Στη Γάνδη συναντώνται σήμερα οι εμπειρογνώμονες του υπουργείου Πολιτισμού με τον Βέλγο συλλέκτη, ο οποίος έχει στην κατοχή του φωτογραφίες από τους 200 εκτελεσθέντες στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944.
Οι εικόνες καταγράφουν τις τελευταίες στιγμές των θυμάτων πριν από την εκτέλεσή τους από τις ναζιστικές δυνάμεις κατοχής και συνιστούν εξαιρετικά σπάνιο και πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο για μία από τις πλέον τραγικές σελίδες της Εθνικής Αντίστασης. Ο Βέλγος συλλέκτης υποστηρίζει ότι προέρχονται από τη συλλογή Γερμανού αξιωματικού ενώ ιστορικοί αποδίδουν τις φωτογραφίες , στον Γερμανό υπολοχαγό Χέρμαν Χόιερ που υπηρετούσε στο 1012 Festungs-Batallion με έδρα τη Μαλακάσα και μετά τα Ίσθμια.
Η ελληνική αποστολή, αποτελούμενη από ειδικούς και εμπειρογνώμονες, θα κινηθεί σε τρία στάδια. Αρχικά θα εξεταστεί και θα επικυρωθεί η αυθεντικότητα των φωτογραφιών. Στη συνέχεια θα διερευνηθεί η προέλευσή τους και η διαδρομή μέσω της οποίας περιήλθαν στην κατοχή του ιδιώτη συλλέκτη. Τελικό βήμα θα αποτελέσουν οι διαπραγματεύσεις για τη μεταφορά τους στην Ελλάδα, με στόχο το σπάνιο αυτό αρχειακό υλικό να περιέλθει στην κυριότητα του ελληνικού κράτους.
Η ελληνική κυβέρνηση έχει ήδη κηρύξει τις φωτογραφίες «μνημείο» μέσω του Κεντρικού Συμβουλίου Νεότερων Μνημείων, διαμορφώνοντας το απαραίτητο νομικό πλαίσιο για τη διεκδίκηση του αρχείου. Όπως έχει επισημάνει η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, η πρωτοβουλία αποσκοπεί στην προστασία και διατήρηση της ιστορικής μνήμης γύρω από ένα από τα πιο δραματικά γεγονότα της περιόδου της Κατοχής.
Εν τω μεταξύ, σημαντικές αποκαλύψεις για την ύπαρξη πλήρους φωτογραφικού άλμπουμ, και όχι μεμονωμένων λήψεων, από την εκτέλεση των 200 αγωνιστών στην Καισαριανή, έκανε ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης μιλώντας στο ΕΡΤnews, αναφέροντας πως οι τελευταίες πληροφορίες που έλαβε από την κα Μενδώνη συγκλίνουν στο ότι πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο ιστορικό αρχείο, γεγονός που καθιστά την απόκτησή του εθνική προτεραιότητα, ωστόσο μένει να επιβεβαιωθεί.
Η διαδικασία κινητοποιήθηκε άμεσα μετά από επιστολές του Δημήτρη Κουτσούμπα και του Αλέξη Τσίπρα, με τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής να αποφασίζει ομόφωνα να στηρίξει την προσπάθεια, αναλαμβάνοντας ακόμη και το οικονομικό κόστος της αγοράς αν αυτό κριθεί απαραίτητο.
Παρ’ όλα αυτά, το Υπουργείο Πολιτισμού παραμένει ο κύριος φορέας χειρισμού της υπόθεσης, έχοντας προχωρήσει σε μια στρατηγική κίνηση κήρυξης του υλικού ως προστατευόμενο μνημείο.
Ο Νικήτας Κακλαμάνης χαρακτήρισε ως στρατηγικής σημασίας την απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού να κηρύξει τις φωτογραφίες ως προστατευόμενο μνημείο. Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με τους κανονισμούς των διεθνών οίκων δημοπρασιών που απαγορεύουν την πώληση τεκμηρίων που αποτελούν αποδείξεις ναζιστικών εγκλημάτων πολέμου, ανάγκασε τον συλλέκτη να αποσύρει το υλικό από την πλατφόρμα. Πλέον, η διαπραγμάτευση διεξάγεται σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ του Υπουργείου και του κατόχου του αρχείου.
Τα επόμενα κρίσιμα βήματα περιλαμβάνουν την επίσημη πιστοποίηση της γνησιότητας από εμπειρογνώμονες και την πλήρη καταγραφή του περιεχομένου του άλμπουμ, το οποίο αποτελεί ακόμη έναν «γρίφο». Ο κ. Κακλαμάνης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την τελική έκβαση της υπόθεσης, τονίζοντας ότι η Βουλή θα παραμείνει εγγυητής της διαδικασίας μέχρι το υλικό να περιέλθει οριστικά στην κυριότητα της.
