Η σημασία της Πολιτικής Συνοχής ως ακρογωνιαίου λίθου της δίκαιης ανάπτυξης, της καινοτομίας και της κοινωνικής συνοχής στην Ευρώπη αποτελεί τον κεντρικό άξονα του κοινού άρθρου γνώμης που συνυπογράφουν η Πρόεδρος της Πολιτικής ομάδας του ΕΛΚ στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (EPP CoR), Sari Rautio, και ο Α’ Αντιπρόεδρος, Περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς.
Το άρθρο δημοσιεύεται στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής διαβούλευσης για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) και ενόψει της ερχόμενης, κρίσιμης Ολομέλειας της Επιτροπής Περιφερειών στις Βρυξέλλες, με την πολιτική ομάδα του ΕΛΚ – τη μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών – να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση των συζητήσεων.
Οι δύο επικεφαλής του EPP CoR τονίζουν ότι η Πολιτική Συνοχής δεν είναι μόνο μία γραφειοκρατική διαδικασία χρηματοδότησης, αλλά αποτελεί ουσιαστικά τον τρόπο, με τον οποίο η Ευρώπη γίνεται απτή στην καθημερινότητα των πολιτών.
Παραδείγματα από την Αττική – Η Ευρώπη που αλλάζει ζωές στην πράξη
Μάλιστα, σε αυτό το πλαίσιο αναφέρονται ως τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα, δύο κομβικά έργα που υλοποιούνται από την Περιφέρεια Αττικής με ευρωπαϊκούς πόρους:
• Το Μητροπολιτικό Πάρκο «ΑΕΝΑΟΝ» στον Φαληρικό Όρμο, ένα έργο 370 εκατ. ευρώ που θα μεταμορφώσει 74 εκτάρια παράκτιας γης σε ένα μοναδικό πράσινο, πολιτιστικό και περιβαλλοντικό ορόσημο μέχρι το 2028.
• Η αναβάθμιση του «υπερ-υπολογιστή» της Αττικής, που ενισχύει την καινοτομία, στηρίζει τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, επιταχύνει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και αναβαθμίζει τον ρόλο της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό οικοσύστημα νέων τεχνολογιών.
Όπως σημειώνεται στο άρθρο, «οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν είναι γραμμές σε έναν προϋπολογισμό, αλλά επενδύσεις γενεών στην ποιότητα ζωής».
Κεντρικός ο ρόλος των Περιφερειών – Αποκέντρωση και αποτελεσματικότητα
Ο Νίκος Χαρδαλιάς και η Sari Rautio υπογραμμίζουν ότι η επιτυχία των επενδύσεων στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής της Ε.Ε. εξαρτάται από :
• την ενίσχυση της αποκεντρωμένης διακυβέρνησης,
• την ουσιαστική συμμετοχή των Περιφερειών στις επιτροπές παρακολούθησης,
• τη βελτίωση των εργαλείων περιφερειακού ελέγχου στα Εθνικά Σχέδια Μεταρρυθμίσεων.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν: «Όταν οι περιφέρειες έχουν ουσιαστικό ρόλο στον σχεδιασμό και στην παρακολούθηση των προγραμμάτων, η απορρόφηση αυξάνεται και οι επενδύσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών».
Παράλληλα, τονίζουν ότι οι Τοπικές και Περιφερειακές Αρχές πρέπει να έχουν ενεργό και ουσιαστικό ρόλο στη χάραξη των κεντρικών πολιτικών για τη συνοχή και την περιφερειακή ανάπτυξη, ώστε να διασφαλίζεται η ποιότητα και η αποτελεσματικότητα των δαπανών.
Πολιτική Συνοχής – Ακρογωνιαίος λίθος της δίκαιης ανάπτυξης
Στο άρθρο υπενθυμίζονται οι «χρυσές αρχές» της Πολιτικής Συνοχής: κοινή διαχείριση, πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, εταιρική σχέση, εδαφική στόχευση.
Οι δύο επικεφαλής του EPP CoR επισημαίνουν ότι το νέο ΠΔΠ πρέπει:
• να διατηρήσει αυτόνομο και σταθερό προϋπολογισμό για την Πολιτική Συνοχής,
• να μειώσει το διοικητικό βάρος για τις τοπικές αρχές,
• να διασφαλίσει δίκαιη μεταχείριση όλων των περιφερειών,
• να ενισχύσει τη συμπληρωματικότητα συνοχής και ανταγωνιστικότητας.
Προκλήσεις στο νέο ΠΔΠ – «Θετικά βήματα, αλλά όχι αρκετά»
Οι Χαρδαλιάς και Rautio χαιρετίζουν τις βελτιώσεις που περιλαμβάνει η αναθεωρημένη πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως:
• τη νέα απαίτηση για τεκμηρίωση του αντίκτυπου στη συνοχή,
• τη δέσμευση για ενίσχυση της αγροτικής ανάπτυξης και της αλιείας.
Ωστόσο, τονίζουν ότι η πρόταση δεν εξασφαλίζει ακόμα δεσμευμένο προϋπολογισμό για όλες τις κατηγορίες περιφερειών ούτε επαρκή εγγύηση ότι η Πολιτική Συνοχής θα παραμείνει αυτόνομο χρηματοδοτικό μέσο».
Μια κρίσιμη στιγμή για την Ευρώπη – Η παρέμβαση του EPP CoR
Τον Δεκέμβριο, η πολιτική ομάδα του EPP CoR θα παρουσιάσει τη γνωμοδότησή της στην επιτροπή COTER, επιβεβαιώνοντας ότι η Πολιτική Συνοχής πρέπει να παραμείνει «η μακροπρόθεσμη επένδυση της Ευρώπης στην ισόρροπη ανάπτυξη, την καινοτομία και τη δημοκρατική σταθερότητα».
«Δεσμευόμαστε να συνεργαστούμε στενά με όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα στις διαπραγματεύσεις που μόλις ξεκινούν. Η Ευρώπη χρειάζεται ισχυρή Πολιτική Συνοχής για να πετύχει τους κεντρικούς στόχους της: ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ενδυνάμωση της άμυνας και μια δίκαιη μετάβαση για όλους», καταλήγουν στο κοινό τους άρθρο ο Νίκος Χαρδαλιάς και η Sari Rautio.
