Έντονες αντιδράσεις έχουν ξεσπάσει με αφορμή το φιλανθρωπικό δείπνο που διοργάνωσε το Βρετανικό Μουσείο, το περασμένο Σάββατο (18/10), στην Duveen Gallery — στην αίθουσα όπου φιλοξενούνται τα Γλυπτά του Παρθενώνα, εγείροντας ανησυχίες, για την ασφάλεια των σημαντικών εκθεμάτων.
Στο δείπνο υπό τον τίτλο Pink Ball, που αποτελούσε φόρο τιμής στην έκθεση του Μουσείου «Αρχαία Ινδία: Ζωντανές Παραδόσεις» και οι καλεσμένες πήγαν ντυμένες στα ροζ, παραβρέθηκαν κοσμικοί κύκλοι που πλήρωσαν μάλιστα αντίτιμο έως και 2.000 λίρες για την είσοδό τους.
Ο ροζ χορός αποτελεί μια φιλανθρωπική εκδήλωση αφιερωμένη στην τέχνη, τη μόδα, τον πολιτισμό και την κοινότητα.
Τα τραπέζια στήθηκαν στις αίθουσες του Μουσείου με φόντο τα ελληνικά αγάλματα που αποτελούν σημείο τριβής μεταξύ της Αθήνας και του Λονδίνου, με την Ελλάδα να διεκδικεί την επιστροφή τους και την ένωσή τους με τα Γλυπτά του Παρθενώνα που φιλοξενούνται στο Μουσείο της Ακρόπολης. Σειρά παρεμβάσεων τα τελευταία χρόνια και επαφών με επιδίωξη την επιστροφή τους έχουν διεξαχθεί χωρίς έως τώρα κανένα αποτέλεσμα.
Και η κίνηση αυτή, όπως μια αντίστοιχη που είχε προηγηθεί πριν μερικά χρόνια, με την επίδειξη μόδας ενός διάσημου Τούρκου σχεδιαστή, του Erdem, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις.
Το δείπνο, που λάμβανε χώρα σε διαφορετικές αίθουσες, και είχε ως σκοπό τη συγκέντρωση χρημάτων για την επικείμενη μεγάλη ανακαίνιση του Βρετανικού Μουσείου είχε καλεσμένους ονόματα πρώτης γραμμής-μεταξύ των οποίων η Ναόμι Κάμπελ, ο Μικ Τζάγκερ, η Αλεξα Τσάνγκ, ο Μανόλο Μπλάνικ, ο Στιβ Μακουίν και η Κρίστιν Σκοτ Τόμας-και έναν life style χαρακτήρα, που δεν συνήθιζε μέχρι πρότινος το Βρετανικό Μουσείο. Μάλιστα η βραδιά είχε χαρακτηρισθεί από τους υπεύθυνους ως «εθνική εκδήλωση-ναυαρχίδα», όπως χαρακτηριστικά την περιέγραψαν καθώς σκοπός τους ήταν να τη μετατρέψουν σε θεσμό, σε αντιστοιχία με το MET Gala, στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης που άνοιξε τον δρόμο.
Πρωταγωνίστρια της βραδιάς ήταν η γνωστή επιχειρηματίας και σύγχρονη μαικήνας των τεχνών, Ίσα Αμπάνι, η οποία ανέλαβε να συγκεντρώσει στον χώρο διασημότητες και διάφορους συλλέκτες γνωρίζοντας ότι θα βρίσκονται ήδη στο Λονδίνο με αφορμή το Frieze art Fair. Την ευθύνη για την υλοποίηση της βραδιάς ανέλαβε ο νέος διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, ο οποίος ήταν η πολύτιμη μεταγραφή για το βαριά στιγματισμένο από διάφορα σκάνδαλα μουσείο.
«Τέτοιες ενέργειες είναι προσβλητικές για τα πολιτιστικά αγαθά και θέτουν σε κίνδυνο τα ίδια τα εκθέματα», δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σχετικά με το δείπνο που οργάνωσε το Βρετανικό Μουσείο στην αίθουσα με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Συγκεκριμένα, όπως ενημερώνει το ΥΠΠΟ με ανακοίνωσή του, η Υπουργός Πολιτισμού απάντησε σε ερώτηση δημοσιογράφων, τα εξής:
«Κατ´ επανάληψη και διαχρονικά, το Υπουργείο Πολιτισμού έχει καταδικάσει τα δείπνα, τις δεξιώσεις και τις επιδείξεις μόδας που διοργανώνονται στους χώρους των Μουσείων, στους οποίους εκτίθενται μνημεία και έργα τέχνης. Τέτοιες ενέργειες είναι προσβλητικές για τα πολιτιστικά αγαθά και θέτουν σε κίνδυνο τα ίδια τα εκθέματα. Αυτό ακριβώς έπραξε το προηγούμενο Σάββατο, η Διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου, χρησιμοποιώντας για μία ακόμη φορά τα Γλυπτά του Παρθενώνα ως διακοσμητικά στοιχεία για το δείπνο που οργάνωσε. Η ασφάλεια, η ακεραιότητα και η ηθική των μνημείων θα έπρεπε να αποτελεί το κύριο μέλημα του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο για μια ακόμη φορά επιδεικνύει προκλητική αδιαφορία».
Τι απάντησε το Βρετανικό Μουσείο
Το Βρετανικό Μουσείο, απαντώντας σε ερώτημα της ΕΡΤ, επισημαίνει πως «δεν θα προβεί σε σχόλια» για το θέμα, τονίζοντας όμως ότι η προστασία της συλλογής τίθεται πάνω από καθετί άλλο και ότι όλα τα αιτήματα για χρήση των αιθουσών αξιολογούνται με βάση τους κινδύνους και τον σεβασμό προς τα εκθέματα.
Λίγες ώρες αργότερα, η Τζάνετ Σούζμαν, πρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, σχολίασε πως η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη «δεν έχει άδικο»· χαρακτήρισε το δείπνο «μάλλον προκλητικό», με τα Γλυπτά να υπερέχουν «στην ακινησία και τον συμβολισμό τους» σε σχέση με τους λαμπερούς καλεσμένους.
Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι θα προτιμούσε να γνωρίζει ο «άνθρωπος του δρόμου» την ύπαρξη των Γλυπτών, ακόμη κι αν αυτό συμβεί μέσα από ένα χορό, καταλήγοντας ότι «η δημοσιότητα είναι δημοσιότητα» και ότι σήμερα περισσότεροι άνθρωποι γνωρίζουν τα Γλυπτά σε σχέση με χθες.
Η βρετανική εφημερίδα The Times παρουσιάζει την έντονη αντίδραση της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη για τη φιέστα μπροστά από τα γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο με ψυχρό και αποστασιοποιημένο τρόπο, εστιάζοντας κυρίως στη «λάμψη» της εκδήλωσης και λιγότερο στην ουσία της ελληνικής διαμαρτυρίας.
Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι η Ελλάδα κατηγορεί τους διοργανωτές του «Pink Ball» του Βρετανικού Μουσείου για «προκλητική αδιαφορία» απέναντι στα Γλυπτά του Παρθενώνα, χωρίς όμως να υιοθετεί ή να ενισχύει το ελληνικό επιχείρημα.
Αντίθετα, οι Times δίνουν περισσότερο βάρος στις διαβεβαιώσεις των υπευθύνων του Μουσείου, ότι «η προστασία της συλλογής του προτάσσεται έναντι κάθε άλλης εκδήλωσης» και ότι κάθε αίτημα για χρήση των αιθουσών «αξιολογείται ως προς τους κινδύνους και τον σεβασμό προς τα εκθέματα».
Η εφημερίδα υπενθυμίζει επίσης πως παρόμοιες κατηγορίες είχαν διατυπωθεί πέρσι, μετά από επίδειξη μόδας στον ίδιο χώρο, σημειώνοντας ότι το ελληνικό Υπουργείο Πολιτισμού «καταδικάζει επανειλημμένα τέτοιες δεξιώσεις και επιδείξεις».
Στο ίδιο άρθρο γίνεται αναφορά και σε προηγούμενα περιστατικά, όπως η φωτογράφιση του οίκου Dior στην Ακρόπολη, για να υπονοηθεί ότι «και η ελληνική πλευρά έχει επιτρέψει παρόμοιες χρήσεις» — μια σύγκριση που επιχειρεί να μετριάσει τη βαρύτητα της ελληνικής κριτικής.
Συνολικά, η στάση των Times παραμένει ήπια απέναντι στο Βρετανικό Μουσείο και σαφώς πιο σκεπτική έναντι της ελληνικής αντίδρασης, παρουσιάζοντάς την περισσότερο ως «αναμενόμενη» παρά ως απολύτως δικαιολογημένη.
Η εφημερίδα καταλήγει στις προσπάθειες και τις συζητήσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές, αναφορικά με το ζήτημα της επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα. «Τον Δεκέμβριο, η ελληνική κυβέρνηση είχε δηλώσει ότι δεν θα σταθεί εμπόδιο σε μια συμφωνία επιστροφής των Γλυπτών στην Αθήνα, ύστερα από συνομιλίες μεταξύ του Κιρ Στάρμερ και του Μητσοτάκη. Η δήλωση αυτή σηματοδότησε αλλαγή τόνου στις σχέσεις των δύο πλευρών, μετά το αιφνίδιο “πάγωμα” της συνάντησης του τότε πρωθυπουργού Ρίσι Σούνακ με τον Μητσοτάκη, τον προηγούμενο χρόνο.
Υπό την προεδρία του Τζορτζ Όσμπορν, το Βρετανικό Μουσείο έχει πραγματοποιήσει συνομιλίες με Έλληνες αξιωματούχους, με στόχο μια πιθανή συμφωνία που θα επιτρέψει την περιοδική έκθεση των Γλυπτών στην Αθήνα.
Σύμφωνα με το σχέδιο των Εργατικών, η συμφωνία θα μπορούσε να περιλαμβάνει ανταλλαγή δανεισμών -με την Ελλάδα να δανείζει άλλα αρχαιολογικά ευρήματα στο Βρετανικό Μουσείο- ώστε να συμπέσει με την επανέναρξη των ανακαινισμένων αιθουσών στις αρχές της δεκαετίας του 2030».
Πηγή: ΥΠΠΟ – ΕΡΤ-ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ-LIFO
