Στο Οβάλ Γραφείο χωρίς να δεχθεί καμία ερώτηση από τους δημοσιογράφους που είχαν συγκεντρωθεί εκεί ο Αμερικανός πρόεδρος Ντοναλντ Τραμπ υπέγραψε το νομοσχέδιο χρηματοδότησης που θέτει τέλος στο ιστορικό shutdown διάρκειας 43 ημερών, το μεγαλύτερο στην αμερικανική ιστορία.
Η τελετή υπογραφής πραγματοποιήθηκε ενώ λίγες ώρες νωρίτερα είχαν δημοσιοποιηθεί χιλιάδες έγγραφα από την περιουσία του Τζέφρι Έπσταϊν, στα οποία το όνομα του προέδρου αναφερόταν, χωρίς όμως να υπάρχουν κατηγορίες εις βάρος του – ο ίδιος έχει αρνηθεί οποιαδήποτε εμπλοκή.
«Τις τελευταίες 43 ημέρες, οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο έκλεισαν την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών σε μια προσπάθεια να εκβιάσουν τους Αμερικανούς φορολογούμενους για εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για παράνομους μετανάστες… Σήμερα, στέλνουμε ένα σαφές μήνυμα ότι ΔΕΝ θα ενδώσουμε ΠΟΤΕ σε εκβιασμούς», δήλωσε ο Τραμπ κατά την υπογραφή του νομοσχεδίου.
Τέλος στο μεγαλύτερο shutdown στην ιστορία των ΗΠΑ
Η υπογραφή του νομοσχεδίου ήρθε λίγες ώρες μετά την ψηφοφορία στη Βουλή των Αντιπροσώπων, όπου το πακέτο εγκρίθηκε με 222 ψήφους υπέρ και 209 κατά. Έξι Δημοκρατικοί στήριξαν τη ρεπουμπλικανική πρωτοβουλία, ενώ δύο Ρεπουμπλικάνοι διαφοροποιήθηκαν ψηφίζοντας κατά. Η Γερουσία είχε ήδη εγκρίνει το σχέδιο, ανοίγοντας τον δρόμο για την επαναλειτουργία των ομοσπονδιακών υπηρεσιών που είχαν σταματήσει τη λειτουργία τους από την 1η Οκτωβρίου.
Το shutdown, που ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου, παρέλυσε κρίσιμες κρατικές υπηρεσίες για 43 ημέρες, πάγωσε παροχές τροφίμων σε 42 εκατ. δικαιούχους, προκάλεσε χιλιάδες ακυρώσεις πτήσεων και άφησε εκατοντάδες χιλιάδες ομοσπονδιακούς υπαλλήλους χωρίς μισθό επί περισσότερο από έναν μήνα. Η βασική αιτία του αδιεξόδου ήταν η άρνηση των Δημοκρατικών στη Γερουσία να εγκρίνουν σχέδιο χωρίς ανανέωση των ενισχυμένων επιδοτήσεων για τα ασφαλιστήρια του Affordable Care Act, που αφορούν 20 εκατ. Αμερικανούς.
Η τελική συμφωνία προβλέπει ότι οι Δημοκρατικοί θα έχουν δικαίωμα να φέρουν προς ψήφιση τον Δεκέμβριο την παράταση των επιδοτήσεων – χωρίς, όμως, καμία διαβεβαίωση ότι η Βουλή θα την υιοθετήσει. Το γεγονός αυτό ήδη φορτίζει το πολιτικό κλίμα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του 2026.
Ο Τραμπ χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «νίκη» και κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς για «εκβιασμό».
Με την υπογραφή του προέδρου, οι υπηρεσίες μπορούν θεωρητικά να επανεκκινήσουν άμεσα, αν και η πλήρης αποκατάσταση της λειτουργίας τους εκτιμάται πως θα χρειαστεί ημέρες ή και εβδομάδες, καθώς το κυβερνητικό σύστημα έχει συσσωρεύσει μεγάλο όγκο εκκρεμοτήτων. Ο υπουργός Μεταφορών, Σον Ντάφι, προειδοποίησε ότι η άρση των περιορισμών στις πτήσεις ίσως διαρκέσει έως και μία εβδομάδα.
«Το shutdown κόστισε 1,5 τρισ. δολάρια»
Μιλώντας πριν από την υπογραφή, ο πρόεδρος εμφανίστηκε σε αισιόδοξη διάθεση, υποστηρίζοντας ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε ήταν αυτή που «οι Ρεπουμπλικάνοι ήθελαν εξαρχής». Κατηγόρησε τους Δημοκρατικούς για «απόπειρα εκβιασμού» κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, τονίζοντας ότι πίεζαν για διασφαλίσεις σχετικά με τις επιδοτήσεις υγειονομικής περίθαλψης.
«Οι Ρεπουμπλικάνοι ποτέ δεν ήθελαν ένα shutdown», δήλωσε ο Τραμπ, υπολογίζοντας ότι το κόστος της διακοπής λειτουργίας της κυβέρνησης έφτασε τα «1,5 τρισ. δολάρια». Παράλληλα, ανέφερε πως επιθυμεί τα χρήματα για την υγειονομική περίθαλψη να δίνονται «απευθείας στους πολίτες» ώστε να μπορούν να αγοράζουν οι ίδιοι την κάλυψή τους, αντί να βασίζονται σε κρατικές επιδοτήσεις.
Η αναστολή λειτουργίας είχε μετρήσιμο αντίκτυπο. Σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου ένα shutdown διάρκειας έξι εβδομάδων «κόβει» 1,5 ποσοστιαία μονάδα από την τριμηνιαία αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ.
Παρόλα αυτά μέρος της απώλειας αναμένεται να ανακτηθεί στις αρχές του 2026 μέσω της επανεκκίνησης προγραμμάτων και της καταβολής των καθυστερημένων μισθών.
Η απουσία επίσημων οικονομικών στοιχείων, λόγω της παύσης δημοσίευσης από κυβερνητικές υπηρεσίες, έχει επίσης θολώσει την εικόνα για την οικονομία. Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι πιθανότατα δεν θα δοθούν τα στοιχεία για την απασχόληση και τον πληθωρισμό του Οκτωβρίου.
To αποτύπωμα της κρίσης στην κοινωνία
Οι περικοπές και καθυστερήσεις σε κρίσιμες υπηρεσίες προκάλεσαν αλυσιδωτές επιπτώσεις:
- 42 εκατ. δικαιούχοι του προγράμματος SNAP δεν έλαβαν εγκαίρως τα διατροφικά επιδόματα Νοεμβρίου. Η επαναφόρτιση των καρτών θα χρειαστεί τουλάχιστον μία εβδομάδα.
- Οι ακυρώσεις πτήσεων έφθασαν ήδη το 6%, με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας να προειδοπoιεί ότι χωρίς λύση θα άγγιζαν το 10% έως την Παρασκευή.
- Οι μισθοί των ομοσπονδιακών υπαλλήλων θα αρχίσουν να καταβάλλονται από το Σάββατο, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο.
- Εταιρείες όπως η Delta προειδοποιούν ότι η αναστάτωση θα έχει αντίκτυπο στα κέρδη τους.
Το νομοσχέδιο χρηματοδοτεί την κυβέρνηση έως τις 30 Ιανουαρίου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας κρίσης στις αρχές του 2026.
Παρότι το SNAP, το Υπουργείο Γεωργίας, οι Βετεράνοι και η FDA χρηματοδοτούνται έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026, οι υπόλοιπες ομοσπονδιακές υπηρεσίες λειτουργούν πλέον με προσωρινή χρηματοδότηση έως το τέλος Ιανουαρίου. Η απειλή ενός νέου shutdown παραμένει ορατή.
Παράλληλα, το νομοσχέδιο απαγορεύει ομοσπονδιακές απολύσεις έως τις 30 Ιανουαρίου – ρύθμιση που διεκδίκησαν οι κεντρώοι Δημοκρατικοί της Βιρτζίνιας, όπου κατοικεί μεγάλος αριθμός δημοσίων υπαλλήλων.
Ωστόσο, προοδευτικοί φορείς όπως η MoveOn καταγγέλουν «υποχώρηση» των Δημοκρατικών, ενώ υπάρχουν φωνές που ζητούν ακόμη και την αποχώρηση του Τσακ Σούμερ από την ηγεσία της μειοψηφίας στη Γερουσία.
ΑΘΗΝΑ 984
