Η Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής των ΗΠΑ (ICE – HSI), σε συνεργασία με τους εταίρους της, επαναπάτρισε στην Ελλάδα 26 αρχαία αντικείμενα που είχαν κατασχεθεί από τις αμερικανικές διωκτικές αρχές.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της αμερικανικής υπηρεσίας, τα αντικείμενα ανακτήθηκαν στο πλαίσιο ερευνών που διεξήγαγε η Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HSI), σε συνεργασία με την Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP), το FBI και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
«Η ICE HSI είναι ιδιαίτερα υπερήφανη που αξιοποίησε την ερευνητική της εμπειρία και την τελωνειακή της αρμοδιότητα, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, οδηγώντας στον επαναπατρισμό αυτών των 26 ανεκτίμητης αξίας αρχαιοτήτων, οι οποίες είχαν λεηλατηθεί παράνομα από την πατρίδα τους», δήλωσε ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τσαρλς Γουόλ.
«Αυτά τα πολύτιμα αντικείμενα αποτελούσαν σημαντικό μέρος της ζωής στον αρχαίο κόσμο. Είμαι ιδιαιτέρως ευγνώμων προς την ερευνητική και εισαγγελική ομάδα που ήταν υπεύθυνη για την ανάκτηση και την επιστροφή αυτών των ανεκτίμητων θησαυρών».
Τα αντικείμενα περιλαμβάνουν 25 αρχαία νομίσματα, που χρονολογούνται από την αρχαία ελληνική, τη ρωμαϊκή και τη βυζαντινή περίοδο, καθώς και έναν μαρμάρινο κορμό του Ασκληπιού, του Έλληνα θεού της ιατρικής και της ίασης, βάρους 500 λιβρών.
Η επιστροφή αυτών των κλεμμένων αντικειμένων συνεχίζει μια μακρά παράδοση δέσμευσης για την προστασία της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς. Από το 2007, η HSI έχει επαναπατρίσει περισσότερα από 200 αντικείμενα πολιτιστικής κληρονομιάς στην Ελλάδα, πολλά από τα οποία κατασχέθηκαν βάσει της διμερούς συμφωνίας πολιτιστικής ιδιοκτησίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, η οποία τέθηκε σε εφαρμογή το 2011.
Τα αντικείμενα που επιστράφηκαν περιλαμβάνουν τα εξής:
• Τον μαρμάρινο κορμό του Ασκληπιού, του αρχαίου Έλληνα θεού της ιατρικής και της ίασης, που χρονολογείται από τον 1ο ή 2ο αιώνα και έχει ύψος 40 ίντσες. Το άγαλμα κατασχέθηκε από τις διωκτικές αρχές, αφού οι ισχυρισμοί που περιλαμβάνονταν στα συνοδευτικά έγγραφα αποδείχθηκαν ψευδείς, έπειτα από έρευνα της HSI και της CBP.
• Ένα χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου στη Μυσία, κοπής του 370 π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον Ηρακλή στην εμπρόσθια όψη και τον Πήγασο στην πίσω όψη. Το χρυσό νόμισμα ανασκάφηκε από άγνωστο αρχαιοκάπηλο και στη συνέχεια πωλήθηκε σε μεσάζοντα, ο οποίος το μεταπώλησε στον επικεφαλής εγκληματικής οργάνωσης έναντι 7.000 ευρώ. Εξήχθη παράνομα από την Ελλάδα στη Γερμανία, όπου δεν κατέστη δυνατόν να πωληθεί σε οίκο δημοπρασιών, πριν αποσταλεί σε οίκο δημοπρασιών στις Ηνωμένες Πολιτείες, στη Φιλαδέλφεια.
• Ένα χάλκινο νόμισμα της Μακεδονίας, του 4ου αιώνα π.Χ., το οποίο απεικονίζει την Περσεφόνη στην εμπρόσθια όψη και την Ύδρα στην πίσω όψη. Η ελληνική αστυνομία διαπίστωσε ότι το νόμισμα είχε ανασκαφεί και εξαχθεί παράνομα από τη χώρα από την ίδια εγκληματική οργάνωση που λεηλάτησε το χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου. Αφού αφαιρέθηκε παράνομα από την Ελλάδα, το νόμισμα πωλήθηκε σε δημοπρασία το 2009 και προσφέρθηκε εκ νέου προς πώληση το 2017, προτού εμφανιστεί στον ίδιο αμερικανικό οίκο δημοπρασιών με το χρυσό νόμισμα.
• Ένα αργυρό δίδραχμο της Ρόδου, κοπής του 304 π.Χ., το οποίο απεικονίζει τον Ήλιο στην εμπρόσθια όψη και το «Ρόδον της Ρόδου» στην πίσω. Η HSI στο Μέμφις κατάσχεσε το νόμισμα, αφού διαπίστωσε παραβιάσεις του Νόμου για την Εφαρμογή της Σύμβασης για την Πολιτιστική Ιδιοκτησία, καθώς και παραβάσεις σχετικές με λαθρεμπόριο και εισαγωγή. Ο εισαγωγέας ή ο αποστολέας δεν προσκόμισε ικανοποιητικά αποδεικτικά στοιχεία ότι το νόμισμα είχε εξαχθεί από την Ελλάδα πριν από την επιβολή των περιορισμών στις εισαγωγές.
Η προστασία και η διαφύλαξη της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς και της γνώσης για τους πολιτισμούς του παρελθόντος αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους του Προγράμματος Πολιτιστικής Ιδιοκτησίας, Τέχνης και Αρχαιοτήτων της της Υπηρεσίας Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HSI), γνωστό ως Cultural Property, Art and Antiquities Program (CPAA). Το CPAA πραγματοποιεί εκπαιδεύσεις και δράσεις ενημέρωσης, υποστηρίζει έρευνες για υποθέσεις πολιτιστικής ιδιοκτησίας και ενισχύει τις διεθνείς σχέσεις, συνεργαζόμενο με ξένες κυβερνήσεις και πολίτες για την επιστροφή της λεηλατημένης πολιτιστικής κληρονομιάς και των κλεμμένων έργων τέχνης των χωρών τους.
Από το 2007, το πρόγραμμα CPAA συνεργάζεται με το Κέντρο Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και το Ίδρυμα Smithsonian για την εκπαίδευση ειδικών πρακτόρων της Υπηρεσία Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας (HIS), στελεχών του FBI, τελωνειακών υπαλλήλων και εισαγγελέων σε σύγχρονες τεχνικές, καθώς και για την ενημέρωσή τους σχετικά με τις τάσεις στη διεξαγωγή ποινικών ερευνών και τον ορθό χειρισμό πολιτιστικών αγαθών. Από τότε, το CPAA έχει επαναπατρίσει περισσότερα από 25.000 αντικείμενα σε περισσότερες από 40 χώρες παγκοσμίως.
