Στην αρχαία Ελλάδα κοσμούσε την κεφαλή σπουδαίων αρχαίων πολεμιστών, όπως του Λεωνίδα ή του Αχιλλέα. Αργότερα έγινε ο πρόγονος για όλες τις στολές ή πανοπλίες που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα. Ενώ αρκετά συχνά κοσμεί πλέον σπίτια συλλεκτών και γίνεται ένα από τα πιο σπουδαία αποκτήματα.
Ο λόγος για τη γνωστή σε όλους μας περικεφαλαία ή για κάποιες περιπτώσεις το Κορινθιακό κράνος. Σμιλεμένο με χαλκό και κασσίτερο και προστατεύοντας σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος του κεφαλιού, αφήνοντας ανοιχτά μόνο τα μάτια και το στόμα, είναι μια απόδειξη της τέχνης και της δεξιοτεχνίας των αρχαίων Ελλήνων.
Το κράνος από τον Χρυσό Αιώνα του Περικλή στο σήμερα
Ένα τέτοιο αντικείμενο, απλό και σχεδόν άθικτο στον χρόνο, είναι έτοιμο να πωληθεί από τον οίκο δημοπρασιών Apollo Art Auctions στο κέντρο του Λονδίνου. Σύμφωνα με την επίσημη σελίδα του οίκου, η πώληση έχει προγραμματιστεί για το Σάββατο 25 Ιανουαρίου στη 13:00 για το κράνος αλλά και για επιπλέον 498 αντικείμενα της κλασικής ελληνικής, ρωμαϊκής – και όχι μόνο – περιόδου.
Η γκαλερί Apollo Art Auctions έχει δηλώσει ότι το μπρούτζινο αυτό κράνος χρονολογείται περίπου το 500 με 450 π.Χ., δηλαδή πρόκειται για ένα κράνος το οποίο υπήρχε κατά την περίοδο του Χρυσού Αιώνα του Περικλή. Η τιμή εκκίνησής του βρίσκεται ήδη στις 26.000 λίρες, ενώ εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει τις 60.000 έως και 90.000 λίρες τελική τιμή.
«Ένα σπάνιο και εξαιρετικά καλοδιατηρημένο χάλκινο ελληνικό κράνος, πολύ πιθανόν συνδεδεμένο με έναν Σπαρτιάτη στρατιώτη, που προσφέρει μια μικρή ματιά στη δεξιοτεχνία της αρχαίας Ελλάδας», δήλωσε χαρακτηριστικά στο Live Science ο διευθυντής του οίκου δημοπρασιών, Ιβάν Μπόντσεβ.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, προέρχεται από συλλογή ιδιώτη και έχει εξακριβωθεί από το μητρώο χαμένων έργων τέχνης Art Loss Register ότι δεν είναι προϊόν αρχαιοκαπηλίας.
Οι περικεφαλαίες θεωρούνται όντως ένα σήμα κατατεθέν για την αρχαία Ελλάδα. Η τέχνη του πολέμου, με σκοπό την επέκτασή της, ήταν άλλωστε βασικός στόχος των προγόνων μας. Για αυτό και οι στρατιώτες έπρεπε να είναι όσο πιο άτρωτοι γινόταν, ώστε να ανταπεξέλθουν απέναντι σε οποιονδήποτε εχθρό.
Σύμφωνα με όσα έχει γράψει στο βιβλίο του από το 1998 με τίτλο «Όπλα και Πανοπλίες των Ελλήνων», ο καθηγητής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ, Άντονι Σνόντγκρας, επισημαίνει ότι τέτοια πολεμικά κράνη χρησιμοποιούνταν από πολεμιστές σε πολλές πόλεις-κράτη της τότε Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης και της Σπάρτης.
Τη διάδοσή του μπορούμε να την παρατηρήσουμε στα πολυάριθμα αρχαία ελληνικά γλυπτά που κοσμούνται από κράνη, στους αμφορείς της εποχής, ενώ χαρακτηριστική είναι και η μορφή της θεάς Αθηνάς, η οποία εμφανίζεται κυρίως με περικεφαλαία. Μεταγενέστερα, ακόμα και οι Ρωμαίοι έδειξαν να σέβονται το συγκεκριμένο αντικείμενο, εξελίσσοντάς το στη δική τους πανοπλία, αλλά και βάζοντάς το σε δικά τους γλυπτά.
Σήμερα, συχνά χρησιμοποιείται ως λογότυπο, «logo», σε αρκετά κολλέγια της Αμερικής και όχι μόνο, ή σε εταιρείες σεκιούριτι, οι οποίες θέλουν να διαφημίσουν την ποιότητα των υπηρεσιών ασφαλείας που προσφέρουν.
Η τέχνη και η ιδιαιτερότητα των κρανών
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα Κορινθιακά κράνη μείωναν την περιφερειακή όραση των στρατιωτών αλλά και την ακουστική τους δυνατότητα, καθώς κάλυπταν το μεγαλύτερο μέρος του προσώπου, με μόνο κενό τα μάτια και το στόμα.
Αργότερα εξελίχθηκαν, έχοντας περισσότερα ανοιχτά σημεία στην κατασκευή τους, ενώ πολλά ήταν διακοσμημένα με τρίχες αλόγου στην κορυφή τους, ζωγραφισμένα με γεωμετρικά σχήματα, φρύδια, ακόμα και μυθολογικά πλάσματα.
Έτσι έγιναν σύμβολα του πολέμου της αρχαίας Ελλάδας, που πολλοί μπορούμε να φέρουμε εύκολα στο μυαλό μας ακόμα και από την ταινία 300 με τον Τζέραρντ Μπάτλερ, και πολλές ακόμα ταινίες που προσπαθούν να μας μεταφέρουν στην τότε εποχή.
Χαρακτηριστικό της αξίας και μοναδικότητας τέτοιων περικεφαλαίων είναι η πιο ακριβή πώληση που έγινε για παρόμοιο κράνος στις 28 Απριλίου του 2017 από τον οίκο δημοπρασιών Christie’s στη Νέα Υόρκη. Τότε, ένα χαλκιδικού τύπου κράνος, πιο ελαφρύ, καθώς έδινε περισσότερες «ελευθερίες» στον στρατιώτη, αλλά και με περισσότερες λεπτομέρειες διακοσμημένο, πωλήθηκε για 1.039.500 δολάρια.
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
