«Το Μεσολόγγι εξακολουθεί να μας φωτίζει και να μας καθοδηγεί. Όχι απλώς ως μνήμη ενός ηρωικού παρελθόντος, αλλά και ως ζωντανή παρακαταθήκη ενότητας, συνέπειας, ευθύνης και προσήλωσης στο υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας», ανέφερε, μεταξύ άλλων, η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, εγκαινιάζοντας τον πλήρως αποκατεστημένο Κήπο των Ηρώων, στην Ιερή Πόλη του Μεσολογγίου, με τη συμπλήρωση των 200 χρόνων από την Ηρωική Έξοδο των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Ειδικότερα, κατά τη διάρκεια της τελετής των εγκαινίων, η κ. Μενδώνη σημείωσε: «Το Μεσολόγγι δεν υπήρξε απλώς πεδίο πολεμικών επιχειρήσεων. Υπήρξε ο τόπος, όπου η ανθρώπινη δοκιμασία εξελίχθηκε σε ηθικό μεγαλείο. Μια μικρή πόλη που, μέσα από τη σκληρή πολιορκία και την ύστατη πράξη της Εξόδου, ανεδείχθη σε “ιερό βωμό”, σε “πόλη των τιμών”, σε ζωντανή απόδειξη της ακατάβλητης προσήλωσης ενός λαού στην ελευθερία. Παραδίδουμε στο Μεσολόγγι, στην Ελλάδα και το Έθνος τον αποκατεστημένο Κήπο των Ηρώων. Την κατ’ εξοχήν κιβωτό μνήμης της πολιορκίας και της Εξόδου. Ορόσημο ανέσπερο του αγώνα των Ελλήνων, τόπος σεπτός του αγώνα κάθε ελεύθερου ανθρώπου για το ύψιστο αγαθό. Ο Κήπος των Ηρώων αποτελεί ένα από τα παλαιότερα μνημεία του σύγχρονου ελληνικού κράτους και η Έξοδος του Μεσολογγίου είναι αναμφισβήτητα ένα από τα κορυφαία, σε ακτινοβολία και σημασία, γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης. Δύο αιώνες μετά, το Μεσολόγγι εξακολουθεί να μας φωτίζει και να μας καθοδηγεί. Όχι απλώς ως μνήμη ενός ηρωικού παρελθόντος, αλλά και ως ζωντανή παρακαταθήκη ενότητας, συνέπειας, ευθύνης και προσήλωσης στο υπέρτατο αγαθό της ελευθερίας. Σε μια εποχή μεγάλης γεωπολιτικής αστάθειας, ενισχυμένων κινδύνων και σοβαρών ιστορικών προκλήσεων στην ευρύτερη περιοχή μας, μας υπενθυμίζει ότι η δύναμη του Έθνους μας βρίσκεται στην ομοψυχία του. Απέναντι στη θυσία των Ελεύθερων Πολιορκημένων, το χρέος μας είναι να διαφυλάξουμε τη μνήμη τους και να αντλήσουμε από αυτήν το πρότυπο και το μέτρο της δικής μας στάσης. Να στεκόμαστε με συνέπεια, ενότητα και αποφασιστικότητα, έχοντας ως πυξίδα το ιδανικό που τους οδήγησε στην αθανασία: Την ακατάλυτη προσήλωση στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ελευθερία».
Όσον αφορά στο έργο, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, «ο Κήπος των Ηρώων είναι ένα εμβληματικό μνημείο με υψηλό συμβολισμό, στο οποίο έγιναν εκτεταμένες εργασίες συντήρησης, ενώ με την παράδοση του έργου από το υπουργείο, ο Κήπος των Ηρώων αναδεικνύεται ως ένας χώρος υψηλής ιστορικής αξίας και εθνικής μνήμης, διασφαλίζοντας ότι το μήνυμα της θυσίας των Ελεύθερων Πολιορκημένων θα παραμείνει αναλλοίωτο στο πέρασμα του χρόνου».
Οι επεμβάσεις που υλοποιήθηκαν στον Κήπο των Ηρώων περιλαμβάνουν τη δομική στερέωση και αποκατάσταση του ιστορικού τείχους της οθωνικής περιόδου, το οποίο ακολουθεί το ίχνος της αρχικής οχύρωσης του Μιχάλη Κοκκίνη, καθώς και την πλήρη ανάδειξη της κεντρικής πύλης και της περίφραξης.
Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν εξειδικευμένες εργασίες στα 72 ταφικά μνημεία και στα 11 κανόνια, που είχαν υποστεί σημαντικές φθορές και αλλοιώσεις εξαιτίας του χρόνου και των περιβαλλοντικών συνθηκών, ενώ δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάταξη του περιβόλου του μνημείου του Μάρκου Μπότσαρη. Ο χώρος εκσυγχρονίστηκε αισθητικά και λειτουργικά με τη διαχείριση της βλάστησης και την αποκατάσταση της εσωτερικής κρήνης, ενώ η εμπειρία του επισκέπτη αναβαθμίστηκε ριζικά με την τοποθέτηση δίγλωσσων πινακίδων πληροφόρησης και της εφαρμογής συστήματος ακουστικής ξενάγησης μέσω QR-CODE. Το έργο, προϋπολογισμού 800.000 ευρώ, από πόρους του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος «Δυτική Ελλάδα» – ΕΣΠΑ 2021-2027, υλοποιήθηκε με αυτεπιστασία από τη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς και τις συναρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.
Ο Κήπος των Ηρώων, σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, αποτελεί τον χώρο ταφής των νεκρών στη διάρκεια της πολιορκίας, δεδομένου ότι το νεκροταφείο βρισκόταν εκτός των τειχών της πολιορκούμενης πόλης. Ήδη από το 1830 -και τη σταδιακή εκ νέου οίκηση και ανοικοδόμηση της πόλης- ο κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας αποφασίζει τη μετατροπή του χώρου στον Κήπο των Ηρώων, κάτι το οποίο δεν θα καταφέρει να πραγματώσει. Είχε προηγηθεί, πριν από έναν χρόνο, η συγκέντρωση των οστών των αγωνιστών σε έναν μεγάλο σωρό, πλησίον του ναού του Αγίου Νικολάου, με σκοπό τη μελλοντική ανέγερση του τύμβου.
Το 1838, στις 18 Οκτωβρίου, παρουσία των βασιλέων Όθωνος και Αμαλίας, θα πραγματοποιηθούν επίσημη επικήδεια πομπή για τη συμβολική μετακομιδή των λειψάνων και η καθαγίαση του χώρου. Το αρτισύστατο ελληνικό κράτος που αγωνίζεται να ανασυγκροτηθεί, μετά από σχεδόν δώδεκα χρόνια ένοπλων συγκρούσεων, δεν ξεχνά τους πεσόντες στον αγώνα για την ελευθερία, αποδίδοντας τη δέουσα τιμή. Στις δεκαετίες που θα ακολουθήσουν, ο Κήπος θα δενδροφυτευθεί και θα διαμορφωθεί, για να αναδειχθεί στο πιο έκτυπο σύμβολο μίας από τις ηρωικότερες σελίδες της Παλιγγενεσίας, αποτελώντας τον πυρήνα των τακτικών εκδηλώσεων και τη σιωπηλή ενσάρκωση της ιστορικής μνήμης.
Μετά τα εγκαίνια του πλήρους αποκατστημένου Κήπου των Ηρώων, η κ. Μενδώνη εγκαινίασε την ιστορική έκθεση «Μεσολόγγι 1826-2026: Με τα χρώματα του Ντελακρουά» στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο, στην οποία δεσπόζουσα θέση κατέχει ο εμβληματικός πίνακας του Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου». Ακολούθησε η εκδήλωση «Το Μεσολόγγι Τιμά τις Χώρες των Φιλελλήνων» στο Τρικούπειο Πολιτιστικό Κέντρο, με τιμώμενη χώρα τη Γαλλία, παρουσία της πρέσβειρας της Γαλλικής Δημοκρατίας στην Ελλάδα, Lourance Auer.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
