«Η σημερινή συνάντηση είναι μια πολύ καλή ευκαιρία για να φωτίσουμε ένα κομβικό, αλλά σε σημαντικό βαθμό αθέατο κεφάλαιο του μεγάλου εγχειρήματος της αποκατάστασης, της ανάδειξης του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, σήμερα, από το αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, όπου διεξάγεται ημερίδα με τίτλο «Συντήρηση της Συλλογής Τατοΐου: Λύνοντας τους γρίφους». Την ημερίδα διοργανώνει η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού. Επίσης, στον ημιώροφο της Εθνικής Πινακοθήκης παρουσιάζεται η έκθεση φωτογραφίας «Το έργο πίσω από το Έργο» με στιγμές από την εργασιακή ζωή των συντηρητών στο Τατόι.
Η κ. Μενδώνη ανέφερε ότι «το υπουργείο Πολιτισμού σχεδίασε και υλοποιεί ένα φιλόδοξο και πολυεπίπεδο πρόγραμμα έργων με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και ιδιωτικές δωρεές που, στην πρώτη και κύρια φάση τους, έχουν ορίζοντα ολοκλήρωσης το τρέχον έτος, το 2026. Το πρόγραμμα αυτό εντάσσεται σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης, ανάδειξης και βιώσιμης αξιοποίησης του Τατοΐου ως ανοιχτού και προσβάσιμου περιαστικού χώρου πρασίνου πολλαπλών δραστηριοτήτων. Στόχος μας είναι η μετατροπή του σε έναν χώρο ιστορικής μνήμης, πολιτισμού, εκπαίδευσης, περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης και αναψυχής, ανοιχτό σε όλους τους πολίτες καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με σεβασμό στη φυσιογνωμία και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά του. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν τη διάσωση, τη συντήρηση και την αναστήλωση πολλών κτιρίων-μνημείων και την απόδοση νέων χρήσεων, μουσειακών και άλλων πολιτιστικών λειτουργιών, στην εμβληματική κεντρική ανακτορική έπαυλη και τα λοιπά βοηθητικά κτίρια του συγκροτήματος, την ανάδειξη του βασιλικού κοιμητηρίου, την αποκατάσταση των κήπων, των καλλιεργειών και του ευρύτερου φυσικού περιβάλλοντος, καθώς επίσης την αναβάθμιση και επέκταση των βασικών υποδομών προσβασιμότητας, των δικτύων και της εξυπηρέτησης των επισκεπτών». Η ίδια σημείωσε ότι αυτές οι παρεμβάσεις «δεν περιορίζονται μόνον εκεί. Επεκτείνονται και καλύπτουν και την εκτενέστατη κινητή πολιτιστική κληρονομιά του κτήματος. Η συγκέντρωση, η συστηματική καταγραφή, η τεκμηρίωση, η συντήρηση, η ταξινόμιση και η μουσειολογική αξιοποίηση της συλλογής των κινητών αντικειμένων και των αρχειακών τεκμηρίων αποτέλεσε και αποτελεί ένα έργο εξαιρετικά απαιτητικό. Πρόκειται για ένα μοναδικό σύνολο, που περιλαμβάνει περισσότερα από 100.000 αντικείμενα. Έπιπλα, έργα τέχνης, ενδύματα, χρηστικά αντικείμενα, βιβλία, φωτογραφίες, έγγραφα, άμαξες και αυτοκίνητα. Αντικείμενα που αφηγούνται όχι μόνο την επίσημη ιστορία, αλλά και την καθημερινότητα, την αισθητική και τις πρακτικές ζωής που γεφυρώνουν δύο αιώνες».
Όπως τόνισε η υπουργός, «από το τέλος του 2003, και συστηματικά από το 2004, η Διεύθυνση βρίσκεται σταθερά παρούσα στο Τατόι, αντιμετωπίζοντας διαδοχικά κύματα προκλήσεων. Οι συντηρητές μας κλήθηκαν να λύσουν γρίφους πολλών ειδών, να αναγνωρίσουν υλικά, να αξιολογήσουν φθορές, να αποφασίσουν μεθοδολογίες, συχνά υπό δύσκολες συνθήκες, σε κτίρια ακατάλληλα ή υπό τις αντίξοες συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος. Η πυρκαγιά του 2021 ανέδειξε με δραματικό τρόπο την ευθραυστότητα του εγχειρήματος και την ανάγκη άμεσης προσαρμογής και απαναπροσδιορισμού προτεραιοτήτων. Η απάντηση ήταν το συστηματικό και υπερεντατικό έργο της συντήρησης και της αποκατάστασης των κινητών αντικειμένων, που ακολούθησε με χρηματοδότηση περίπου 3 εκατομμυρίων ευρώ από το Ταμείο Ανάκαψης. Από τον Μάρτιο του 2022 έως σήμερα, πραγματοποιήθηκαν εργασίες προληπτικής συντήρησης σε περίπου 45.000 αντικείμενα, ενώ 8.300 αντικείμενα προετοιμάστηκαν για να συμπεριληφθούν στις μόνιμες εκθέσεις των Μουσείων του Τατοΐου. Συνολικά απασχολήθηκαν 43 εξειδικευμένοι εργαζόμενοι σε συνεργασία με το Τακτικό Προσωπικό της Διεύθυνσης και δεκάδες αναδόχους». «Οι αριθμοί αυτοί δεν είναι απλώς στατιστικά μεγέθη. Αποτυπώνουν την κλίμακα, την ένταση και τη συνθετότητα της προσπάθειας, η οποία εξελίχθηκε παράλληλα και συντονισμένα με την τεκμηρίωση και τη μουσειολογική επεξεργασία. Η τριπλή αυτή συνέργεια είναι αυτή που εν τέλει επιτρέπει στα αντικείμενα να αποκτήσουν νόημα και να ενταχθούν σε ένα συνεκτικό μουσειακό αφήγημα στους χώρους του Τατοΐου», πρόσθεσε η κ. Μενδώνη.
«Η ημερίδα με τίτλο “Συντήρηση της Συλλογής Τατοΐου: Λύνοντας τους γρίφους” εντάσσεται στο πλαίσιο των δράσεων για την προβολή μίας από τις σημαντικότερες και ιδιαίτερα απαιτητικές πρωτοβουλίες του υπουργείου Πολιτισμού. Του πολυεπίπεδου έργου, της αποκατάστασης και ανάδειξης του πρώην βασιλικού κτήματος Τατοΐου, ενός έργου αναπτυξιακού, το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο του σχεδιασμού της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού τα τελευταία χρόνια και υλοποιείται μέσα από τη συνεργασία πέντε διαφορετικών υπηρεσιών, καλύπτοντας όλο το φάσμα της προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Από τη συντήρηση και την τεκμηρίωση των συλλογών έως την αποκατάσταση των μνημείων, αλλά και την ανάδειξη και την προετοιμασία του χώρου για τη νέα του λειτουργία στο μέλλον. Η συντονισμένη αυτή προσπάθεια δεν αφορά μόνο στην απόδοση ενός εμβληματικού τόπου στο κοινό, αλλά αντανακλά και τη φιλοσοφία μας ως πολιτεία», επεσήμανε, στον χαιρετισμό του, ο γγ Πολιτισμού, Γιώργος Διδασκάλου.
«Η σημερινή μέρα αποτελεί έναν σημαντικό σταθμό για τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων, καθώς παρουσιάζεται στο κοινό το αποτέλεσμα μιας τετραετούς εντατικής και πολυδιάστατης προσπάθειας γύρω από τη συντήρηση, καταγραφή, τεκμηρίωση και οργάνωση της Συλλογής Τατοΐου, ενός μεγάλου έργου που ανέπτυξε υψηλή επιστημονική κατάρτιση, μεθοδικότητα και βαθιά δέσμευση. Βέβαια, το έργο στο Τατόι έχει ξεκινήσει πολύ νωρίτερα, από το 2004. Στο συγκεκριμένο έργο που παρουσιάζεται σήμερα, το σύνολο των περισσότερων από 100.000 αντικειμένων -εκ των οποίων αρκετά θα θαυμάσουμε σε λίγους μήνες στις Συλλογές Τατοΐου- από έπιπλα και έργα τέχνης έως ενδύματα, άμαξες, αυτοκίνητα, καθημερινά αντικείμενα, αρχειακό υλικό, αποτυπώνει όχι μόνο την ιστορία του Τατοΐου, αλλά και τις κοινωνικές και πολιτισμικές διαδρομές δύο αιώνων. Η συντήρησή τους δεν είναι απλώς μια τεχνική διαδικασία, αλλά μία πράξη σεβασμού, φροντίδας και ευθύνης», υπογράμμισε, από την πλευρά της, η γενική διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ολυμπία Βικάτου.
Η σύλληψη, ο σχεδιασμός και η οργάνωση της ημερίδας είναι των Μαρίας Μερτζάνη, Μαρίας Αργυροπούλου, Τατιάνας Κουσουλού, Μαρίας Κρινή, Παναγιώτη Κωσταλούπη, Θεοδώρας Ξενιού, Κωνσταντίνας Στεφάνου, Μαρίας Τσούπρου, Μελίνας Φωτοπούλου, Τίνας Χανιαλάκη και Πάνου Χριστοδούλου.
