«Η αλληλογραφία της Μαίρης Νίσμπετ, συζύγου του Τόμας Μπρους, λόρδου του Έλγιν με τη μητέρα και τον σύζυγό της είναι ένα κομμάτι όπου η μικροϊστορία αναπτύσσεται, διευρύνεται και γίνεται μακροϊστορία που εγγίζει και διαπερνά την ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, την πολιτιστική μας κληρονομιά, την ίδια την ταυτότητά μας. Πρόκειται για μια ιστορία αλήθειας, όπου η λέξη α-λήθεια είναι το άλφα στερητικό της λήθης. Για μια ιστορία αρπαγής της ίδιας της ομορφιάς ενός μνημείου παγκόσμιας κληρονομιάς, που πέραν της υλικότητάς του εμπεριέχει νοήματα υψηλά για την ιστορία των Ιδεών όλης της Ανθρωπότητας», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης χτες βράδυ από το Μουσείο όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη προβολή του δραματοποιημένου ντοκιμαντέρ της Μιμής Ντενίση με τίτλο «Η γυναίκα πίσω από τον Έλγιν». Το φιλμ, μια συμπαραγωγή της ΕΡΤ, σε σενάριο και παρουσίαση της Μιμής Ντενίση και σκηνοθεσία της Κατερίνας Ευαγγελάκου, φωτίζει άγνωστες πτυχές της κλοπής των Γλυπτών του Παρθενώνα μέσα από τις επιστολές της Μαίρης Νίσμπετ, συζύγου του λόρδου Έλγιν.
«Η επιλογή του τρόπου διήγησης και παρουσίασης κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Και εξηγούμαι. Όσες επιστημονικές διαλέξεις, προσεγγίσεις και βιβλία κι αν γράψει κανείς για το θέμα της αρπαγής και όσα ορθά επιχειρήματα κι αν χρησιμοποιήσει για την επιστροφή και επανένωση των γλυπτών στο σώμα του Παρθενώνα από το οποίο αποσπάστηκαν, πριονίστηκαν και στη συνέχεια ταλαιπωρήθηκαν, το ευρύτερο κοινό σε όλη την υφήλιο, δεν θα μπορούσε ποτέ να κρατήσει μέσα του ουσία και λεπτομέρειες με την ενάργεια και τη δύναμη, που μπορεί να το πράξει η δημιουργία της εικόνας και του λόγου, αγαστά συνταιριασμένων σε ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, όπως το σημερινό, όπου η ιστορικότητα του τότε και η σύγχρονη ματιά των επιχειρημάτων του σήμερα, όχι μόνον από Έλληνες αλλά και ξένους ειδικούς, δημιουργούν μιαν ατμόσφαιρα που αποτυπώνεται ανεξίτηλα στο μυαλό και την καρδιά των ανθρώπων σε όλα τα μήκη και πλάτη, όπου η ταινία αυτή πρόκειται να προβληθεί. Η ταινία αυτή είναι μια πράξη. Μια πράξη αποκατάστασης της αδικίας, μια πράξη αποκαταστατικής Δικαιοσύνης (Restorative Justice)», τόνισε ο καθηγητής.
«Ο Παρθενώνας δεν είναι ένα σύνολο από κομμάτια που μπορούν να αφαιρεθούν και να διασκορπιστούν, αλλά ένα ενιαίο έργο τέχνης, ένα σώμα που πρέπει να αποκατασταθεί», δήλωσε κατά τον χαιρετισμό του ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας. Ο πρόεδρος υπογράμμισε ότι «αυτή ακριβώς είναι και η βάση του διαρκούς αιτήματος της ελληνικής πολιτείας για επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα, για την επιστροφή των κλεμμένων αρχαιοτήτων που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο» και πρόσθεσε ότι είναι ένας διαχρονικός εθνικός αγώνας, στον οποίο συμβάλλει και το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ, για το οποίο συνεχάρη την Μιμή Ντενίση για την ιδέα και το σενάριο, την Κατερίνα Ευαγγελάκου για τη σκηνοθεσία και όλους τους συντελεστές για την καλή προσπάθεια.
«Το docudrama είναι κάτι που δεν το συνεχίζουμε στην Ελλάδα, το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ. Γιατί είναι ένα είδος πάρα πολύ σύνθετο, πάρα πολύ δύσκολο. Δηλαδή, πρέπει να δημιουργήσεις μία ταινία με ηθοποιούς, σκηνικά, χώρους, για να αφηγηθείς τη ζωή κάποιου, στη συγκεκριμένη περίπτωση το κακούργημα του Έλγιν, και παράλληλα πρέπει να έχεις τους ειδικούς που θα αναλύσουν αυτά που λες μέσα στο φιλμ. Αυτό, λοιπόν, το καθιστά, εκτός από πολύ δύσκολο, που απαιτεί πολλούς ανθρώπους να συνεργαστούν, και ιδιαίτερα πολυδάπανο», ανέφερε η Μιμή Ντενίση, που ευχαρίστησε μεταξύ πολλών άλλων την παραγωγό της Έλενα Χατζηαλεξάνδρου, τη σκηνοθέτιδα Κατερίνα Ευαγγελάκου και κυρίως τον γενικό διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης, «που αν δεν υπήρχε η στήριξη και η παρουσία του στο ντοκιμαντέρ δεν θα είχε ούτε το ίδιο κύρος ούτε την ίδια αξία». «Αυτά που ερεύνησα εγώ και που υπάρχουν μέσα στο docudrama εκείνος τα αναλύει με τον μοναδικό του τρόπο και κάνει και τον πιο αμαθή να συνειδητοποιήσει πόσο βάρβαρο και άδικο ήταν αυτό που έγινε εις βάρος της Ελλάδας», τόνισε η Μ. Ντενίση, η οποία αναφέρθηκε και στην τεράστια συμβολή όσων συμμετείχαν στο ντοκιμαντέρ (όπως η αρχαιολόγος Έλενα Κόρκα και η ιστορικός Μαρία Ευθυμίου), μεταξύ των οποίων και προσωπικότητες από την Αγγλία, όπως οι Lord Simon Woolley (Μέλος της Βουλής των Λόρδων και ακτιβιστής), Stephen Fry (ηθοποιός, συγγραφέας, τηλεπαρουσιαστής), Martin Sherman (δραματουργός, σεναριογράφος), Victoria Hislop, (συγγραφέας), Kevin Featherstone (καθηγητής Σύγχρονων Ελληνικών Σπουδών και Ευρωπαϊκής Πολιτικής και κάτοχος της Έδρας Ελευθέριος Βενιζέλος στο London School of Economics and Political Science), καθώς και η Τουρκάλα αρχαιολόγος Zeynep Boz (εκπρόσωπος της Τουρκίας στη Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσης – ICPRCP).
«Έχουμε πολύ μεγάλους υπερασπιστές της Ελλάδας που στη διάρκεια του docudrama είναι πολύ πιο “επιθετικοί” από ό,τι ο κ. Σταμπολίδης ή εγώ που κρατήσαμε μια ήρεμη στάση», τόνισε η Μιμή Ντενίση. Και κατέληξε: «Απαιτούσε τόλμη να γίνει αυτό αλλά είμαι κόρη μιας τολμηρής μητέρας και τα τελευταία πολλά χρόνια είχα ένα μεγάλο στήριγμα. Μια γυναίκα πολύ τολμηρή που πάντα με στήριζε και που ήθελε να το τελειώσω για να παρουσιαστεί. Αυτή η γυναίκα πιστεύω ότι απόψε ίπταται κάπου εδώ μέσα και θα είναι πολύ χαρούμενη. Είναι η Ελένη Αρβελέρ και θέλω να της το αφιερώσω».
Το ντοκιμαντέρ βασίζεται σε επιστολές της Λαίδης Έλγιν που δημοσιεύθηκαν το 1926 από απόγονο της οικογένειας και θεωρούνται ιδιαίτερα αποκαλυπτικές για το πώς μεταφέρθηκαν τα Γλυπτά αλλά και για το αρχικό σχέδιο να αποτελέσουν ιδιωτική συλλογή. Το βιβλίο ανακάλυψε η Μιμή Ντενίση και αποφάσισε να το εισάγει στον δημόσιο διάλογο με ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ, στο οποίο παίζουν οι ηθοποιοί Λευτέρης Ζαμπετάκης, Μαρία Εγγλεζάκη, Μιχάλης Μαρίνος, Δημήτρης Κουρούμπαλης, Νέιθαν Τομας, Ντάνκαν Σκίνερ, Μανώλης Γεραπετρίτης κ.ά.
