Από τις 21 έως τις 23 Ιανουαρίου 2026, η Αθήνα γίνεται πεδίο διαλόγου ανάμεσα στον αρχαίο και τον σύγχρονο κόσμο, καθώς φιλοξενεί το Τρίτο Διεθνές Συνέδριο του «To Hellenikon», με τίτλο: «Πέρα από τη Θάλασσα – Ελλάδα και Ιταλία ανάμεσα στο αρχαίο και το σύγχρονο». Η διοργάνωση, που τελεί υπό την αιγίδα της Πανεπιστημιακής Ένωσης για τη Μελέτη του Ελληνικού Κόσμου, αποτελεί συνέχεια δύο προηγούμενων συνεδρίων του Ναυπλίου (Ιούνιος 2024) και της Ιθάκης (Ιούλιος 2025) με θέματα την ελληνική ταυτότητα και τον νόστο, αντίστοιχα.
Το συνέδριο, που συνδιοργανώνουν το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών και η Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών και τελεί υπό την επίσημη υποστήριξη του υπουργείου Πολιτισμού και του υπουργείου Εξωτερικών της Ελληνικής Δημοκρατίας, στοχεύει σε έναν ευρύ και διεπιστημονικό διάλογο. Οι θεματικές συνεδρίες θα ασχοληθούν με γλώσσες, κείμενα και παραδόσεις, λατρείες και τελετουργίες, χώρους και μορφές του μύθου, πολιτικές και φιλοσοφικές αντιλήψεις, καθώς και τα ταξίδια και τη διακίνηση της γνώσης στη Μεσόγειο από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.
Η πρώτη ημέρα του προγράμματος, Παρασκευή 21 Ιανουαρίου, θα ξεκινήσει με χαιρετισμούς από τους θεσμικούς φορείς και την παρουσίαση του τόμου Pattisson 47, με τίτλο «Η ιστορία του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών (Athens, 2024)». Θα ακολουθήσουν εισηγήσεις που θα εστιάζουν στις συγκρούσεις και στις διαδικασίες διαμεσολάβησης στη Μεσόγειο της αρχαιότητας καθώς και στην κίνηση γλωσσών, κειμένων και παραδόσεων ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ιταλία.
Οι εργασίες της δεύτερης και τρίτης ημέρας, 22 και 23 Ιανουαρίου, θα πραγματοποιηθούν στις εγκαταστάσεις της Ιταλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών, με ελεύθερη είσοδο και χωρίς προπληρωμένες εγγραφές. Οι συνεδρίες θα εστιάζουν σε γλώσσες, κείμενα και παραδόσεις, λατρείες και θρησκευτικές πρακτικές, χώρους, μορφές μύθου, καθώς και στις πολιτικές και φιλοσοφικές προσεγγίσεις, αλλά και στα ταξίδια και στη διαδρομή γνώσης που συνδέει Ελλάδα και Ιταλία.
Ο θεσμός «To Hellenikon», που ιδρύθηκε από Ιταλούς επιστήμονες με στόχο τη διεπιστημονική έρευνα και την ευαισθησία σε μεθοδολογίες, περιλαμβάνει τη μελέτη του ελληνικού κόσμου ως μια ζωντανή διαδρομή κειμένων, ιστοριών, εικόνων και ιδεών.
Η συνεργασία με σημαντικούς πολιτιστικούς φορείς της Ελλάδας και της Ιταλίας, καθώς και η στήριξη από τις κυβερνητικές υπηρεσίες, υπογραμμίζει τη δέσμευση για συνεχή ανταλλαγή γνώσεων και διαλόγου ανάμεσα στους δύο λαούς.
Στόχος του συνεδρίου είναι να αναδειχθεί η ικανότητα του ελληνικού κόσμου να προσφέρει πληροφορίες στην ακαδημαϊκή κοινότητα παγκοσμίως, να δημιουργεί νέες προοπτικές, συνέργειες και επαφές, και να εμβαθύνει την κατανόηση της «γενεσιουργού ιδέας» του ελληνικού πολιτισμού μέσα στη Μεσόγειο και τη Δύση. Όπως επισημαίνουν οι διοργανωτές, η σχέση Ελλάδας-Ιταλίας αποτελεί έναν πλούσιο και πολύπλευρο πυρήνα που μπορεί να ελέγξει και να εξυμνήσει αυτή την αέναη ζωτικότητα.
Οι διοργανωτές προσκαλούν το κοινό, ερευνητές, φοιτητές και επαγγελματίες από τους τομείς της αρχαιολογίας, της φιλολογίας, της ιστορίας, της αρχαίας και νεότερης γλώσσας, της θρησκειολογίας και της μεταφρασεολογίας να παρακολουθήσουν και να συμμετάσχουν ενεργά στις θεματικές συνεδρίες, συμβάλλοντας σε έναν ουσιαστικό και γόνιμο διάλογο ανάμεσα στις δύο κουλτούρες.
Για περισσότερες πληροφορίες και για την κράτηση θέσεων κατά την είσοδο, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών ή στην Ιταλική Αρχαιολογική Σχολή Αθηνών, ενώ επισημαίνεται ότι ο χώρος θα διαθέτει τη δυνατότητα ελεύθερης εισόδου σε συγκεκριμένες συνεδρίες.
