Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη κατά την επίσημη επίσκεψή της στο Μαυροβούνιο, είχε μακρά συνάντηση εργασίας με την Υπουργό Πολιτισμού και Μέσων Ενημέρωσης του Μαυροβουνίου Ταμάρα Βούγιοβιτς, προκειμένου να εξειδικεύσουν τα όσα είχαν συμφωνήσει, κατά την επίσκεψη της στην Αθήνα, τον περασμένο Ιούνιο. Παράλληλα, οι δύο Υπουργοί παρέστησαν και χαιρέτησαν στην έναρξη του σεμιναρίου συντήρησης το οποίο πραγματοποιείται από εμπειρογνώμονες του Ελληνικού Υπουργείου Πολιτισμού, στη Σχολή Καλών Τεχνών, του Μαυροβουνίου και είχε αποφασιστεί στη συνάντηση της Λίνας Μενδώνη και της Ταμάρα Βούγιοβιτς, στην Αθήνα.
Η Υπουργός Πολιτισμού του Μαυροβουνίου, κατά την έναρξη του σεμιναρίου -παρουσία στελεχών του Υπουργείου της, του Εθνικού Μουσείου και της Σχολής Καλών Τεχνών- καλωσορίζοντας την Ελληνίδα Υπουργό και το κλιμάκιο του Υπουργείου Πολιτισμού, στην αίθουσα εκδηλώσεων του Μουσείου, υπογράμμισε: «Οι σημερινοί μας φιλοξενούμενοι, έρχονται από την χώρα, η οποία μέσω των ειδικών και των επιστημονικών ερευνών και της διεθνούς συνεργασίας, συμβάλει στην προστασία όχι μόνον της δικής της πολιτισμικής κληρονομιάς, αλλά της ευρωπαϊκής και της παγκόσμιας. Αυτό είναι το παράδειγμα που θέλει να ακολουθήσει και το Μαυροβούνιο, μέσω των δικών του προγραμμάτων. Αυτός είναι ο λόγος που είμαστε μαζί εδώ σήμερα, για να επιβεβαιώσουμε ότι η συνεργασία με τους ελληνικούς θεσμούς σημαίνει την άμεση μεταφορά εμπειρίας και γνώσης και την προσέγγιση της βιώσιμης διαχείρισης των πολιτιστικών πόρων. Όταν μιλάμε για την Ελλάδα, μιλάμε για την χώρα, από τις σημαντικότερες στον κόσμο, για την πολιτισμική της κληρονομιά, χάρη στην πλούσια της ιστορία χιλιάδων ετών. Μιλάμε για τη χώρα με την βαθιά επιρροή στον ευρωπαϊκό και παγκόσμιο πολιτισμό. Στη διάρκεια της επίσκεψης μου στην Ελλάδα, επισφραγίστηκε με την Υπουργό Λίνα Μενδώνη η ενίσχυση της στρατηγικής συνεργασίας μας στον πολιτισμό, ειδικά στην προστασία των πολιτιστικών αγαθών και την θεσμική ανταλλαγή γνώσεων. Ήδη, έχουμε τα απτά αποτελέσματα».
Η Λίνα Μενδώνη, στον δικό της χαιρετισμό, δήλωσε ότι «η παρουσία μας, σήμερα, στο Τσετίνιε, την βασιλική και πολιτιστική πρωτεύουσα του Μαυροβουνίου, για τη διμερή μας συνεργασία και την έναρξη του σεμιναρίου συντήρησης, υποδηλώνει την ισχυρή βούληση της Ελλάδας -και του Υπουργείου Πολιτισμού- να υποστηρίξει την προσπάθεια του Υπουργείου Πολιτισμού του Μαυροβουνίου για ολοκληρωμένη προστασία της πολιτιστικής του κληρονομιάς, των αρχαιολογικών χώρων, των μνημείων, των Μουσείων του. Σήμερα, ξεκινά η υλοποίηση αυτών που συμφωνήσαμε με την Υπουργό Ταμάρα Βούγιοβιτς, στην Αθήνα, τον Ιούνιο. Η Ελλάδα έχει προηγμένη γνώση και εμπειρία στην ολιστική προστασία της πολιτιστικής της κληρονομιάς, ενώ διαθέτει διεθνώς το πληρέστερο, ίσως, ανάλογο θεσμικό πλαίσιο, και με χαρά θα μοιραστεί γνώσεις, εμπειρία και καλές πρακτικές, με το Μαυροβούνιο. Την Ελλάδα και το Μαυροβούνιο συνδέουν, εκτός από τους πολιτικούς, στενοί ιστορικοί και πολιτιστικοί δεσμοί. Η συνεργασία των δύο Υπουργείων Πολιτισμού και των πολιτιστικών οργανισμών των δύο χωρών είναι ακόμη πιο σημαντική, με δεδομένη την ενταξιακή προοπτική του Μαυροβουνίου στην ευρωπαϊκή οικογένεια».
Κλιμάκιο συντηρητών, υπό την Διευθύντρια Συντήρησης Αρχαίων και Νεώτερων Μνημείων Μαρία Μερτζάνη, θα παραμείνει στο Τσετίνιε, την παλαιά πρωτεύουσα της χώρας, επί μία βδομάδα, προκειμένου να διδάξει τεχνικές συντήρησης σε σπουδαστές του αρμόδιου πανεπιστημιακού τμήματος του Μαυροβουνίου, αλλά και για να προβεί σε μελέτες και εργασίες συντήρησης εικόνων, από κοινού με τους Μαυροβούνιους συναδέλφους τους. Ξεχωριστή θέση, μεταξύ των έργων που θα μελετηθούν, κατέχει η Παναγία της Μονής Φιλέρημου, που πήραν μαζί τους οι Ιππότες του Τάγματος Αγίου Ιωάννη, φεύγοντας από τη Ρόδο, μετά την κατάκτηση του νησιού από τον Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή. Μετά από μακρά περιπλάνηση και πολλές περιπέτειες κατέληξε στο Μαυροβούνιο. Η Λίνα Μενδώνη, κατά την επίσκεψή της στο Εθνικό Μουσείο του Μαυροβουνίου, στο Τσετίνιε, όπου και εκτίθεται, δήλωσε: «Η εικόνα της Παναγίας Φιλερήμου αποτελεί ισχυρό σύμβολο της φιλίας μεταξύ των δύο λαών μας, συμβολίζοντας και την ισχυρή πολιτιστική συνεργασία των δύο χωρών, που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη».
Οι δύο Υπουργοί αποφάσισαν την υπογραφή διμερούς συμφωνίας, για την πρακτική άσκηση φοιτητών ή νέων επαγγελματιών, σε θέματα συντήρησης, στην Ελλάδα. Επίσης, η Λίνα Μενδώνη και η Ταμάρα Βούγιοβιτς συμφώνησαν στη διενέργεια κοινών αρχαιολογικών προγραμμάτων και στη συνεργασία στον τομέα των εναλίων αρχαιοτήτων σε συγκεκριμένες περιοχές του Μαυροβουνίου. Επίκειται η υπογραφή συμφωνίας για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης των αρχαιοτήτων και των πολιτιστικών αγαθών, γενικότερα. Η Ταμάρα Βούγιοβιτς εξέφρασε την πλήρη υποστήριξή της χώρας της στο ελληνικό αίτημα για την οριστική επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα και στο Μουσείο της Ακρόπολης.
Συμφωνήθηκε, επίσης, το Υπουργείο Πολιτισμού της Ελλάδας να παρέχει την υποστήριξή του στο Υπουργείο Πολιτισμού και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Μαυροβουνίου, κατά την διαδικασία της αναθεώρησης του θεσμικού του πλαισίου για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, δεδομένου ότι ο ελληνικός αρχαιολογικός νόμος, είναι από πληρέστερους, διεθνώς. Η Ταμάρα Βούγιοβιτς υπογράμμισε πως «η ελληνική εμπειρία είναι πολύτιμη στο Μαυροβούνιο, για την προστασία και την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων από τον υπερτουρισμό και την ασύμμετρη ανάπτυξη, όπως η παλιά πόλη του Κότορ, η οποία έχει ενταχθεί στο Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, και στην οποία η Λίνα Μενδώνη, συνοδευόμενη από την ομόλογό της, ξεναγήθηκε από τον Δήμαρχο Βλάντιμιρ Γιόκιτς. Ομοίως, ξεναγήθηκε στις ανασκαφές στην ελληνιστική και ρωμαϊκή πόλη Ρίσαν (Ρύζον), γνωστό αρχαιολογικό χώρο για τα ψηφιδωτά της. Εκτός από τον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς, οι δύο Υπουργοί υπογράμμισαν τις δυνατότητες συνεργασίας στον σύγχρονο πολιτισμό, όπως το θέατρο, ο κινηματογράφος και η μουσική. Η Λίνα Μενδώνη κάλεσε τους επικεφαλής των κρατικών καλλιτεχνικών οργανισμών του Μαυροβουνίου να επισκεφθούν την Ελλάδα, ώστε να συνομιλήσουν με τους Έλληνες ομόλογούς τους.
H Λίνα Μενδώνη, συνοδευόμενη από την Ταμάρα Βούγιοβιτς, επισκέφθηκε την πόλη Νίκσιτς, η οποία έχει αναδειχθεί ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης, για το 2030. Στη σύσκεψη εργασίας, την οποία οργάνωσε ο Δήμαρχος Μάρκο Κοβάσεβιτς, η Υπουργός Πολιτισμού προσκάλεσε τους αρμόδιους για την διοργάνωση του 2030, να επισκεφθούν την Ελευσίνα και να συνεργαστούν με τον οικείο Δήμο και τους αρμόδιους της Εταιρείας, Eleusis 2023. Τέλος, οι δύο Υπουργοί επισκέφθηκαν το ιστορικό Μοναστήρι του Τσετίνιε (15ος αι.), όπου τις υποδέχθηκε ο Ηγούμενος της Μονής Επίσκοπος Διόκλειας Παΐσιος.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, σε όλη την διάρκεια της επίσημης επίσκεψης της στο Μαυροβούνιο, συνοδευόταν από τον Πρέσβη της Ελλάδος στην Ποντγκόριτσα Δημήτρη Γιολδάση και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ.
