Η Secours Populaire (Λαϊκή Βοήθεια), ανθρωπιστική οργάνωση με έδρα τη Γαλλία και δράσεις σε όλο τον κόσμο, δημοσίευσε πρόσφατα το 20ο Βαρόμετρο φτώχειας και επισφάλειας σε συνεργασία με την εταιρεία δημοσκοπήσεων Ipsos.
Στην έρευνα συμμετείχαν 10.000 Ευρωπαίοι πολίτες 18 χρονών και άνω, από αντιπροσωπευτικό δείγμα του πληθυσμού σε 10 χώρες: Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Ηνωμένο Βασίλειο, Μολδαβία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σερβία.
Τα αποτελέσματα είναι εξόχως ανησυχητικά καθώς δείχνουν ότι το φάσμα της φτώχειας και της οικονομικής επισφάλειας εξαπλώνεται και βαθαίνει ακόμα και στις ισχυρές οικονομίες – μέλη των G7. Μετά τη δημοσίευση επιλεκτικών στοιχείων της έρευνας που αφορούν την ενεργειακή φτώχεια, το in παρουσιάζει τα συνολικά αποτελέσματα του Βαρόμετρου, με έμφαση στην Ελλάδα.
Η φτώχεια βαθαίνει στον πυρήνα της Ευρώπης
Με μια ιστορία 80 χρόνων και ρίζες στο κίνημα της αντίστασης κατά του φασισμού, η Secours Populaire Français, όπως είναι η πλήρης ονομασία της, είναι μία από τις πλέον μαχητικές οργανώσεις κατά της φτώχειας και των κοινωνικών διακρίσεων, με συμμετοχή σε πανευρωπαϊκά και διεθνή δίκτυα.
Γι’αυτό και οι έρευνές της δεν περιορίζονται στην καταγραφή, αλλά έχουν ευρύτερη πολιτική στόχευση και επιρροή στα κινήματα αλληλεγγύης.
Όπως αναφέρει η ανάλυση των ποιοτικών στοιχείων της έρευνας, οι ερωτηθέντες φέτος σκιαγραφούν μια εικόνα εξίσου ζοφερή με εκείνη των ετών 2022-2024, που είχαν ήδη σημαδευτεί από ενεργειακή κρίση.
«Από τη Μέση Ανατολή έως την Ανατολική Αφρική και από το Λβιβ έως το Ορμούζ, η χρήση ωμής βίας συνεχίζει να προκαλεί φρικαλεότητες, αλλά και εντάσεις στις τιμές της ενέργειας και των θαλάσσιων μεταφορών, οι οποίες επιβαρύνουν σοβαρά την καθημερινότητα των Ευρωπαίων.
Η επισφάλεια δεν επηρεάζει πλέον μόνο τους ανέργους και άλλα άτομα χωρίς εργασία. Επηρεάζει ένα αυξανόμενο τμήμα της εργατικής τάξης και της απασχολούμενης μεσαίας τάξης, τα οποία στο παρελθόν είχαν γλιτώσει τον κίνδυνο», σημειώνουν οι αναλυτές, εφιστώντας την προσοχή στο φαινόμεων των εργαζόμενων φτωχών.
Η θέση της Ελλάδας στο Βαρόμετρο Φτώχειας
Ανάμεσα στις δέκα ευρωπαϊκές χώρες που εξετάζει το Βαρόμετρο Φτώχειας, η Ελλάδα καταλαμβάνει τη δεύτερη χειρότερη θέση σχεδόν σε όλους τους δείκτες.
Αν δεν συμμετείχε η Μολδαβία, η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης, όπου ο ένας στους τρεις ζει σε συνθήκες απόλυτης ένδειας, η Ελλάδα θα βρισκόταν στον πάτο. Χώρες όπως η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σερβία, βρίσκονται ούτως ή άλλως συγκριτικά σε καλύτερη θέση από εμάς.
Το 44% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα δηλώνουν ότι βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής επισφάλειας, όπου «μια απρόβλεπτη δαπάνη θα μπορούσε να τους ωθήσει στη φτώχεια», έναντι 29% του μέσου όρου. Πρόκειται για τον δεύτερο υψηλότερο δείκτη μετά τη Μολδαβία (55%), σχεδόν διπλάσιο από τον γαλλικό (26%) ή τον ιταλικό (29%).
Η αίσθηση επισφάλειας δεν περιορίζεται στο ατομικό επίπεδο: το 55% των Ελλήνων λέει ότι βλέπει πολλούς ανθρώπους σε επισφάλεια στη γειτονιά του, το 47% στον χώρο εργασίας και το 40% μέσα στην ίδια την οικογένειά του. Πρόκειται επίσης για τη δεύτερη χειρότερη θέση μετά τη Μολδαβία.
Εξίσου έντονη είναι η οικονομική αβεβαιότητα για το άμεσο μέλλον. Πάνω από 4 στους 10 Ευρωπαίους (43%) θεωρούν ότι υπάρχει σημαντικός ή πολύ σημαντικός κίνδυνος να βρεθούν σε κατάσταση επισφάλειας τους επόμενους μήνες.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση και σε αυτόν τον δείκτη, με πάνω από τους μισούς (53%) να δηλώνουν ότι βρίσκονται στη ζώνη υψηλού κινδύνου. Οι πιο ανήσυχοι για την μελλοντική τους οικονομική κατάσταση είναι οι Ιταλοί με 63% και ακολουθούν οι Μολδαβοί, με 57%.
Βασική αιτία φτώχειας τα χαμηλά εισοδήματα
Από τους Ευρωπαίους που βρίσκονται σε κατάσταση οικονομικής επισφάλειας, η πλειονότητα (71%) αναφέρει ως βασική αιτία τα ανεπαρκή εισοδήματα. Ακολουθούν οι απρόβλεπτες ή σημαντικές δαπάνες με 31%, τα προβλήματα σωματικής υγείας (ασθένεια, αναπηρία) με 20% και η υπερχρέωση με 18%.
Στον κατάλογο με τις αιτίες οικονομικής επισφάλειας περιλαμβάνονται επίσης η απώλεια εργασίας, τα προβλήματα ψυχικής υγείας (επαγγελματική εξουθένωση, εξαρτήσεις) και ρήξεις στην οικογένεια (διαζύγιο, θάνατος συντρόφου).
Ως προς τα βασικά αίτια της επισφάλειας η Ελλάδα δεν διαφέρει από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με το 71% να αναφέρει τα ανεπαρκή εισοδήματα. Βρισκόμαστε στην ίδια θέση με τη Γερμανία, ενώ σε δυσμενέστερη θέση (ως προς την ανεπάρκεια των εισοδημάτων) είναι η Γαλλία (77%), η Πορτογαλία (75%), η Ιταλία (73%).
Η γενιά που ζει χειρότερα από τους γονείς της
Σε ένα περιβάλλον πληθωρισμού, οι επτά στους δέκα Ευρωπαίους (69%) εκτιμούν ότι η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή ενέργεια έχει επιδεινωθεί σε σύγκριση με τη γενιά των γονιών τους.
Το 60% θεωρεί ότι έχει λιγότερες ευκαιρίες σε σταθερή εργασία, ενώ πάνω από τους μισούς (52%) θεωρούν ότι βρίσκονται σε χειρότερη θέση από τους γονείς τους σε ότι αφορά την αξιοπρεπή στέγαση.
Η Ελλάδα ξεχωρίζει αρνητικά και σε αυτό τον τομέα. Έχει το υψηλότερο ποσοστό ενεργειακής επισφάλειας, με το 74% να θεωρεί ότι η πρόσβαση σε προσιτή ενέργεια ανήκει στο παρελθόν.
Διαπρέπει επίσης στην εργασιακή και στεγαστική επισφάλεια. Το 65% και 59% των ερωτηθέντων αντίστοιχα απαντούν ότι οι γονείς τους είχαν καλύτερες ευκαιρίες για σταθερή δουλειά και αξιοπρεπή κατοικία.
Ενεργειακή επισφάλεια και φτώχεια
Το Βαρόμετρο Φτώχειας αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο στην ενεργειακή επισφάλεια.
Τα έξοδα για την ενέργεια επιβαρύνουν σημαντικά τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά, με το 75% να αναφέρει ότι αποτελούν υψηλό ως πολύ υψηλό ποσοστό του προϋπολογισμού τους.
Η Ελλάδα βρίσκεται σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη θέση, με το αντίστοιχο ποσοστό να ανέρχεται στο 83%. Πρόκειται για το τρίτο υψηλότερο μετά τη Μολδαβία και τη Σερβία (87% και 85% αντίστοιχα).
Το 86% των Ευρωπαίων εκφράζει ανησυχία για το αν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στο κόστος των λογαριασμών ενέργειας (ρεύμα, φυσικό αέριο). Το 27% ανησυχεί πολύ ότι δεν θα μπορέσει να τους πληρώσει και το 59% ανησυχεί αλλά πιστεύει ότι θα τα καταφέρει.
Οι λογαριασμοί ενέργειας προβληματίζουν το 92% των Ελλήνων, με το 41% να εκφράζει φόβο ότι δεν θα μπορέσει να τους πληρώσει. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μαζί με τη Μολδαβία.
Η Ελλάδα εμφανίζεται η πλέον επιβαρυμένη χώρα της Ευρώπης από το κόστος των καυσίμων (βενζίνη, ντίζελ κλπ), με το 84% να ανησυχεί για το αν θα μπορεί να ανταποκριθεί, έναντι 73% του μέσου όρου. Το ποσοστό όσων ανησυχούν πολύ αγγίζει το 31%, έναντι 23% του μέσου όρου.
Το 62% των Ελλήνων έχουν αναγκαστεί κάποιες φορές ή συχνά να περιορίσουν άλλα σημαντικά έξοδα (δαπάνες υγείας ή διατροφής) για να πληρώσουν λογαριασμούς ενέργειας. Πρόκειται επίσης για το υψηλότερο ποσοστό μετά τη Μολδαβία (68%), ενώ ο μέσος όρος ανέρχεται στο 38%. Αντίστοιχες περικοπές έχει κάνει το 55% των Ελλήνων για να ανταποκριθεί στο κόστος των καυσίμων, έναντι 34% του μέσου όρου.
Τον περασμένο χειμώνα ο ένας στους τέσσερις Ευρωπαίους αντιμετώπιζε συχνά δυσκολίες να θερμάνει επαρκώς το σπίτι του, ενώ περισσότεροι από ένας στους δύο αντιμετώπισαν δυσκολίες τουλάχιστον περιστασιακά.
Στην Ελλάδα συχνές δυσκολίες επαρκούς θέρμανσης αντιμετώπισε το 40%, ενώ μαζί με όσους είχαν έστω και περιστασιακές δυσκολίες το ποσοστό αγγίζει το 74%.
Το καλοκαίρι το πρόβλημα αντιστρέφεται αλλά δεν εξαφανίζεται. Το 30% των Ευρωπαίων δυσκολεύτηκε συχνά να δροσίσει επαρκώς το σπίτι του ενώ μαζί με όσους αντιμετώπισαν περιστασιακές δυσκολίες, το ποσοστό αυξάνεται στο 62%.
Στην Ελλάδα το συνολικό ποσοστό ανέρχεται στο 74%, μακράν το υψηλότερο στην Ευρώπη. Συχνές δυσκολίες επαρκούς δροσισμού αντιμετώπισε το 40%, επίσης το υψηλότερο πανευρωπαϊκά.
πηγή: in.gr
