H διασφάλιση ελεύθερης και ανεξάρτητης πολιτιστικής ζωής καθώς και η πρόσβαση σε ελεύθερα, ανθεκτικά και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης είναι ανάμεσα στις 7 θεμελιώδεις δεσμεύσεις έναντι των Ευρωπαίων πολιτών της Κοινής Διακήρυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Αναγκαίο Ρόλο του Πολιτισμού και των Μέσων Ενημέρωσης ως θεματοφυλάκων των Ευρωπαϊκών Δημοκρατιών που συνυπέγραψαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.
Την Κοινή Διακήρυξη επεξεργάστηκε η Δανική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και υιοθετήθηκε στις 4 Νοεμβρίου στην Κοπεγχάγη, από το Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Πολιτισμού και Μέσων Ενημέρωσης της ΕΕ, με την Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης να εκπροσωπείται από τον Γενικό Γραμματέα, Δημήτρη Κιρμικίρογλου.
Στο κείμενο της Διακήρυξης, για πρώτη φορά, η προστασία και ανάδειξη του ευρωπαϊκού πολιτισμού και της πολιτιστικής κληρονομιάς -υλικής, άυλης και ψηφιακής- που συνδέουν τις ευρωπαϊκές κοινωνίες μεταξύ τους και με την κοινή ιστορία τους, αναγνωρίζεται ως αναπόσπαστος πυλώνας της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφαλείας.
Υπογραμμίζεται μεταξύ άλλων ότι σε μια εποχή, όπου η παραπληροφόρηση, η ξένη επιρροή και η ψηφιακή χειραγώγηση απειλούν τους δημοκρατικούς θεσμούς, η πολιτιστική κληρονομιά και τα ανεξάρτητα μέσα ως η πλέον αξιόπιστη πηγή πληροφόρησης, αποτελούν κρίσιμους θεματοφύλακες της δημοκρατίας.
Η Διακήρυξη αναγνωρίζει τις πρωτόγνωρες προκλήσεις που θέτει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην παραγωγή και διάδοση του πολιτιστικού και πληροφοριακού περιεχομένου. Η δυσκολία διάκρισης από την Τεχνητή Νοημοσύνη ανάμεσα στο αυθεντικό και το παραγόμενο περιεχόμενο, δημιουργεί ερωτήματα αξιοπιστίας και θεμελιώδεις αμφιβολίες για την αυθεντικότητα, την προέλευση και τη λογοδοσία. Η προστασία της ακεραιότητας της πολιτιστικής έκφρασης και των προσωπικών χαρακτηριστικών των πολιτών χαρακτηρίζεται θεμελιώδης.
Στο πλαίσιο της Διακήρυξης οι εταίροι υιοθέτησαν επτά θεμελιώδεις δεσμεύσεις έναντι των Ευρωπαίων πολιτών και συγκεκριμένα:
• Τη διασφάλιση ελεύθερης και ανεξάρτητης πολιτιστικής ζωής.
• Την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς σε όφελος των σύγχρονων και των μελλοντικών γενεών.
• Τη διασφάλιση πρόσβασης σε αξιόπιστη πληροφόρηση απαλλαγμένη από ξένες επιρροές.
• Την πρόσβαση σε ελεύθερα, ανθεκτικά και ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης.
• Τη δυνατότητα συμμετοχής στον δημόσιο διάλογο και τις δημοκρατικές συζητήσεις.
• Την πρόσβαση -ιδιαίτερα των παιδιών- σε ευρωπαϊκό περιεχόμενο, ελεύθερο και πολυποίκιλο.
• Την προστασία από ψηφιακές αναπαραγωγές προσωπικών χαρακτηριστικών χωρίς συναίνεση.
