Μια ιστορική καμπή για τη βιομηχανία της ενημέρωσης καταγράφει η νέα έκθεση του Reuters Institute for the Study of Journalism, καθώς για πρώτη φορά σε παγκόσμιο επίπεδο τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και οι πλατφόρμες βίντεο αποτελούν την κυρίαρχη πηγή ενημέρωσης, ξεπερνώντας την τηλεόραση, τις εφημερίδες και τα ειδησεογραφικά websites.
Η ετήσια έρευνα, που βασίστηκε σε απαντήσεις σχεδόν 100.000 πολιτών από 48 χώρες και πραγματοποιήθηκε από τη YouGov, αποτυπώνει τη βαθιά μεταμόρφωση του τρόπου με τον οποίο οι πολίτες αναζητούν και καταναλώνουν ειδήσεις.
Τα social media στην κορυφή της ενημέρωσης
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έκθεσης, το 54% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ενημερώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα μέσω μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή πλατφορμών βίντεο, ποσοστό που ξεπερνά το 52% της τηλεόρασης και το 51% των εφαρμογών και ιστοσελίδων παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης.
Όταν στην εξίσωση προστεθούν και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT, το ποσοστό ανεβαίνει στο 56%, επιβεβαιώνοντας ότι η ενημέρωση μετακινείται ολοένα και περισσότερο προς τις ψηφιακές πλατφόρμες.
Ο επικεφαλής συντάκτης της έκθεσης, Τζιμ Ίγκαν, χαρακτήρισε το 2026 ως «σημαντικό ορόσημο», καθώς για πρώτη φορά οι νέες μορφές ενημέρωσης καταλαμβάνουν την πρώτη θέση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι νέοι εγκαταλείπουν τα παραδοσιακά μέσα
Η μετατόπιση είναι ακόμη πιο έντονη στις νεότερες ηλικίες.
Τρεις στους δέκα πολίτες παγκοσμίως δηλώνουν ότι τα social media ή οι πλατφόρμες βίντεο αποτελούν την κύρια πηγή ενημέρωσής τους, ενώ στις ηλικίες 18 έως 24 ετών το ποσοστό αυτό αγγίζει το 50%.
Αντίθετα, η τηλεόραση διατηρεί την πρωτοκαθεδρία μόνο στις ηλικιακές ομάδες άνω των 45 ετών, γεγονός που αναδεικνύει το αυξανόμενο γενεακό χάσμα στις συνήθειες ενημέρωσης.
X, YouTube, TikTok και Instagram διαμορφώνουν διαφορετικές συμπεριφορές
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι χρήστες δεν αξιοποιούν όλες τις πλατφόρμες με τον ίδιο τρόπο.
Τα X και YouTube αποτελούν συχνά προορισμούς στους οποίους οι χρήστες μεταβαίνουν συνειδητά για να αναζητήσουν ειδήσεις.
Αντίθετα, στο Facebook, το Instagram και το TikTok, οι περισσότεροι χρήστες συναντούν ειδησεογραφικό περιεχόμενο τυχαία, ενώ ασχολούνται με άλλες δραστηριότητες στην πλατφόρμα.
Πίεση στα επιχειρηματικά μοντέλα των μέσων ενημέρωσης
Η έκθεση καταγράφει παράλληλα σοβαρές προκλήσεις για τη βιωσιμότητα των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης.
Μόλις το 17% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι πληρώνει για ψηφιακή ενημέρωση, γεγονός που περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες χρηματοδότησης της δημοσιογραφίας.
Την ίδια στιγμή, οι διαφημιστικές δαπάνες συγκεντρώνονται ολοένα και περισσότερο στους τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως η Google και η Meta, στερώντας κρίσιμα έσοδα από τα παραδοσιακά ειδησεογραφικά μέσα.
Όπως επισημαίνει η έκθεση, η μετατόπιση του κοινού προς τις νέες πλατφόρμες δημιουργεί σημαντικές προκλήσεις τόσο στην προσέγγιση των αναγνωστών όσο και στη δημιουργία βιώσιμων πηγών εσόδων.
Σε ιστορικό χαμηλό η εμπιστοσύνη στις ειδήσεις
Ένα ακόμη ανησυχητικό εύρημα αφορά την εμπιστοσύνη του κοινού.
Μόλις το 37% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι εμπιστεύεται τις ειδήσεις, ποσοστό που αποτελεί το χαμηλότερο που έχει καταγραφεί από το Ινστιτούτο Reuters.
Η τάση αυτή συνδέεται με τη γενικότερη αμφισβήτηση των θεσμών ενημέρωσης, αλλά και με τον κατακερματισμό της πληροφόρησης στο ψηφιακό περιβάλλον.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ξανά το τοπίο
Την ίδια ώρα, τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης κερδίζουν συνεχώς έδαφος ως πηγή ενημέρωσης.
Περίπου ένας στους δέκα ερωτηθέντες δήλωσε ότι χρησιμοποιεί εβδομαδιαία chatbots τεχνητής νοημοσύνης για ενημέρωση, έναντι 7% την προηγούμενη χρονιά.
Σύμφωνα με τον Ίγκαν, η ραγδαία ανάπτυξη της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση που καλούνται να διαχειριστούν σήμερα οι οργανισμοί ενημέρωσης και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής.
Μια νέα εποχή για την ενημέρωση
Η φετινή έκθεση επιβεβαιώνει ότι η παγκόσμια αγορά ενημέρωσης εισέρχεται σε μια νέα φάση, όπου τα social media, το βίντεο και η τεχνητή νοημοσύνη διαμορφώνουν όλο και περισσότερο τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες ενημερώνονται.
Παράλληλα, αναδεικνύει τις μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα παραδοσιακά μέσα ενημέρωσης, τα οποία καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου οι συνήθειες του κοινού, οι πηγές εσόδων και η ίδια η έννοια της ενημέρωσης μεταβάλλονται με πρωτοφανή ταχύτητα.
πηγή: ertnews.gr
