Αύξηση της τάξεως του 51% σημείωσαν οι κρατικές επιχορηγήσεις στους φορείς του πολιτισμού, από το 2018 και μετά, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλέστηκε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στη Βουλή. Η ολομέλεια ενέκρινε, χθες, κατά πλειοψηφία το ερανιστικό νομοσχέδιο.
«Είναι ένα νομοσχέδιο που λύνει πάρα πολλά θέματα φορέων του σύγχρονου πολιτισμού και των ανθρώπων του», είπε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και απάντησε στα κόμματα της αντιπολίτευσης που κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι δεν έχει όραμα για τον πολιτισμό.
«Άκουσα μετ’ επιτάσεως ότι αγνοείται το όραμα. Εάν μετά από πεντέμισι χρόνια, μία κυβέρνηση έχει μόνο όραμα και δεν έχει σχέδιο, έχει αποτύχει. Εμείς, λοιπόν, το όραμά μας το παρουσιάσαμε στις προγραμματικές δηλώσεις του 2019 και έκτοτε λειτουργούμε με ένα σαφές δομημένο και συγκροτημένο σχέδιο. Γι’ αυτό έχουν αυξηθεί οι πόροι. Γι’ αυτό τελειώνουν συνεχώς έργα, γι’ αυτό εγκαινιάζονται συνεχώς νέα μουσεία. Ακριβώς γιατί υπάρχει ένα συνεκτικό σχέδιο, το οποίο δεν υπήρχε τα προηγούμενα χρόνια όταν ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταδικάσει το Υπουργείο Πολιτισμού σε αγρανάπαυση», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού.
Απαντώντας στις επισημάνσεις βουλευτών της αντιπολίτευσης ότι απαιτείται μεγαλύτερη κρατική χρηματοδότηση για τον πολιτισμό, η κ. Μενδώνη αναφέρθηκε στους πόρους από το 2018 και μετά.
«Το 2018 ο τακτικός προϋπολογισμός του Υπουργείου Πολιτισμού ήταν 308 εκατομμύρια. Το 2019 ήταν 329 εκατομμύρια. Το 2024 -για να μην πω τα ενδιάμεσα, υπάρχει ανοδική πορεία, ούτε θα επικαλεστώ επιπλέον χρήματα που δόθηκαν την περίοδο του Covid- ήταν 350 εκατομμύρια ο τακτικός προϋπολογισμός. Θα μου πείτε 50 εκατομμύρια ή 40 εκατομμύρια παραπάνω αρκούν; Προφανώς δεν αρκούν. Όμως, δείχνει τη βούληση αυτής της Κυβέρνησης να αυξάνει στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων την χρηματοδότηση στον πολιτισμό. Διότι λεφτόδεντρα άλλοι είχαν ή έλεγαν ότι είχαν. Αυτή η Κυβέρνηση είναι πάρα πολύ συνεπής και πάρα πολύ προσεκτική στα δημοσιονομικά δεδομένα. Επομένως, από το 2018 μέχρι το 2024 έχουμε μια αύξηση της τάξεως του 14%», είπε η υπουργός Πολιτισμού.
Σε σχέση με τις κρατικές επιχορηγήσεις στους φορείς του πολιτισμού, όπως είπε, το 2018 ήταν 79 εκατομμύρια. Το 2019 ήταν 79 εκατομμύρια. Το 2023 ήταν 111 εκατομμύρια. Το 2024 ήταν 119 εκατομμύρια. «Επί της ουσίας, έχουμε μια αύξηση των επιχορηγήσεων από τον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου της τάξεως του 51% περίπου. Τα λέω για να δούμε αυτή η Κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη τι κάνει για τον πολιτισμό», ανέφερε.
Αναφορικά με το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, η υπουργός πολιτισμού είπε ότι το 2018 ήταν 27,5 εκατομμύρια. Το 2019 ήταν 35 εκατομμύρια. Το 2023 ήταν 79.980 εκατομμύρια. Το 2024 ήταν 170 εκατομμύρια. Το 2025 είναι 318 εκατομμύρια. «Αν αυτό δεν σας λέει κάτι, εάν αυτό δεν επιβεβαιώνει τη μέριμνα της συγκεκριμένης Κυβέρνησης του συγκεκριμένου Πρωθυπουργού για τον πολιτισμό, τότε λυπάμαι. οι ίδιοι οι αριθμοί σας διαψεύδουν», σημείωσε.
Πνευματική ιδιοκτησία -οπτικοακουστικά μέσα
Στις διατάξεις του νομοσχεδίου για τα θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας και το πρόγραμμα στήριξης των οπτικοακουστικών μέσων, γνωστό και ως «Cash Rebate», αναφέρθηκε ο υφυπουργός Πολιτισμού Ιάσων Φωτήλας. «Για πρώτη φορά θεσπίζεται η επιβολή διοικητικού προστίμου σε βάρος όσων αποκτούν παράνομα πρόσβαση σε οπτικοακουστικά έργα ή πρόσβαση που παρέχεται με συνδρομή, συνδρομητικές τηλεοράσεις και πλατφόρμες. Αντιμετωπίζουμε με θεσμικό τρόπο την παράνομη πώληση και αγορά λογισμικού ή εξοπλισμού, αποκωδικοποιητών που επιτρέπουν την παράνομη πρόσβαση στο πρόγραμμα συνδρομητικών τηλεοράσεων χωρίς την καταβολή του αντιτίμου της συνδρομής», είπε ο κ. Φωτήλας και επισήμανε ότι το νομοσχέδιο «προβλέπει την επιβολή προστίμου 750 ευρώ τόσο σε βάρος του ιδιώτη χρήστη, όσο και σε βάρος εκείνου που εμπορεύεται το παράνομο λογισμικό-εξοπλισμό, 5.000 ευρώ, πρόστιμο που θα διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής». Ο υφυπουργός Πολιτισμού ανέφερε επίσης ότι με το νομοσχέδιο, δημιουργείται ένα «εμπεριστατωμένο και μελετημένο θεσμικό πλαίσιο» που προβλέπει την επέκταση του δικαιώματος προσφυγής στη διαδικασία δυναμικού αποκλεισμού, το λεγόμενο «dynamic blocking», σε περίπτωση επικείμενης παράνομης προβολής οπτικοακουστικών έργων μέσω διαδικτύου. «Οι παρεμβάσεις μας αυτές εκτιμάται ότι θα προστατεύσουν και θα ενισχύσουν τους δημιουργούς και τις δημιουργικές βιομηχανίες που συνεισφέρουν περιεχόμενο στους παρόχους και τις πλατφόρμες αυτές», ανέφερε ο κ. Φωτήλας.
Ο υφυπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε στο cash rebate. «Το ΕΚΚΟΜΕΔ έχει πραγματοποιήσει σημαντικά βήματα. Απλούστευσε τις διαδικασίες υπαγωγής και αποπληρωμής, μεταφέροντας τις υπογραφές από το πολιτικό επίπεδο στο διοικητικό επίπεδο του φορέα. Έχει κάνει υπαγωγές εξήντα τεσσάρων επενδυτικών σχεδίων με συνολική δημόσια δαπάνη σχεδόν 50 εκατομμυρίων ευρώ για συνολικές επενδύσεις στη χώρα 120 εκατομμυρίων ευρώ στον οπτικοακουστικό τομέα. Δημοσίευσε την κοινή υπουργική απόφαση για το νέο Cash Rebate Film και TV», είπε ο κ. Φωτήλας και υπογράμμισε ότι οι νέες διατάξεις ευθυγραμμίζουν αφενός ακόμα περισσότερο το καθεστώς τόσο με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις όσο και με το σύστημα διαχείρισης και ελέγχου του ΕΣΠΑ. Είπε επίσης ότι οι νέες διατάξεις αυστηροποιούν, εξορθολογίζουν και απλουστεύουν ακόμα περισσότερο το πλαίσιο χρηματοδότησης, προκειμένου να είναι και αποτελεσματικό, αλλά και βιώσιμο για το μέλλον. «Ο τομέας των οπτικοακουστικών και ψηφιακών για την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Πολιτισμού αποτελούν κεντρική επιλογή», δήλωσε ο κ.Φωτήλας και εξήγησε: «Οφείλουμε να διασφαλίσουμε ότι τα χρήματα που εξασφαλίσαμε για το cash rebate θα καταλήξουν σε πραγματικές παραγωγές και δημιουργούς ωφελώντας τη χώρα μας και όχι σε διεθνείς θηρευτές που καραδοκούν. Την ίδια στιγμή, πρέπει να είμαστε ακόμα πιο αποτελεσματικοί στην εκκαθάριση των παλαιών αιτήσεων και γι’ αυτό υπάρχουν και οι παρεμβάσεις μας στις μεταβατικές διατάξεις. Σε κάθε περίπτωση, το cash rebate ακολουθεί τη λογική της σύγχρονης οπτικοακουστικής βιομηχανίας που μεταλλάσσεται και εξελίσσεται με εξαιρετικά γοργούς ρυθμούς. Για τον λόγο αυτό, και το νομοθετικό πλαίσιο της δημόσιας χρηματοδότησής της οφείλει να μεταλλάσσεται και να εξελίσσεται μαζί της».
Η πώληση των έργων τέχνης
«Εμείς θα σας πιέσουμε για να πιέσετε να αυξηθεί ο προϋπολογισμός για τον πολιτισμό, όπως πιέζουμε να αυξηθεί ο προϋπολογισμός για την παιδεία», ανέφερε η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας Ζωή Κωνσταντοπούλου. Η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας είπε ότι «το νομοσχέδιο έχει αρκετά έως πολλά θετικά στοιχεία, κυρίως έχει μια διάθεση διάταξης των διαδικασιών γύρω από σημαντικούς φορείς του πολιτισμού, όπως είναι τα μουσεία και οι πινακοθήκες». Σημείωσε ωστόσο ότι η Πλεύση Ελευθερίας έχει διαφορετική προσέγγιση σε σχέση με το αντικείμενο των αρμοδιοτήτων των διοικητικών συμβουλίων. «Θεωρώ ότι κανένα μουσείο, καμία πινακοθήκη, κανένας τέτοιος πολιτιστικός οργανισμός δεν πρέπει να μπαίνει σε καμία διαδικασία να πουλάει έργα τέχνης. Είναι στοιχεία της δημόσιας περιουσίας και της κληρονομιάς μας. Είναι στοιχεία προς διαφύλαξη», είπε η Ζωή Κωνσταντοπούλου.
Στο θέμα της πώλησης έργων τέχνης αναφέρθηκε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
«Προσωπικά εγώ θα ήμουν επίσης αντίθετη από την πώληση έργων τέχνης. Κατ’ αρχήν, να πούμε ότι δεν αφορούν αρχαιότητες. Να το ξεκαθαρίσουμε αυτό. Αφορούν νεότερα έργα τέχνης, τα οποία είναι κατατεθειμένα υπό διάφορες μορφές στα μουσεία σύγχρονης τέχνης και στην Εθνική Πινακοθήκη. Υπάρχουν καλλιτέχνες οι οποίοι δώρισαν με τη διαθήκη τους έργα στα μουσεία αυτά προκειμένου να πουληθούν, για να αγοραστούν με τα χρήματα αυτά έργα νέων καλλιτεχνών. Αντίστοιχοι τέτοιοι όροι έχουν τεθεί και σε δωρεές καλλιτεχνών», είπε η Λίνα Μενδώνη και θύμισε ότι ο Παναγιώτης Τέτσης δώρισε στην Εθνική Πινακοθήκη έναν πραγματικό θησαυρό περισσότερων από εκατό έργων του και ένας από τους όρους ήταν αυτά τα χρήματα, από την πώληση των έργων, να διατίθενται για αγορά έργων νέων καλλιτεχνών, για να μπουν και νέοι καλλιτέχνες σε αυτά τα μουσεία. «Επομένως, γι’ αυτήν τη διαδικασία επιβάλλεται, διότι αυτός είναι ο όρος του διαθέτη, είτε μετά τον θάνατό του είτε εν ζωή. Να θυμίσω ότι από το 2000 και μετά διατίθενται -μπορεί να μην είναι πολλοί οι πόροι- από το Υπουργείο Πολιτισμού, από εθνικούς πόρους, πόροι στα μουσεία για να αγοράζουν έργα τέχνης σύγχρονων καλλιτεχνών», ανέφερε η κ. Μενδώνη.
Ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Μιχάλης Λιβανός ανέφερε ότι το νομοσχέδιο εντάσσεται σε ένα γενικότερο σχεδιασμό που έχει το Υπουργείο Πολιτισμού προκειμένου να εκσυγχρονίσει τους φορείς που εποπτεύει, να βελτιώσει ζητήματα που αφορούν τη διοίκηση και τη λειτουργικότητα των οργανισμών, αλλά και να πετύχει την αύξηση της επιδραστικότητάς τους. Σημείωσε επίσης ότι μεγάλο μέρος των ρυθμίσεων έχουν προκύψει κυρίως έπειτα από μεγάλη διαβούλευση και με τις αρμόδιες εμπλεκόμενες υπηρεσίες, τους ίδιους δηλαδή τους εποπτευόμενους φορείς, αλλά κυρίως με τις τοπικές κοινωνίες σε όσα ζητήματα άπτονται τέτοιων θεμάτων και προβλημάτων, προκειμένου να βρεθούν οι βέλτιστες λύσεις για την αναβάθμιση και την ανάπτυξη των εποπτευόμενων αυτών φορέων.
Το νομοσχέδιο, είπε η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Νάγια Γρηγοράκου, παρά τον μακροσκελή τίτλο του και τα εκατόν επτά άρθρα, όχι μόνο δεν κομίζει τίποτα καινούργιο στον τομέα του πολιτισμού, αλλά αντίθετα έρχεται να επιβεβαιώσει πως εδώ και έξι χρόνια το όραμα της Νέας Δημοκρατίας για τον πολιτισμό, που τόσο περήφανα βέβαια χθες εξέθεσε η κυρία Υπουργός, δυστυχώς αγνοείται. Η βουλευτής ανέφερε ωστόσο ότι «οι αλλαγές που εισάγει το νομοσχέδιο δεν είναι όλες αρνητικές, κάθε άλλο. Η πλειοψηφία των διατάξεων φαίνονται θετικές».
«Μια σοβαρή και υπεύθυνη πολιτιστική πολιτική δεν μπορεί να στηρίζεται σε αποσπασματικές ρυθμίσεις ούτε να εξαντλείται στη διαχείριση φορέων με όρους πολιτικού ελέγχου. Αντίθετα, πρέπει να έχει έναν σαφή στρατηγικό προσανατολισμό, να στηρίζεται σε αρχές, όπως η διαφάνεια, η αξιοκρατία, η συμμετοχή της κοινωνίας και των ανθρώπων του πολιτισμού στις αποφάσεις. Δυστυχώς, το νομοσχέδιο που έχουμε μπροστά μας δεν ανταποκρίνεται σε αυτές τις αρχές», δήλωσε η ειδική αγορήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Μαρίνα Κοντοτόλη.
Το νήμα το οποίο συνδέει όλες τις διατάξεις του σημερινού ετερόκλητου πολυνομοσχεδίου, είναι το νήμα της επιχειρηματικότητας στον πολιτισμό, δήλωσε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Ιωάννης Δελής. «Πρόκειται για την ίδια την πολιτική της επιχειρηματικής δράσης στον πολιτισμό, η οποία ετοιμάζεται να παραδώσει στις αδηφάγες κερδοσκοπικές ορέξεις του τουριστικού κεφαλαίου έναν ιστορικό για την εργατική τάξη τόπο, τα μεταλλεία της Σερίφου», είπε ο βουλευτής του ΚΚΕ και πρόσθεσε ότι επενδυτικά σχέδια ενεργειακά ετοιμάζονται και για τη Γυάρο ενώ αναφέρθηκε και στο χτίσιμο πεντάστερου στο Σαρακήνικο της Μήλου και στις επιδείξεις μόδας στην Ακρόπολη και στο ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο.
Διατάξεις για αξιοκρατικές διαδικασίες, διαφάνεια και αντικειμενικότητα, ζήτησε η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης Σοφία Ασημακοπούλου. «Η υιοθέτηση νέων διατάξεων που περιλαμβάνουν την επιλογή και τις αρμοδιότητες του διοικητικού συμβουλίου και του γενικού διευθυντή στην Εθνική Πινακοθήκη προϋποθέτει προσεκτική προσέγγιση, ώστε να αποφευχθούν πρακτικές που ενδέχεται να συντελέσουν σε φωτογραφικές διατάξεις», είπε η ειδική αγορήτρια της Ελληνικής Λύσης.
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού ακολουθεί το μοντέλο του επιτελικού κράτους στις διοικήσεις των φορέων που εποπτεύει, είπε η ειδική αγορήτρια της Νέας Αριστεράς Σία Αναγνωστοπούλου. «Είναι αντιγραφή-αποτύπωση του επιτελικού κράτους. Ένας γενικός διευθυντής ή καλλιτεχνικός διευθυντής κάνει αυτό που θεωρεί ότι πρέπει να κάνει, δηλαδή αυτό που του λέει το Υπουργείο Πολιτισμού, δηλαδή η Υπουργός. Όταν έχεις, όμως, αυτή τη διοίκηση και ο μόνος στόχος είναι η επιχειρηματικότητα -είναι αυτό που συνδέει τη Σέριφο, τη Μονεμβασιά, διάφορα άλλα μνημεία, με τα μουσεία, με τους πολιτιστικούς οργανισμούς- αυτός είναι ο συνδετικός ιστός που συνέχει όλη την πολιτιστική πολιτική που βλέπουμε τα τελευταία χρόνια», ανέφερε η βουλευτής.
«Το τελικό αποτέλεσμα του νομοσχεδίου κατατείνει, είτε ηθελημένα είτε αθέλητα, στην υπερσυγκέντρωση εξουσιών και κατ’ επέκταση ελέγχου όλων των αναφερομένων στο νομοσχέδιο οργανισμών, πρωτίστως μέσω της επιλογής των προσώπων που θα ηγηθούν σε αυτά και δευτερευόντως δια του ελέγχου των αποφάσεών τους», είπε ο ειδικός αγορητής της «Νίκης» Σπύρος Τσιρώνης και υπογράμμισε ότι η δημόσια χρηματοδότηση, στο πεδίο του πολιτισμού, πρέπει να υπερκαλύπτει την ενδεχόμενη ανάγκη πάσης φύσεως ιδιωτικών χορηγιών, που πολλές φορές λειτουργούν ως προκάλυμμα επιβολής ξένων προς το συμφέρον του πολιτισμού συμφερόντων, αμφιβόλου προέλευσης και αξίας.
«Είναι θετικό το άνοιγμα σε διεθνείς συνεργασίες και η έμφαση στην ανάπτυξη βιβλιοθήκης και όλων αυτών των θεμάτων», είπε, αναφερόμενος στην Εθνική Πινακοθήκη Μουσείου Αλεξάνδρου Σούτσου, ο ειδικός αγορητής των «Σπαρτιατών» Ιωάννης Κόντης. Σημείωσε ωστόσο ότι χρειάζεται η διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης και ότι απαιτείται έλεγχος και διαφάνεια στη διαχείριση των πόρων. «Δεν πρέπει η αξιοποίηση των ακινήτων να οδηγήσει σε εμπορευματοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς», είπε ο βουλευτής.
