“Γιατί στην αφίσα του Poor Things η Έμα Στόουν έχει βαμμένα τα μάτια και τα χείλη της”; “Ποιον αγκαλιάζουν στον Αστακό”; “Γιατί στον Κυνόδοντα το δόντι αποτελείται από τρεις γραμμές; Καταρχάς, είναι καν δόντι”; Και άλλες πολλές ερωτήσεις προς τον χαρισματικό Έλληνα designer.
Από τον “Κυνόδοντα” μέχρι το “Poor Things”, και σε όλες τις ενδιάμεσες κινηματογραφικές στάσεις, έναν άνθρωπο βρίσκεις πίσω από τις αντίστοιχες αφίσες-κομμάτια αδιαίρετα πια του λανθιμικού σύμπαντος: τον Βασίλη Μαρματάκη. Και αν το σκεφτείς λίγο, δεν πρόκειται και για την πιο εύκολη δουλειά του κόσμου.
Αλλά το πώς καταφέρνει να αποτυπώσει το παράλογο(;) αυτών των ταινιών μέσα από ένα και μόνο σχέδιο, δεν είναι το μόνο που τον ρώτησα, ένα απ’ τα τελευταία βράδια του Δεκεμβρίου, σε ένα παγκάκι στο κέντρο της Αθήνας.
Τον ρώτησα και τι δουλειά κάνει “κανονικά” (“designer” μου είπε, σήμερα έχει δικό του γραφείο, παλιότερα ήταν στην MNP Athens ως συνιδρυτής της), πώς γνωρίστηκε με τον Ευθύμη Φιλίππου και τον Γιώργο Λανθιμο (σε μια διαφημιστική), πότε έκανε την πρώτη του αφίσα, αν κάνει εξώφυλλα και για βινύλια ή βιβλία (ναι και ναι), πώς εμπνέεται, και γενικά βγήκε απ’ το στόμα μου ένας σωρός από απλοϊκές ερωτήσεις, αντάξιες παιδιού δημοτικού, για ένα αντικείμενο εργασίας που αγνοώ βαθιά. Δυστυχώς.
Αλλά αυτός ο χαμογελαστός και φιλικός άνθρωπος είχε την κατάλληλη υπομονή, αυτή που μόνο καθηγητές έχουν (διδάσκει και στη σχολή Βακαλό) για να γίνει η παρακάτω κουβέντα:
Έλεγα σε έναν φίλο μου ότι νιώθω πως εσύ κάνεις το αντίθετο από ό, τι κάνουν οι υπόλοιποι, δηλαδή όλοι φτιάχνουν μια αφίσα για να τη δούμε και να καταλάβουμε τι αφορά η ταινία, εσύ όμως φτιάχνεις μία αφίσα, για να την καταλάβει αυτός που έχει ήδη δει την ταινία. Δεν ξέρω πόσο έξω έχω πέσει.
Θα σου πω κάτι. Κάποιοι φίλοι που τώρα είδαν το “Poor Things”, όταν βγήκαν απ’ το σινεμά μου είπαν “ΟΟΟΟΟΟΚ”…
…”τώρα καταλάβαμε τι έκανες”.
Ναι. Αυτό που προσπαθώ να κάνω με την αφίσα είναι να φτιάξω κάτι σαν μια μικρή πύλη για την ταινία, μια είσοδο. Σαν πόρτα φαντάσου το.
Που για να την καταλάβει κάποιος την αφίσα, θα πρέπει να ξέρει και λίγο από την ιστορία;
Όχι, τίποτα. Απλά επειδή δεν μπορείς να πεις όλη την ταινία με την αφίσα, παίρνεις ένα ή δύο στοιχεία της ιστορίας και τα χρησιμοποιείς με ένα εικαστικό τρόπο για να δημιουργηθεί ένα entry point για την ταινία. Αυτό προσπαθώ να κάνω.
Και να τη δεις και να πεις “μμμ, αυτό πρέπει να είναι ενδιαφέρον”.
Γιατί η πρώτη επαφή που έχεις με την ταινία, συνήθως είναι η αφίσα, έτσι δεν είναι;
Εσύ πότε χαίρεσαι περισσότερο; Όταν δεις το αποτέλεσμα της δουλειάς σου σε φωτογραφία στο ίντερνετ ή όταν το δεις τυπωμένο σε χαρτί κάπου ψηλά να κρέμεται;
Ξέρεις, τι; Δυστυχώς, σπάνια το βλέπω τυπωμένο πια. Και γι’ αυτό έχω στο μυαλό μου να δουλεύω για πολύ μικρά φορμάτ. (σ.σ. μου δείχνει το κινητό του)
Έχεις το μυαλό σου δηλαδή πως θα φαίνεται η αφίσα όταν τη δει ο άλλος σε μικρή εικόνα;
Ναι, πχ στο Instagram. Δυστυχώς.
“Δυστυχώς” γιατί αυτό σε περιορίζει;
Με περιορίζει πάρα πολύ γιατί τα εικαστικά πρέπει να είναι φτιαγμένα με τέτοιον τρόπο ώστε να λειτουργούν και μεγάλα και μικρά. Για παράδειγμα τώρα, ήταν η αφίσα τόσο μικρή online και την ίδια στιγμή είχε καλύψει την πρόσοψη στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών.
Νιώθω ότι είναι ένας εντελώς διαφορετικός κόσμος αυτός. Με ποιον μιλάς για αυτά;
Με κανέναν. Νομίζω πηγαίνω, μαθαίνοντας. Για παράδειγμα όταν είχα κάνει αφίσα για το “Chevalier” της Τσαγγάρη, όπου δείχνει ένα τιμόνι…
…που είναι ναυτικό.
Όχι, δεν είναι. Και αυτό ήταν πρόβλημα, εκεί κατάλαβα ότι δεν λειτουργεί τελείως η αφίσα σε μικρό φορμάτ. Αυτό που δείχνει και μοιάζει με τιμόνι είναι πέη -ένα για τον κάθε ηθοποιό. Αλλά όλοι λένε “α, να ένα τιμόνι”. Όταν τη δεις την αφίσα τυπωμένη μεγάλη, αυτά φαίνονται. Σε μικρή εικόνα όμως δεν φαίνεται.
Οπότε αυτό με έμαθε να σκέφτομαι πώς πρέπει να λειτουργεί σε όλα τα μεγέθη αυτό που σχεδιάζω.
Πόσο καιρό μπορεί να σου πάρει να φτιάξεις μία αφίσα;
Μπορεί έναν μήνα, μπορεί και τρεις.
Τις ταινίες εσύ τις έχεις δει πρώτα ή σου έχουν πει τι γίνεται;
Τα πάντα έχουν συμβεί, αλλά συνήθως μου στέλνουν το σενάριο και μετά μπορεί να πάω και στα γυρίσματα. Αλλά όχι πάντα. Στον “Θάνατο του Ιερού Ελαφιού” που γυριζόταν στις ΗΠΑ δεν είχα πάει αλλά στο “Poor Things” που γυριζόταν στην Ουγγαρία, πήγα.
Και κάποια στιγμή βλέπω και την ταινία σε διάφορες φάσεις της. Σε πρώτη φάση πχ τη βλέπω χωρίς να είναι φτιαγμένος ο ήχος. Οπότε κάπως έτσι εγώ ξεκινάω ήδη και δουλεύω.
Για παράδειγμα, τώρα στην ταινία του Γιώργου επειδή υπήρχαν ενδιάμεσοι τίτλοι χρειάστηκε να τους φτιάξουμε πριν φτιάξω την αφίσα, οπότε σχεδιάστηκε πρώτα η γραμματοσειρά. Δηλαδή μερικές φορές τα δουλεύω και ανάποδα.
Νομίζω και στο πόστερ για το “Favourite” είχες παίξει κάπως με τη γραμματοσειρά.
Ναι κι εκεί. Κοίτα, έχεις να εκφράσεις κάποια πράγματα μέσα από μια αφίσα, έτσι; Και αυτό πρέπει να το εκφράσεις με εικόνες και με τυπογραφία.
Για παράδειγμα στο “Favourite” ο λόγος που τα γράμματα είναι τόσο ακραία αραιά μεταξύ τους είναι γιατί κάνω κάπως ένα σχόλιο πάνω σε εκείνη στην τυπογραφία της εποχής αλλά και στη γελοιότητα του καθωσπρεπισμού της.
Ξέρεις, όλο αυτό μου φαίνεται σαν ένα εντελώς ξεχωριστό κομμάτι τέχνης, και αναρωτιέμαι αν έχεις σκεφτεί ποτέ να κάνεις ένα καλλιτεχνικό έργο που να μη βασίζεται σε ταινίες, να πεις “θα κάνω μόνος μου μία έκθεση με 30 αφίσες που θα τις φτιάξω να εκφράσω αυτό που θέλω εγώ ως καλλιτέχνης”.
Όχι, δεν έχω κάτι που να θέλω να εκφράσω από μέσα μου. Εκφράζομαι μέσα απ’ τα πρότζεκτ που κάνω. Έτσι διοχετεύω τη δημιουργικότητά μου σε πάρα πολλά πράγματα. Μπορεί να φτιάξω μία playlist, μπορεί να κάνω ένα κολάζ για μένα αλλά δεν έχω κάτι που να πρέπει να εκφράσω οπωσδήποτε.
ΠΗΓΗ: news247.gr
