Αρχαιολόγοι που εργάζονται στην αρχαία πόλη της Εφέσου, στην Τουρκία, η οποία έχει χαρακτηριστεί μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO, ανακάλυψαν μια περίτεχνα κατασκευασμένη ρωμαϊκή μαρμάρινη μπανιέρα που αργότερα μετατράπηκε σε βρύση, καθώς και ένα ανδρικό άγαλμα που επαναχρησιμοποιήθηκε ως μέρος οδοστρώματος.
Οι ανακαλύψεις έγιναν κατά τη διάρκεια ανασκαφών που πραγματοποιούνται κατά μήκος της αρχαίας οδού του σταδίου, προσφέροντας μια σπάνια εικόνα για τον τρόπο με τον οποίο πολυτελή οικιακά αντικείμενα προσαρμόζονταν για πρακτική χρήση σε μεταγενέστερες φάσεις της πόλης.
Η μαρμάρινη μπανιέρα, που χρονολογείται στον 1ο αιώνα μ.Χ., βρέθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών που πιστεύεται ότι συνδέονται με τις Terrace Houses, μια κατοικημένη περιοχή που κάποτε κατοικούσαν πλούσιες ρωμαϊκές οικογένειες. Με μήκος περίπου ενάμισι μέτρο, η μπανιέρα ήταν σκαλισμένη από μάρμαρο Greco Scritto, μια τοπική πέτρα γνωστή για τα διακοσμητικά της νερά.
Σύμφωνα με τον συντονιστή του έργου, καθηγητή Serdar Aybek του Πανεπιστημίου Dokuz Eylul, το αντικείμενο είχε σαφώς σχεδιαστεί για οικιακή χρήση και όχι για ταφή ή δημόσια χρήση. Σημείωσε ότι η κουλτούρα του μπάνιου διαδραμάτιζε κεντρικό ρόλο στην καθημερινή ζωή των Ρωμαίων, όχι μόνο μέσω των μνημειωδών δημόσιων λουτρών, αλλά και μέσω μικρότερων, ιδιωτικών εγκαταστάσεων σε ελίτ κατοικίες. Το μέγεθος και το βάθος της μπανιέρας υποδηλώνουν τη χρήση της σε κατοικία και όχι σε δημόσιο κτίριο.
Αυτό που κάνει το εύρημα ασυνήθιστο δεν είναι μόνο η εκλεπτυσμένη κατασκευή του, αλλά και η μεταγενέστερη τροποποίησή του. Η ομάδα διαπίστωσε ότι η μπανιέρα είχε επαναχρησιμοποιηθεί ως γούρνα για βρύση κατά τη διάρκεια μιας μεταγενέστερης φάσης επισκευής του δρόμου. Ο Aybek εξήγησε ότι η αρχική της μορφή είχε τροποποιηθεί σκόπιμα, με τρύπες που είχαν ανοιχτεί στο πάνω και στο κάτω μέρος για να επιτρέπουν τη ροή του νερού, γεγονός που υποδηλώνει συστηματική επαναχρησιμοποίηση και όχι τυχαία ζημιά.
Τι αποκαλύπτουν οι διακοσμητικές λεπτομέρειες
Η μπανιέρα ξεχωρίζει για την υψηλή ποιότητα κατασκευής της, συμπεριλαμβανομένων των ποδιών σε σχήμα λιονταρίσιου ποδιού, των διαμορφωμένων προφίλ και του διακοσμητικού μοτίβου με αυγά και βέλη. Αυτά τα χαρακτηριστικά, σε συνδυασμό με την επιλογή της πέτρας, υποδηλώνουν ότι κάποτε ανήκε σε ένα νοικοκυριό με σημαντική περιουσία και κύρος.
Ο Aybek ανέφερε ότι τέτοια αντικείμενα συχνά αποσυναρμολογούνταν και επαναχρησιμοποιούνταν όταν επισκευάζονταν οι αστικές υποδομές στους μεταγενέστερους αιώνες, αντανακλώντας τόσο την πρακτικότητα όσο και τις μεταβαλλόμενες προτεραιότητες της πόλης. Σε αυτή την περίπτωση, ένα ιδιωτικό πολυτελές αντικείμενο προσαρμόστηκε για να εξυπηρετήσει μια δημόσια λειτουργία κατά μήκος μιας από τις κύριες αρτηρίες της Εφέσου.
Ένα άγαλμα που έγινε τμήμα του οδοστρώματος
Οι ανασκαφές κατά μήκος του ίδιου τμήματος της οδού του σταδίου έφεραν επίσης στο φως ένα μαρμάρινο ανδρικό άγαλμα που χρονολογείται από τα τέλη του 1ου αιώνα π.Χ. έως τις αρχές του 1ου αιώνα μ.Χ.
Σκαλισμένο σε ξεχωριστά κομμάτια, με το κεφάλι, τα άκρα και το σώμα να έχουν κατασκευαστεί ξεχωριστά, το άγαλμα βρέθηκε με το πρόσωπο προς τα κάτω και ανεστραμμένο, έχοντας επαναχρησιμοποιηθεί ως πλακόστρωτο.
Το άγαλμα έχει ύψος λίγο πάνω από ένα μέτρο και ανακαλύφθηκε απροσδόκητα όταν οι αρχαιολόγοι σήκωσαν αυτό που φαινόταν να είναι μια συνηθισμένη οδοστρωσία. Ο Aybek περιέγραψε τη στιγμή ως μια απροσδόκητη αλλά ευπρόσδεκτη ανακάλυψη, προσθέτοντας ότι το άγαλμα έχει πλέον μεταφερθεί στο Μουσείο της Εφέσου, όπου θα γίνει μέρος της μόνιμης συλλογής.
