισεκατομμυριούχων και εκατομμυριούχων αυξάνεται με ρυθμό υπερδιπλάσιο από αυτόν του πλούτου (ή της έλλειψης πλούτου) δισεκατομμυρίων ανθρώπων στον κόσμο που αντιμετωπίζουν μια επίμονη οικονομική κρίση.
Η έκθεση αναφέρει ότι 60.000 άνθρωποι (περίπου το 0,001% του παγκόσμιου πληθυσμού) ελέγχουν τρεις φορές περισσότερο πλούτο, περίπου το 6% του παγκόσμιου πλούτου, από ολόκληρο τον πλούτο που κατέχει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού.
Φορολογήστε τους πλούσιους
Η έκθεση προτείνει παρόμοιες λύσεις με προηγούμενες εκθέσεις για το θέμα της ανισότητας. Η έκθεση ορίζει ότι οι παγκόσμιες ανισότητες μπορούν να μειωθούν με συνεχείς επενδύσεις στην εκπαίδευση και την υγεία και καλύτερη φορολόγηση των πλουσίων.
Σημειώνει ότι προς το παρόν οι πλούσιοι πληρώνουν ένα δυσανάλογα μικρότερο μέρος του εισοδήματός τους σε φόρους από ό,τι τα φτωχότερα νοικοκυριά.
«Οι πραγματικοί συντελεστές φόρου εισοδήματος αυξάνονται σταθερά για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, αλλά στη συνέχεια μειώνονται απότομα για τους δισεκατομμυριούχους και τους εκατοντεκατομμυριούχους».
Η έκθεση ζητά επείγουσα δράση, συμπεριλαμβανομένων υψηλότερων φόρων, υποστηρίζοντας ότι ακόμη και ένας μικρός πρόσθετος φόρος 3% στους πλουσιότερους 100.000 ανθρώπους, για παράδειγμα, θα απέφερε αρκετά χρήματα για να καλυφθούν όλα τα έξοδα εκπαίδευσης στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Ωστόσο, σημειώνει την απουσία πολιτικής βούλησης για τη λήψη τέτοιων βασικών μέτρων λόγω «κατακερματισμού των εκλογικών σωμάτων, υποεκπροσώπησης των εργαζομένων και υπερβολικής επιρροής του πλούτου» στη χάραξη πολιτικής – τα μεγαλύτερα εμπόδια στην επίτευξη φορολογικής δικαιοσύνης.
