Ένα από τα πιο σημαντικά κανονιστικά κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η αναθεωρημένη έκδοση της Ευρωπαϊκής Χάρτας για την Ισότητα των Φύλων στις Τοπικές Κοινωνίες, υπεγράφη από τον Περιφερειάρχη Αττικής Νίκο Χαρδαλιά στο πλαίσιο ειδικής εκδήλωσης που διοργανώθηκε στο Ωδείο Αθηνών.
«Η σημερινή στιγμή δεν είναι τυπική. Είναι μια συνειδητή πολιτική και ανθρώπινη επιλογή. Η ισότητα των φύλων δεν είναι ‘γυναικείο ζήτημα’. Είναι ζήτημα δημοκρατίας, κοινωνικής συνοχής, βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης. Γιατί, μια κοινωνία που αφήνει ανεκμετάλλευτο το δυναμικό του μισού της πληθυσμού, δεν μπορεί να προχωρήσει μπροστά» τόνισε στον χαιρετισμό του ο Περιφερειάρχης Αττικής, αναλύοντας τη βαρύνουσα σημασία της ενσωμάτωσης των αρχών της Χάρτας στις κεντρικές και τοπικές πολιτικές.
Όπως επεσήμανε ο κ. Χαρδαλιάς, στην Περιφέρεια Αττικής η ισότητα εφαρμόζεται στην πράξη, κυρίως με την ισότιμη τοποθέτηση γυναικών σε θέσεις ευθύνης στον διοικητικό μηχανισμό. «Δεν είναι τυχαίο ότι η Αττική καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά γυναικείας εκπροσώπησης στην Τοπική Αυτοδιοίκηση σε πανελλαδικό επίπεδο» υπογράμμισε, ενώ αναφέρθηκε στην επανασυγκρότηση της Περιφερειακής Επιτροπής Ισότητας των Φύλων μετά από αρκετά χρόνια αδράνειας. Ιδιαίτερη ήταν η αναφορά του κ. Χαρδαλιά στην κατάρτιση του Περιφερειακού Σχεδίου Δράσης για την Ισότητα των Φύλων, το οποίο στοχεύει στην καταπολέμηση της έμφυλης βίας, την άρση των αρνητικών στερεοτύπων και την ενδυνάμωση των γυναικών στην αγορά και την κοινωνία.
«Η ισότητα δεν είναι μόνο θέμα αριθμών. Είναι θέμα κουλτούρας. Η Αττική, η πρωτεύουσα Περιφέρεια της χώρας, μπορεί και πρέπει να δώσει το παράδειγμα. Σήμερα κάνουμε ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση. Και δεσμευόμαστε ότι δεν θα είναι το τελευταίο» κατέληξε ο κ. Χαρδαλιάς.
Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, η Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Έλενα Ράπτη τόνισε: «Σήμερα κάνουμε ένα ουσιαστικό βήμα για την ισότητα των φύλων. Η υπογραφή της Αναθεωρημένης Ευρωπαϊκής Χάρτας για την Ισότητα των Φύλων από την Περιφέρεια Αττικής και τους Δήμους της, αποτελεί μια ξεκάθαρη πολιτική δέσμευση να φέρουμε την ισότητα πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών, μέσα από σύγχρονες πολιτικές και δράσεις σε τοπικό επίπεδο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τοπική Αυτοδιοίκηση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση αυτής της δέσμευσης, ενισχύοντας τη συμμετοχή και τη συμπερίληψη στην τοπική κοινωνία. Με συνεργασία κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με συνέργειες και συλλογική ευθύνη, μπορούμε να διαμορφώσουμε πολιτικές με ουσιαστικό κοινωνικό αποτύπωμα και να χτίσουμε μια κοινωνία ίσων ευκαιριών, που δεν αφήνει κανέναν πίσω».
Ως «έμπρακτη δέσμευση της Περιφέρειας Αττικής στις θεμελιώδεις αξίες της ισότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων» χαρακτήρισε την υπογραφή της Χάρτας η Γενική Γραμματέας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Κατερίνα Πατσογιάννη τονίζοντας ότι μέσα από αυτήν προωθείται η εφαρμογή πολιτικών που ενσωματώνουν την οπτική του φύλου σε κάθε επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, ως ουσιαστική προϋπόθεση κοινωνικής συνοχής. «Η υπογραφή της Χάρτας από την Περιφέρεια Αττικής αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μιλάμε για τη μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας. Η σημερινή πρωτοβουλία στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα πολιτικής βούλησης: ότι η ισότητα των φύλων αποτελεί βασική προτεραιότητα και όχι απλά μία δράση» επεσήμανε η κυρία Πατσογιάννη.
«Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι, ως φορείς τοπικής διακυβέρνησης, οφείλουν να συμβάλλουν σημαντικά στη δημιουργία μιας δημοκρατικής και ανοιχτής κοινωνίας» υπογράμμισε η Αναπληρώτρια Περιφερειάρχης και Πρόεδρος της Περιφερειακής Επιτροπής Ισότητας Χριστίνα Κεφαλογιάννη, παρουσιάζοντας το Σχέδιο Δράσης για την Ένταξη της Ισότητας των Φύλων, το οποίο καταρτίζει η Επιτροπή.
Η κυρία Κεφαλογιάννη αναφέρθηκε στην αναγκαιότητα ανάπτυξης υγιών προτύπων, από την πυρηνική οικογένεια μέχρι και τις τοπικές κοινωνίες, όσον αφορά στους έμφυλους ρόλους, προκειμένου να εμπεδωθεί η κουλτούρα της ισότητας των δύο φύλων στην ιδιωτική και δημόσια σφαίρα. Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Η ισότητα των φύλων ξεκινάει από την αναγνώριση των διαφορών στις ζωές των ανδρών και των γυναικών και προϋποθέτει την καθιέρωση μιας ισορροπημένης κατανομής των ευθυνών μεταξύ τους, με την αποδοχή και την αναγνώριση ότι η ισότιμη και αρμονική συνύπαρξη βασίζεται στον σεβασμό στη διαφορετικότητα».
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η Υπεύθυνη Ευρωπαϊκών Έργων της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) Έλλη Χριστούλα, παρουσίασε τη Χάρτα και ευρήματα από έρευνες ως προς την εφαρμογή της σε πανελλαδικό επίπεδο, ενώ η Πρόεδρος του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας (ΚΕΘΙ) Δρ Ελένη Ζενάκου και η ψυχολόγος – εμπειρογνώμων του οργανισμού Ειρήνη Μάρη αναφέρθηκαν στις μεθόδους και τα διαθέσιμα εργαλεία για τη σύνταξη των τοπικών Σχεδίων Δράσης Ισότητας στη χώρα. Το «παρών» έδωσαν επίσης ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής Γιώργος Ζαφειρόπουλος και ο Πρόεδρος της ΕΕΤΑΑ Δημήτρης Μαυρίδης.
Το αναθεωρημένο κείμενο της Χάρτας θα αποσταλεί στους Δημάρχους της Αττικής, προκειμένου να το προσυπογράψουν και αυτοί με τη σειρά τους, ώστε να καταρτίσουν τα σχετικά σχέδια δράσης.
Κομβικός ο ρόλος της Αυτοδιοίκησης στην κατάρτιση αποτελεσματικών πολιτικών ισότητας
Η Ευρωπαϊκή Χάρτα για την Ισότητα των Φύλων (Τhe European Charter for Equality of Women and Men in Local Life) συντάχθηκε από το Συμβούλιο Δήμων και Περιφερειών της Ευρώπης (CEMR) το 2006, ενώ η Περιφέρεια Αττικής υπέγραψε το αρχικό κείμενο το 2011.
Βασική αρχή της Χάρτας είναι η αντιμετώπιση της ισότητας των φύλων ως θεμελιώδες δικαίωμα και πυλώνα δημοκρατίας, με στόχο την ισόρροπη συμμετοχή ανδρών και γυναικών στη λήψη αποφάσεων και την εξάλειψη των έμφυλων στερεοτύπων. Σε αυτό το πλαίσιο, η διάσταση του φύλου πρέπει να ενσωματώνεται σε όλες τις πολιτικές και δραστηριότητες των τοπικών αρχών, μέσα από την κατάρτιση των ανάλογων σχεδίων δράσης και τη διάθεση πόρων για την εφαρμογή τους. Η Χάρτα καλύπτει ένα ευρύ φάσμα πολιτικών, που αφορά στην ισότιμη πρόσβαση στην αγορά εργασίας, την εκπαίδευση, τις υπηρεσίες δημόσιας διοίκησης, την υγεία, τη στέγαση, την κοινωνική ενσωμάτωση, τον πολιτισμό και αθλητισμό κ.α.
Το κείμενο της Χάρτας αναθεωρήθηκε τον Δεκέμβριο του 2022 με την υποστήριξη του προγράμματος «Πολίτες, Ισότητα, Δικαιώματα και Αξίες» της Ευρωπαϊκής Ένωσης και υιοθετήθηκε από την Επιτροπή Πολιτικής του CEMR. Ο στόχος της αναθεώρησης είναι να παρέχει διευρυμένες κατευθυντήριες γραμμές στις τοπικές και περιφερειακές αρχές σε όλη την Ευρώπη για την προώθηση της ισότητας των φύλων, με έμφαση στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων που παρουσιάζονται στο εξελισσόμενο κοινωνικό πλαίσιο.
Ειδικότερα, έχουν προστεθεί άρθρα που προβλέπουν:
– Σύνδεση της ισότητας των φύλων με οικολογικές και κοινωνικές πολιτικές αειφόρου ανάπτυξης
– Αναγνώριση των νέων μορφών κινδύνων για γυναίκες στην ψηφιακή ζωή και της ανάγκης για προστασία από διαδικτυακή βία
– Αντιμετώπιση της στοχοποίησης και κακοποίησης γυναικών σε δημόσιο και πολιτικό πλαίσιο.
– Προώθηση της ουσιαστικής ισότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις πολλαπλές και αλληλεπιδρούσες κοινωνικές διακρίσεις.
– Ενδυνάμωση και συμμετοχή γυναικών από διαφορετικές κοινωνικές ομάδες στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων.
