Η κεραυνοβόλα ανατροπή του Προέδρου Μπασάρ αλ-Άσαντ άφησε τους Σύρους, τις γειτονικές χώρες και τις παγκόσμιες δυνάμεις σε κατάσταση ανησυχίας, καθώς η συμμαχία των ανταρτών έκανε τα πρώτα της βήματα για τη μετάβαση σε νέα κυβέρνηση.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ συνεδρίασε κεκλεισμένων των θυρών αργά τη Δευτέρα, με διπλωμάτες να δηλώνουν ότι είναι ακόμα σοκαρισμένοι από το πόσο γρήγορα εξελίχθηκε η ανατροπή του Άσαντ μέσα σε 12 ημέρες, μετά από έναν εμφύλιο πόλεμο 13 ετών που παρέμενε για χρόνια σε αδιέξοδο.
“Όλοι πιάστηκαν απροετοίμαστοι, όλοι, συμπεριλαμβανομένων των μελών του Συμβουλίου. Έτσι, πρέπει να περιμένουμε, να παρατηρήσουμε … και να αξιολογήσουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση,” δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Ρώσος Πρέσβης στα Ηνωμένα Έθνη, Βασίλι Νεμπένζια, μετά τη συνεδρίαση.
Η Ρωσία είχε παίξει σημαντικό ρόλο στη στήριξη της κυβέρνησης του Άσαντ και στην καταπολέμηση των ανταρτών. Ο Σύρος ηγέτης εγκατέλειψε τη Δαμασκό για τη Μόσχα την Κυριακή, τερματίζοντας περισσότερα από 50 χρόνια σκληρής διακυβέρνησης από την οικογένειά του.
Με τη κατάσταση στη Δαμασκό να παραμένει εορταστική, ο πρωθυπουργός του Άσαντ, Μοχάμεντ Τζαλάλι, συμφώνησε τη Δευτέρα να παραδώσει την εξουσία στη “Κυβέρνηση Σωτηρίας” που ηγείται από τους αντάρτες, μια διοίκηση που έχει τη βάση της σε εδάφη υπό τον έλεγχο των ανταρτών στη βορειοδυτική Συρία.
Ο κύριος διοικητής των ανταρτών, Άχμαντ αλ-Σαράα, γνωστός ως Αμπού Μοχάμεντ αλ-Γκολάνι, συναντήθηκε με τον Τζαλάλι και τον αντιπρόεδρο Φεϊσάλ Μεκντάντ για να συζητήσουν τη μεταβατική κυβέρνηση, ανέφερε πηγή με γνώση των συνομιλιών στο πρακτορείο Reuters. Ο Τζαλάλι δήλωσε ότι η διαδικασία της παράδοσης της εξουσίας μπορεί να διαρκέσει μέρες.
Το τηλεοπτικό δίκτυο Al Jazeera μετέδωσε ότι η μεταβατική αρχή θα ηγηθεί από τον Μοχάμεντ αλ-Μπασίρ, ο οποίος ήταν επικεφαλής της Κυβέρνησης Σωτηρίας.
Η ταχύτατη προέλαση της συμμαχίας των πολιτοφυλακών υπό την ηγεσία της Χαγιάτ Ταχρίρ αλ-Σαμ (HTS), πρώην παρακλάδι της αλ-Κάιντα, αποτέλεσε κομβικό σημείο για τη Μέση Ανατολή.
Ο εμφύλιος πόλεμος που ξεκίνησε το 2011 άφησε πίσω του εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, προκάλεσε μια από τις μεγαλύτερες προσφυγικές κρίσεις της σύγχρονης εποχής, και κατέστρεψε πόλεις, ερήμωσε αγροτικές περιοχές και αποδυνάμωσε την οικονομία λόγω των παγκόσμιων κυρώσεων.
Ωστόσο, η συμμαχία των ανταρτών δεν έχει επικοινωνήσει σχέδια για το μέλλον της Συρίας, και δεν υπάρχει κάποιο πρότυπο για μια τέτοια μετάβαση στην ταραγμένη περιοχή.
Οι τιμές του πετρελαίου αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 1% τη Δευτέρα, εν μέρει λόγω ανησυχιών ότι η αστάθεια στη Συρία, αν και όχι σημαντικός παραγωγός πετρελαίου, θα μπορούσε να αυξήσει τις περιφερειακές εντάσεις, ανέφεραν αναλυτές.
“Αυτή είναι μια απίστευτη στιγμή για τον συριακό λαό,” δήλωσε ο Αναπληρωτής Πρέσβης των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, Ρόμπερτ Γουντ, από τη Νέα Υόρκη. “Τώρα επικεντρωνόμαστε πραγματικά στο να δούμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Μπορεί να υπάρξει μια κυβερνητική αρχή στη Συρία που να σέβεται τα δικαιώματα και την αξιοπρέπεια του συριακού πληθυσμού;”
Οι ΗΠΑ αναζητούν τρόπους να συνεργαστούν με τις συριακές αντάρτικες ομάδες και έρχονται σε επαφή με εταίρους στην περιοχή, όπως η Τουρκία, για να ξεκινήσουν ανεπίσημη διπλωματία, ανακοίνωσε η Ουάσιγκτον.
Διπλωμάτες του Κατάρ συνομίλησαν με την HTS τη Δευτέρα, ανέφερε αξιωματούχος ενημερωμένος για τις εξελίξεις, καθώς τα περιφερειακά κράτη σπεύδουν να ανοίξουν επαφές με την ομάδα.
Μερικοί αντάρτες που βρίσκονταν στη Δαμασκό τη Δευτέρα, συγκεντρωμένοι στην κεντρική Πλατεία των Ουμαγιάδων, εξέφρασαν την ελπίδα ότι σύντομα θα αναλάβει τη διοίκηση της χώρας μια πολιτική διοίκηση.
“Θέλουμε το κράτος και οι δυνάμεις ασφαλείας να αναλάβουν,” δήλωσε ο Φιρντάους Όμαρ, ένας μαχητής που σκοπεύει να επιστρέψει στη γεωργία στην επαρχία Ιντλίμπ.
Ο Γκολάνι υποσχέθηκε να ξαναχτίσει τη Συρία, ενώ η HTS έχει περάσει χρόνια προσπαθώντας να εξομαλύνει την εικόνα της ώστε να καθησυχάσει τις ξένες χώρες και τις μειονότητες εντός της Συρίας.
Ωστόσο, οι φόβοι για αντίποινα παραμένουν. Η HTS δήλωσε ότι δεν θα διστάσει να λογοδοτήσει τους αξιωματικούς ασφαλείας και στρατού που εμπλέκονται σε βασανιστήρια κατά του συριακού λαού, χαρακτηρίζοντάς τους εγκληματίες και δολοφόνους.
“Θα δημοσιεύσουμε μια λίστα με τα ονόματα των ανώτερων αξιωματούχων που εμπλέκονται στα βασανιστήρια του συριακού λαού,” δήλωσε ο Γκολανί σε ανακοίνωσή του. “Θα δοθούν ανταμοιβές σε όσους παρέχουν πληροφορίες για ανώτερους αξιωματικούς στρατού και ασφαλείας που εμπλέκονται σε εγκλήματα πολέμου.”
Η HTS παραμένει χαρακτηρισμένη ως τρομοκρατική οργάνωση από πολλά κράτη και τον ΟΗΕ, και η ικανότητά της να κυβερνήσει είναι αβέβαιη.
«Οι Σύροι προσβλέπουν στη δημιουργία ενός κράτους ελευθερίας, ισότητας, κράτους δικαίου και δημοκρατίας. Θα ενώσουμε τις προσπάθειές μας για να ξαναχτίσουμε τη χώρα μας, να αποκαταστήσουμε ό,τι καταστράφηκε και να διαμορφώσουμε ένα καλύτερο μέλλον για τη Συρία», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Πρέσβης της Συρίας στα Ηνωμένα Έθνη, Κουσαΐ Αλνταχάκ.
Υπήρχαν δειλά σημάδια επιστροφής στην τάξη. Οι τράπεζες της Συρίας θα ανοίξουν ξανά σήμερα, ενώ και το Υπουργείο Πετρελαίου κάλεσε όλους τους εργαζόμενους στον τομέα να επιστρέψουν στις δουλειές τους, προσθέτοντας ότι θα παρασχεθεί προστασία για να διασφαλιστεί η ασφάλειά τους.
Σε μία από τις πολλές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Συρία, το Ισραήλ κατέλαβε μια ζώνη ασφαλείας στον νότο της χώρας, μια κίνηση που καταδίκασαν η Αίγυπτος, το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία. Η Σαουδική Αραβία δήλωσε ότι αυτή η ενέργεια «θα καταστρέψει τις πιθανότητες της Συρίας για την αποκατάσταση της ασφάλειας».
Το Ισραήλ ανέφερε ότι οι αεροπορικές επιθέσεις του θα συνεχιστούν για μέρες, αλλά τόνισε στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών ότι δεν παρεμβαίνει στη σύγκρουση της Συρίας. Διευκρίνισε ότι έχει λάβει «περιορισμένα και προσωρινά μέτρα» αποκλειστικά για την προστασία της ασφάλειάς του.
ΑΘΗΝΑ 984
